التهاب تیروئید یا تیروئیدیت چیست؟ علائم، انواع و درمان

التهاب تیروئید که در پزشکی «تیروئیدیت» نامیده می‌شود، اصطلاحی کلی برای گروهی از بیماری‌هاست که باعث التهاب غده تیروئید می‌شوند. این التهاب ممکن است موقت یا مزمن باشد و بسته به نوع و مرحله بیماری، سطح هورمون‌های تیروئید را افزایش یا کاهش دهد.

هاشیموتو، تیروئیدیت تحت‌حاد، تیروئیدیت خاموش و تیروئیدیت پس از زایمان از انواع مهم التهاب تیروئید هستند. بعضی از انواع تیروئیدیت بدون درد ایجاد می‌شوند؛ اما برخی دیگر می‌توانند باعث درد جلوی گردن، تب، تپش قلب یا علائم کم‌کاری تیروئید شوند.

تشخیص نوع التهاب تیروئید اهمیت زیادی دارد؛ زیرا علت، روند بیماری و روش درمان در همه بیماران یکسان نیست.

خلاصه مقاله: التهاب تیروئید همیشه به معنای عفونت یا بیماری خطرناک نیست. بسیاری از انواع تیروئیدیت قابل‌کنترل یا موقتی هستند، اما تشخیص نوع بیماری با توجه به علائم، آزمایش خون و در موارد لازم سونوگرافی تیروئید انجام می‌شود.

التهاب تیروئید یا تیروئیدیت چیست؟

تیروئید غده‌ای کوچک و پروانه‌ای‌شکل در قسمت جلوی گردن است. این غده با تولید هورمون‌های تیروئیدی در تنظیم سوخت‌وساز بدن، ضربان قلب، دمای بدن، سطح انرژی و عملکرد بسیاری از اندام‌ها نقش دارد.

تیروئیدیت به التهاب غده تیروئید گفته می‌شود. این التهاب ممکن است بر اثر یک بیماری خودایمنی، عفونت، مصرف بعضی داروها، پرتودرمانی یا دلایل دیگر ایجاد شود.

در برخی انواع تیروئیدیت، آسیب سلول‌های تیروئید باعث می‌شود هورمون‌های ذخیره‌شده در غده وارد خون شوند. در این حالت، بیمار ممکن است برای مدتی علائمی شبیه پرکاری تیروئید داشته باشد. پس از تخلیه ذخیره هورمون، ممکن است یک دوره کم‌کاری تیروئید ایجاد شود و سپس عملکرد غده به حالت طبیعی برگردد.

البته همه انواع التهاب تیروئید دقیقاً این مراحل را طی نمی‌کنند. برای مثال، تیروئیدیت هاشیموتو معمولاً یک بیماری مزمن است و می‌تواند به کم‌کاری دائمی تیروئید منجر شود.

📌 بیشتر بخوانید: سیستم غدد درون ریز

مراحل احتمالی التهاب تیروئید

مرحله	وضعیت هورمون‌ها	علائم احتمالی
مرحله تیروتوکسیک	ورود هورمون‌های ذخیره‌شده تیروئید به خون	تپش قلب، لرزش، تعریق، کاهش وزن و اضطراب
مرحله کم‌کاری	کاهش موقت یا دائمی تولید هورمون	خستگی، افزایش وزن، یبوست، خشکی پوست و حساسیت به سرما
مرحله یوتیروئید	طبیعی‌شدن سطح هورمون‌های تیروئید	کاهش یا برطرف‌شدن علائم

این مراحل بیشتر در تیروئیدیت تحت‌حاد، تیروئیدیت خاموش و تیروئیدیت پس از زایمان دیده می‌شوند.

انواع التهاب تیروئید کدام‌اند؟

التهاب تیروئید انواع مختلفی دارد و هر نوع ممکن است علت، علائم و درمان متفاوتی داشته باشد.

تیروئیدیت هاشیموتو

هاشیموتو یک بیماری خودایمنی است. در این بیماری، سیستم ایمنی به اشتباه بافت تیروئید را هدف قرار می‌دهد. هاشیموتو شایع‌ترین نوع تیروئیدیت مزمن و یکی از شایع‌ترین دلایل کم‌کاری تیروئید است.

هاشیموتو معمولاً بدون درد است و ممکن است به‌تدریج باعث افزایش TSH، کاهش هورمون‌های تیروئید و ایجاد علائم کم‌کاری شود.

تیروئیدیت تحت‌حاد یا دوکوئروین

تیروئیدیت تحت‌حاد معمولاً با درد و حساسیت جلوی گردن همراه است. درد ممکن است به فک یا گوش‌ها انتشار پیدا کند. این بیماری اغلب پس از یک عفونت تنفسی یا ویروسی ایجاد می‌شود.

تب، بدن‌درد، احساس ناخوشی، درد هنگام لمس تیروئید و علائم موقت تیروتوکسیکوز از نشانه‌های احتمالی آن هستند.

تیروئیدیت خاموش یا بدون درد

این نوع التهاب تیروئید معمولاً منشأ خودایمنی دارد، اما برخلاف تیروئیدیت تحت‌حاد، باعث درد قابل‌توجه در ناحیه تیروئید نمی‌شود.

بیمار ممکن است ابتدا برای مدتی علائم افزایش هورمون تیروئید و سپس علائم کم‌کاری داشته باشد. در بسیاری از افراد، عملکرد تیروئید پس از مدتی طبیعی می‌شود.

تیروئیدیت پس از زایمان

تیروئیدیت پس از زایمان نوعی التهاب خودایمنی تیروئید است که ممکن است در یک سال اول پس از تولد نوزاد ایجاد شود.

بعضی از زنان فقط مرحله تیروتوکسیک، بعضی فقط مرحله کم‌کاری و برخی هر دو مرحله را تجربه می‌کنند. خستگی، اضطراب، تپش قلب یا تغییر وزن ممکن است با تغییرات طبیعی پس از زایمان اشتباه گرفته شود.

تیروئیدیت عفونی حاد

تیروئیدیت عفونی حاد نوعی نادر اما مهم از التهاب تیروئید است که معمولاً بر اثر عفونت باکتریایی ایجاد می‌شود.

تب، درد شدید و موضعی گردن، تورم، قرمزی، حساسیت شدید و گاهی مشکل بلع از علائم احتمالی آن هستند. در صورت شک به عفونت یا آبسه تیروئید، ارزیابی و درمان سریع ضروری است.

تیروئیدیت ناشی از دارو

بعضی داروها مانند آمیودارون، لیتیوم، اینترفرون‌ها و برخی داروهای تنظیم‌کننده سیستم ایمنی می‌توانند بر عملکرد تیروئید اثر بگذارند و در برخی بیماران باعث تیروئیدیت شوند.

مصرف این داروها نباید بدون نظر پزشک قطع یا تغییر داده شود.

تیروئیدیت ناشی از پرتودرمانی یا ید رادیواکتیو

درمان با ید رادیواکتیو یا پرتودرمانی ناحیه گردن ممکن است به سلول‌های تیروئید آسیب بزند و باعث التهاب و کاهش عملکرد غده شود.

تیروئیدیت ریدل

تیروئیدیت ریدل بیماری نادری است که در آن بافت طبیعی تیروئید به‌تدریج با بافت فیبروزی و سفت جایگزین می‌شود. این وضعیت ممکن است باعث سفتی گردن، مشکل بلع یا علائم فشاری شود و نیاز به بررسی تخصصی دارد.

📌 بیشتر بخوانید: علل و درمان‌های تیروئیدیت لنفوسیتیک

جدول مقایسه انواع تیروئیدیت

نوع تیروئیدیت	علت شایع	وجود درد	روند احتمالی
هاشیموتو	خودایمنی	معمولاً ندارد	احتمال کم‌کاری دائمی
تحت‌حاد	احتمالاً پس از عفونت ویروسی	معمولاً دارد	اغلب موقتی
خاموش	خودایمنی	ندارد	اغلب موقتی
پس از زایمان	خودایمنی	معمولاً ندارد	ممکن است موقتی یا پایدار باشد
عفونی حاد	عفونت، اغلب باکتریایی	معمولاً شدید	نیازمند درمان سریع
ناشی از دارو	بعضی داروها	معمولاً ندارد	وابسته به علت و نوع دارو
ناشی از پرتو	ید رادیواکتیو یا پرتودرمانی	متغیر	احتمال کم‌کاری
ریدل	التهاب و فیبروز مزمن	متغیر	نیازمند ارزیابی تخصصی

التهاب تیروئید چه کسانی را بیشتر درگیر می‌کند؟

تیروئیدیت می‌تواند در هر فردی ایجاد شود، اما بعضی انواع آن در زنان شایع‌تر هستند.

عوامل زیر ممکن است احتمال ابتلا به بعضی انواع التهاب تیروئید را افزایش دهند:

• زن‌بودن، به‌ویژه در سنین بزرگسالی
• سابقه خانوادگی بیماری‌های خودایمنی یا تیروئیدی
• ابتلا به بیماری‌های خودایمنی
• بارداری یا قرارداشتن در یک سال اول پس از زایمان
• سابقه عفونت تنفسی پیش از شروع درد تیروئید
• مصرف بعضی داروها مانند آمیودارون یا لیتیوم
• سابقه ید رادیواکتیو یا پرتودرمانی ناحیه گردن

وجود این عوامل به‌تنهایی به معنای ابتلا به التهاب تیروئید نیست و تشخیص باید براساس بررسی پزشکی انجام شود.

📌 بیشتر بخوانید: طوفان تیروئید

علائم التهاب تیروئید چیست؟

علائم التهاب تیروئید به نوع بیماری و مرحله آن بستگی دارد. بعضی بیماران هیچ علامت مشخصی ندارند و بیماری در آزمایش خون یا سونوگرافی شناسایی می‌شود.

برخی دیگر ممکن است درد گردن، علائم افزایش هورمون تیروئید یا علائم کم‌کاری تیروئید داشته باشند.

درد و علائم موضعی التهاب تیروئید

تیروئیدیت تحت‌حاد و تیروئیدیت عفونی بیشتر از سایر انواع باعث درد می‌شوند. علائم موضعی می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• درد جلوی گردن
• حساسیت تیروئید هنگام لمس
• انتشار درد به فک یا گوش
• درد هنگام بلع یا چرخاندن گردن
• احساس تورم یا فشار در گردن
• تب و بدن‌درد
• بزرگ‌شدن غده تیروئید یا گواتر

درد گلو همیشه از تیروئید نیست و بیماری‌های حلق، حنجره، عضلات گردن، غدد لنفاوی و مشکلات گوارشی نیز ممکن است علائم مشابه ایجاد کنند.

علائم مرحله تیروتوکسیک

در بعضی از انواع تیروئیدیت، هورمون‌های ذخیره‌شده از بافت ملتهب تیروئید وارد خون می‌شوند. در این مرحله ممکن است علائم زیر ایجاد شوند:

• تپش یا افزایش ضربان قلب
• لرزش دست
• اضطراب و تحریک‌پذیری
• اختلال خواب
• تعریق بیشتر
• حساسیت به گرما
• کاهش وزن بدون علت مشخص
• ضعف یا خستگی
• افزایش دفعات اجابت مزاج

این مرحله «تیروتوکسیکوز» نام دارد و همیشه به معنای پرکاری واقعی تیروئید نیست؛ زیرا در بسیاری از انواع تیروئیدیت، غده هورمون جدید بیشتری تولید نمی‌کند، بلکه هورمون‌های ذخیره‌شده از سلول‌های آسیب‌دیده وارد خون می‌شوند.

علائم مرحله کم‌کاری تیروئید

پس از مرحله تیروتوکسیک یا در تیروئیدیت مزمن، ممکن است سطح هورمون‌های تیروئید کاهش پیدا کند. علائم احتمالی عبارت‌اند از:

• خستگی و کاهش انرژی
• افزایش وزن بدون علت مشخص
• یبوست
• خشکی پوست
• ریزش مو
• احساس سرما
• ضعف یا درد عضلانی
• کاهش تمرکز
• خواب‌آلودگی
• خلق پایین یا افسردگی
• نامنظمی قاعدگی

این علائم اختصاصی نیستند و براساس علائم به‌تنهایی نمی‌توان التهاب یا کم‌کاری تیروئید را تشخیص داد.

📌 بیشتر بخوانید:  علائم کم کاری تیروئید

علت التهاب تیروئید چیست؟

تیروئیدیت زمانی ایجاد می‌شود که بافت غده تیروئید در اثر یک فرایند خودایمنی، عفونت، دارو، پرتو یا عوامل دیگر دچار التهاب شود.

شایع‌ترین گروه علت‌ها عبارت‌اند از:

بیماری‌های خودایمنی

در بیماری‌های خودایمنی، سیستم ایمنی به اشتباه بافت تیروئید را هدف قرار می‌دهد. هاشیموتو، تیروئیدیت خاموش و تیروئیدیت پس از زایمان در این گروه قرار می‌گیرند.

عفونت‌ها

تیروئیدیت تحت‌حاد ممکن است پس از بعضی عفونت‌های ویروسی ایجاد شود. تیروئیدیت عفونی حاد نیز معمولاً به عفونت باکتریایی مربوط است، اما بسیار نادرتر است.

داروها

آمیودارون، لیتیوم، اینترفرون‌ها، اینترلوکین‌ها و بعضی داروهای مرتبط با درمان سرطان ممکن است در برخی افراد باعث التهاب یا اختلال عملکرد تیروئید شوند.

ید رادیواکتیو و پرتودرمانی

ید رادیواکتیو و پرتودرمانی گردن می‌توانند به سلول‌های تیروئید آسیب بزنند و موجب التهاب یا کم‌کاری تیروئید شوند.

فیبروز

در تیروئیدیت ریدل، بافت تیروئید دچار التهاب مزمن و فیبروز می‌شود.

آیا التهاب تیروئید خطرناک است؟

در بیشتر موارد، التهاب تیروئید تهدیدکننده زندگی نیست و با تشخیص و پیگیری مناسب کنترل می‌شود. بسیاری از انواع تیروئیدیت تحت‌حاد، خاموش و پس از زایمان نیز پس از مدتی بهبود پیدا می‌کنند.

بااین‌حال، بعضی شرایط نیازمند بررسی فوری هستند. در صورت مشاهده علائم زیر باید سریع به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کرد:

• تب بالا همراه با درد و تورم شدید گردن
• قرمزی یا گرمی واضح روی گردن
• مشکل تنفس یا بلع
• تورم سریع و پیشرونده گردن
• گیجی، کاهش سطح هوشیاری یا بی‌قراری شدید
• ضربان قلب بسیار سریع یا نامنظم
• ضعف شدید، افت فشار یا احساس غش
• درد گردن شدید و رو به افزایش

این علائم می‌توانند با عفونت، آبسه یا عوارض شدید اختلال هورمونی مرتبط باشند و نباید فقط با درمان خانگی یا مصرف خودسرانه دارو کنترل شوند.

التهاب تیروئید چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص تیروئیدیت فقط براساس یک علامت، یک عدد آزمایش یا یک عبارت در گزارش سونوگرافی انجام نمی‌شود. پزشک برای تشخیص نوع التهاب تیروئید، علائم، معاینه، آزمایش‌ها و در صورت نیاز تصویربرداری را کنار هم بررسی می‌کند.

معاینه و شرح حال

پزشک درباره زمان شروع علائم، وجود درد، تب، عفونت اخیر، سابقه زایمان، بیماری‌های خودایمنی و داروهای مصرفی سؤال می‌کند.

در معاینه ممکن است اندازه تیروئید، وجود حساسیت، سفتی، تورم یا غدد لنفاوی گردن بررسی شود.

آزمایش‌های عملکرد تیروئید

مهم‌ترین آزمایش‌ها عبارت‌اند از:

• TSH
• Free T4
• در موارد لازم T3 یا Free T3

نتایج این آزمایش‌ها نشان می‌دهند که بیمار در مرحله تیروتوکسیک، کم‌کاری یا عملکرد طبیعی تیروئید قرار دارد.

آزمایش آنتی‌بادی‌های تیروئید

با توجه به شرایط بیمار، ممکن است آزمایش‌های زیر درخواست شوند:

• آنتی‌بادی ضد تیروئید پراکسیداز یا Anti-TPO
• آنتی‌بادی ضد تیروگلوبولین یا Anti-Tg
• آنتی‌بادی گیرنده TSH یا TRAb

Anti-TPO و Anti-Tg در بررسی بیماری‌های خودایمنی مانند هاشیموتو کمک‌کننده هستند. TRAb نیز ممکن است برای افتراق بیماری گریوز از بعضی انواع تیروئیدیت درخواست شود.

آزمایش ESR و CRP

ESR و CRP شاخص‌های التهاب در بدن هستند. این آزمایش‌ها به‌خصوص در بررسی تیروئیدیت تحت‌حاد یا عفونی کمک‌کننده‌اند، اما به‌تنهایی علت التهاب را مشخص نمی‌کنند.

آیا التهاب تیروئید در سونوگرافی مشخص می‌شود؟

سونوگرافی تیروئید می‌تواند اطلاعات مهمی درباره اندازه، ساختمان، بافت و جریان خون غده تیروئید ارائه کند. بااین‌حال، سونوگرافی به‌تنهایی برای تشخیص قطعی همه انواع تیروئیدیت کافی نیست و نتیجه آن باید همراه با علائم و آزمایش‌ها تفسیر شود.

در سونوگرافی التهاب تیروئید ممکن است تغییرات زیر دیده شوند:

• کاهش اکو یا هیپواکو شدن بافت تیروئید
• هتروژن یا ناهمگون‌شدن ساختمان غده
• ایجاد نواحی هیپواکو و لکه‌ای
• بزرگ‌شدن تمام یا قسمتی از تیروئید
• تغییر جریان خون بافت در داپلر
• وجود نواحی شبیه ندول یا شبه‌ندول
• وجود تجمع مایع یا آبسه در موارد عفونی

در تیروئیدیت تحت‌حاد ممکن است نواحی هیپواکو با حدود نامشخص دیده شوند که گاهی شبیه یک ندول به نظر می‌رسند. به همین دلیل، تفسیر سونوگرافی باید با توجه به درد، نتایج آزمایش و روند تغییرات انجام شود.

در بعضی بیماران، پس از کاهش التهاب، انجام سونوگرافی پیگیری برای بررسی برطرف‌شدن نواحی التهابی یا ارزیابی دقیق‌تر ندول‌های واقعی توصیه می‌شود.

آیا هر ناحیه هیپواکو نشانه تیروئیدیت است؟

خیر. هیپواکو بودن یک یافته تصویربرداری است و می‌تواند در التهاب، ندول‌های تیروئید و شرایط دیگر دیده شود. شکل، حدود، جریان خون، کلسیفیکاسیون، ابعاد و سایر ویژگی‌های ضایعه باید هم‌زمان بررسی شوند.

آیا التهاب تیروئید نیاز به نمونه‌برداری دارد؟

بیشتر موارد تیروئیدیت به نمونه‌برداری نیاز ندارند. نمونه‌برداری ممکن است زمانی مطرح شود که:

• یک ندول با ویژگی‌های مشکوک وجود داشته باشد؛
• توده یا ناحیه غیرطبیعی پس از فروکش التهاب باقی بماند؛
• احتمال عفونت یا آبسه مطرح باشد؛
• تشخیص با روش‌های معمول روشن نباشد.

تصمیم درباره نمونه‌برداری باید براساس معاینه، سونوگرافی و نظر پزشک گرفته شود.

اسکن تیروئید و جذب ید رادیواکتیو چه کاربردی دارند؟

در برخی بیماران مبتلا به کاهش TSH یا علائم تیروتوکسیکوز، پزشک ممکن است اسکن یا آزمایش جذب ید رادیواکتیو را درخواست کند.

در بسیاری از انواع تیروئیدیت تخریبی، میزان جذب ید پایین است؛ زیرا هورمون‌های موجود در خون از بافت آسیب‌دیده آزاد شده‌اند و غده در حال تولید بیش‌ازحد هورمون جدید نیست. در مقابل، در بیماری گریوز معمولاً جذب ید افزایش پیدا می‌کند.

این بررسی برای همه بیماران ضروری نیست و در بارداری انجام نمی‌شود. شرایط شیردهی نیز باید پیش از انجام آن با پزشک و مرکز پزشکی بررسی شود.

التهاب تیروئید چگونه درمان می‌شود؟

درمان التهاب تیروئید به نوع بیماری، شدت علائم، نتایج آزمایش و مرحله اختلال هورمونی بستگی دارد. یک روش درمانی واحد برای تمام انواع تیروئیدیت وجود ندارد.

درمان درد و التهاب

در تیروئیدیت تحت‌حاد، پزشک ممکن است برای کنترل درد و التهاب از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی استفاده کند.

اگر درد شدید باشد یا با درمان اولیه کنترل نشود، ممکن است کورتون تحت نظر پزشک تجویز شود. نوع دارو، مقدار مصرف و نحوه کاهش دوز باید توسط پزشک تعیین شود.

مصرف خودسرانه یا قطع ناگهانی کورتون می‌تواند مشکل‌ساز باشد. همچنین داروهای ضدالتهابی برای همه افراد، به‌خصوص بیماران دارای مشکلات معده، کلیه، فشارخون یا مصرف‌کنندگان داروهای رقیق‌کننده خون، مناسب نیستند.

درمان علائم مرحله تیروتوکسیک

اگر بیمار تپش قلب، لرزش یا اضطراب قابل‌توجه داشته باشد، ممکن است پزشک موقتاً داروهای بتابلوکر تجویز کند.

در بسیاری از انواع تیروئیدیت تخریبی، داروهای ضدتیروئید مانند متی‌مازول معمولاً مؤثر نیستند؛ زیرا مشکل اصلی تولید بیش‌ازحد هورمون نیست، بلکه آزادشدن هورمون ذخیره‌شده از بافت ملتهب است.

اگر علت افزایش هورمون‌ها بیماری دیگری مانند گریوز باشد، روش درمان متفاوت خواهد بود. بنابراین تشخیص علت تیروتوکسیکوز پیش از شروع درمان اهمیت دارد.

درمان مرحله کم‌کاری تیروئید

اگر تیروئیدیت باعث کم‌کاری واضح یا علامت‌دار شود، پزشک ممکن است لووتیروکسین تجویز کند.

در هاشیموتو، کم‌کاری تیروئید اغلب دائمی است و ممکن است بیمار به درمان طولانی‌مدت نیاز داشته باشد. در تیروئیدیت تحت‌حاد، خاموش یا پس از زایمان، کم‌کاری ممکن است موقتی باشد؛ بنابراین نیاز به ادامه دارو باید با آزمایش‌های دوره‌ای ارزیابی شود.

در کم‌کاری خفیف و بدون علامت، ممکن است پزشک فقط پیگیری آزمایش‌ها را پیشنهاد کند.

درمان تیروئیدیت عفونی حاد

تیروئیدیت عفونی معمولاً به آنتی‌بیوتیک و ارزیابی سریع پزشکی نیاز دارد. اگر آبسه تشکیل شده باشد، ممکن است تخلیه آن با روش‌های مداخله‌ای یا جراحی لازم شود.

درمان تیروئیدیت ناشی از دارو

در این وضعیت، پزشک نوع دارو، ضرورت ادامه مصرف و شدت اختلال تیروئید را بررسی می‌کند. بیمار نباید داروی اصلی خود را بدون هماهنگی پزشک قطع کند.

درمان تیروئیدیت ریدل

درمان تیروئیدیت ریدل به شدت فیبروز و علائم فشاری بستگی دارد و ممکن است شامل درمان دارویی، جراحی یا ترکیبی از روش‌ها باشد.

تفاوت التهاب تیروئید با پرکاری و کم‌کاری تیروئید چیست؟

التهاب تیروئید نام یک گروه از بیماری‌هاست؛ اما پرکاری و کم‌کاری تیروئید، وضعیت عملکرد هورمونی غده را توصیف می‌کنند.

اصطلاح	مفهوم
تیروئیدیت	التهاب غده تیروئید
تیروتوکسیکوز	بالابودن اثر یا سطح هورمون تیروئید در بدن، بدون اینکه الزاماً تولید هورمون افزایش یافته باشد
پرکاری تیروئید	تولید بیش‌ازحد هورمون توسط غده تیروئید
کم‌کاری تیروئید	تولید ناکافی هورمون تیروئید
هاشیموتو	نوعی بیماری خودایمنی و التهاب مزمن تیروئید که اغلب به کم‌کاری منجر می‌شود

التهاب تیروئید چقدر طول می‌کشد؟

مدت بیماری به نوع تیروئیدیت بستگی دارد:

• علائم تیروئیدیت تحت‌حاد ممکن است چند هفته تا چند ماه ادامه پیدا کنند.
• بازگشت کامل عملکرد تیروئید در برخی بیماران ممکن است ماه‌ها زمان ببرد.
• تیروئیدیت خاموش و پس از زایمان اغلب روند موقتی دارند، اما در بعضی افراد کم‌کاری تیروئید باقی می‌ماند.
• هاشیموتو یک بیماری مزمن است و نیاز به پیگیری بلندمدت دارد.
• تیروئیدیت عفونی باید سریع درمان شود و مدت بهبود آن به شدت عفونت و وجود یا نبود آبسه بستگی دارد.

بهبود درد به‌تنهایی به معنای طبیعی‌شدن عملکرد تیروئید نیست؛ بنابراین آزمایش‌های پیگیری باید مطابق نظر پزشک انجام شوند.

آیا می‌توان از التهاب تیروئید پیشگیری کرد؟

از بیشتر انواع تیروئیدیت نمی‌توان به‌طور قطعی پیشگیری کرد؛ به‌خصوص انواع خودایمنی مانند هاشیموتو و تیروئیدیت پس از زایمان.

بااین‌حال، اقدامات زیر می‌توانند به تشخیص زودتر و کاهش عوارض کمک کنند:

• انجام آزمایش‌های پیگیری در افراد دارای سابقه بیماری تیروئید
• اطلاع‌دادن سابقه خانوادگی و بیماری‌های خودایمنی به پزشک
• بررسی تیروئید در صورت بروز علائم پس از زایمان
• کنترل عملکرد تیروئید هنگام مصرف داروهای مؤثر بر تیروئید
• مراجعه زودهنگام در صورت درد، تب یا تورم گردن
• خودداری از مصرف خودسرانه هورمون تیروئید، کورتون یا داروهای ضدتیروئید

چه زمانی برای التهاب تیروئید به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، ارزیابی پزشکی توصیه می‌شود:

• درد یا حساسیت مداوم جلوی گردن
• تورم یا بزرگ‌شدن تیروئید
• تپش قلب، لرزش یا کاهش وزن بی‌دلیل
• خستگی، افزایش وزن یا احساس سرمای مداوم
• اختلال در آزمایش‌های TSH، T4 یا T3
• گزارش التهاب یا تیروئیدیت در سونوگرافی
• ادامه علائم با وجود درمان
• بازگشت درد هنگام کاهش دارو
• بروز علائم تیروئیدی در دوران پس از زایمان

در صورت تب بالا، تورم شدید، مشکل تنفس یا بلع، گیجی یا ضربان قلب بسیار سریع باید مراجعه فوری انجام شود.

سؤالات پرتکرار درباره التهاب تیروئید

آیا التهاب تیروئید همان تیروئیدیت است؟

بله. «تیروئیدیت» اصطلاح پزشکی التهاب غده تیروئید است و انواع مختلفی مانند هاشیموتو، تیروئیدیت تحت‌حاد، خاموش و پس از زایمان دارد.

آیا التهاب تیروئید باعث درد گلو می‌شود؟

بعضی انواع، به‌خصوص تیروئیدیت تحت‌حاد و عفونی، می‌توانند باعث درد جلوی گردن شوند. این درد ممکن است به فک یا گوش انتشار پیدا کند. بااین‌حال، هر گلودردی منشأ تیروئیدی ندارد.

آیا التهاب تیروئید درمان قطعی دارد؟

درمان و نتیجه به نوع تیروئیدیت بستگی دارد. بعضی انواع موقتی و قابل‌بهبود هستند؛ اما هاشیموتو ممکن است باعث کم‌کاری دائمی شود و به درمان طولانی‌مدت نیاز داشته باشد.

آیا التهاب تیروئید باعث پرکاری می‌شود؟

در بعضی انواع تیروئیدیت، ورود هورمون‌های ذخیره‌شده به خون می‌تواند برای مدتی علائمی شبیه پرکاری ایجاد کند. این وضعیت همیشه به معنای تولید بیش‌ازحد هورمون توسط غده نیست.

آیا التهاب تیروئید باعث کم‌کاری می‌شود؟

بله. برخی بیماران پس از مرحله تیروتوکسیک وارد مرحله کم‌کاری موقت می‌شوند. در هاشیموتو، کم‌کاری ممکن است دائمی باشد.

آیا التهاب تیروئید باعث ایجاد یا بزرگ‌شدن ندول می‌شود؟

التهاب ممکن است نواحی هیپواکو یا شبه‌ندول ایجاد کند و گاهی اندازه‌گیری بعضی نواحی را موقتاً تغییر دهد. بااین‌حال، هر ندول یا افزایش اندازه‌ای را نباید فقط به التهاب نسبت داد. ارزیابی سونوگرافی و در موارد لازم پیگیری پس از کاهش التهاب اهمیت دارد.

آیا برای التهاب تیروئید باید آنتی‌بیوتیک مصرف کرد؟

خیر. بیشتر انواع تیروئیدیت باکتریایی نیستند و به آنتی‌بیوتیک نیاز ندارند. آنتی‌بیوتیک معمولاً فقط در تیروئیدیت عفونی و با تشخیص پزشک استفاده می‌شود.

آیا التهاب تیروئید در آزمایش خون مشخص می‌شود؟

آزمایش‌های TSH، Free T4 و گاهی T3 وضعیت عملکرد تیروئید را نشان می‌دهند. ESR، CRP و آنتی‌بادی‌های تیروئید نیز ممکن است به تشخیص علت کمک کنند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی برای تشخیص تمام انواع تیروئیدیت کافی نیستند.

آیا التهاب تیروئید نیاز به جراحی دارد؟

بیشتر انواع تیروئیدیت به جراحی نیاز ندارند. جراحی یا تخلیه ممکن است در موارد خاص مانند آبسه، علائم فشاری شدید، تیروئیدیت ریدل یا وجود توده مشکوک مطرح شود.

یادداشتی از تیراد

التهاب تیروئید در بسیاری از بیماران قابل‌کنترل است و برخی انواع آن به‌طور کامل بهبود پیدا می‌کنند. بااین‌حال، نوع تیروئیدیت، مرحله بیماری و وضعیت هورمون‌های تیروئید در همه افراد یکسان نیست.

اگر در گزارش سونوگرافی شما عباراتی مانند «تیروئیدیت»، «بافت هتروژن»، «ناحیه هیپواکو» یا «التهاب تیروئید» نوشته شده است، نتیجه باید همراه با علائم، آزمایش‌ها و سابقه پزشکی تفسیر شود. از شروع، قطع یا تغییر خودسرانه داروهای تیروئید، کورتون، بتابلوکر یا داروهای ضدالتهاب خودداری کنید.

منابع علمی مقاله

• American Thyroid Association – Thyroiditis
• NIDDK – Hashimoto’s Disease
• NIDDK – Thyroid Tests
• MSD Manual – Subacute Thyroiditis

انجمن تیروئید آمریکا نیز تأکید می‌کند که تیروئیدیت یک اصطلاح عمومی برای التهاب تیروئید است و تیروئیدیت تحت‌حاد، خاموش و پس از زایمان می‌توانند مراحل افزایش و سپس کاهش هورمون را ایجاد کنند. درمان هم باید بر اساس نوع بیماری انجام شود.