درمان سرطان تیروئید همیشه یکی از دغدغههای جدی جامعه پزشکی بوده است. بهویژه در موارد خاصی مانند میکروکارسینوم پاپیلاری تیروئید (PTMC) و سرطان عودکننده تیروئید (RTC)، تاکنون نبود روشهای غیرجراحی مؤثر، چالشهای فراوانی را برای پزشکان و بیماران به همراه داشته است. اما حالا، با یک اعلام رسمی و معتبر از سوی انجمن تیروئید آمریکا (ATA)، روش درمانی رادیوفرکوئنسی ابلیشن (RFA) بهعنوان جایگزینی موثر، علمی و قابل اتکا برای این نوع سرطانها تأیید شده است.
این تایید رسمی نهتنها به معنی پذیرش این روش در دستورالعملهای درمانی بینالمللی است، بلکه یک انقلاب واقعی در درمان سرطان تیروئید محسوب میشود. چرا؟ چون RFA بدون نیاز به جراحی، بدون بیهوشی، با کمترین عوارض جانبی و بیشترین دقت، بافت سرطانی را هدف قرار داده و از بین میبرد.
تصویری که اخیراً منتشر شده، بهخوبی بیانگر این تحول بزرگ است: RFA دیگر فقط یک روش تجربی یا تحقیقاتی نیست، بلکه اکنون به عنوان یک گزینهی درمانی رسمی در کنار جراحی و نظارت فعال برای بیماران با cT1aN0M0 PTC پذیرفته شده است.
خبر تایید رسمی از سوی انجمن تیروئید آمریکا (ATA)
در شماره اخیر ژورنال رسمی انجمن تیروئید آمریکا (August 2025)، مقالهای به چاپ رسیده که در آن دکتر متیو رینگل و همکاران، روش RFA را بهعنوان یک روش درمانی موثر برای موارد خاصی از سرطان تیروئید معرفی کردهاند. این مقاله که در صفحه ۸۴۱ تا ۹۸۵ این ژورنال به چاپ رسیده، با استناد به نتایج کارآزماییهای بالینی گسترده، تایید میکند که RFA میتواند در بیماران منتخب، جایگزینی مؤثر برای جراحی یا نظارت فعال باشد.
در گذشته، روشهای نوین مثل RFA هنوز در مراحل بررسی یا تایید نبودند و بیشتر بهعنوان روشهای مکمل یا آزمایشی استفاده میشدند. اما اکنون، با تایید رسمی از سوی مرجع بینالمللی درمان تیروئید، فصل جدیدی آغاز شده است.
پایان تردیدها؛ آغاز فصل جدید درمان
تا پیش از این، بسیاری از پزشکان به دلیل نبود تایید رسمی از منابع معتبر، در استفاده از روشهایی چون RFA مردد بودند. اکنون دیگر این تردیدها جایی در تصمیمگیریهای پزشکی ندارند. ATA با بیانیهای قاطع اعلام کرده که RFA میتواند برای بیمارانی با مشخصات خاص، گزینهای رسمی و اثربخش باشد.
این تحول، مسیر درمان را برای هزاران بیمار در سراسر جهان تغییر خواهد داد. بهجای انتخاب بین جراحی تهاجمی یا صرفاً نظارت، اکنون گزینهای میانجی وجود دارد: درمانی مؤثر، ایمن و کمتهاجمی.
سرطان تیروئید یکی از شایعترین سرطانها در بین خانمها و یکی از سرطانهای قابلدرمان در مراحل اولیه محسوب میشود. این بیماری زمانی رخ میدهد که سلولهای تیروئیدی بهصورت غیرطبیعی رشد کرده و تودههایی را در غده تیروئید تشکیل دهند.
اغلب موارد سرطان تیروئید بدون علامت بوده و در بررسیهای تصویربرداری اتفاقی کشف میشوند. اما در صورت پیشرفت، میتواند منجر به تورم گردن، اختلال در بلع، تغییر صدا و حتی درد شود.
📌 بیشتر بخوانید: سرطان تیروئید: ۵ نگرانی اصلی در مورد ندول تیروئید
سرطان تیروئید انواع مختلفی دارد که هرکدام ویژگیهای بالینی، درمانی و پیشآگهی خاص خود را دارند:
میکرو PTC یا Microcarcinoma PTC به نوع کوچکی از سرطان پاپیلاری گفته میشود که اندازه آن زیر ۱ سانتیمتر است. در بسیاری از موارد، این نوع سرطان با نظارت فعال مدیریت میشود، اما با تایید RFA، اکنون امکان درمان مؤثر آن بدون جراحی فراهم شده است.
📌 بیشتر بخوانید: ۱۱ نشانه تصویری برای تشخیص سرطان تیروئید
ویژگیها و خصوصیات کلینیکی PTMC
PTMC یکی از اشکال بسیار رایج سرطان پاپیلاری تیروئید است که معمولاً در مراحل اولیه، بیعلامت باقی میماند. این سرطان با ابعادی کمتر از ۱۰ میلیمتر، اغلب در بررسیهای روتین سونوگرافی کشف میشود. در گذشته، انتخاب بین دو گزینه مطرح بود: نظارت فعال یا جراحی کامل.
نظارت فعال شامل پیگیری مکرر با سونوگرافی و ارزیابیهای دورهای بود، در حالی که جراحی کامل میتوانست بار روانی و فیزیکی زیادی به بیمار تحمیل کند.
اما حالا با ورود RFA، پزشکان میتوانند گزینه سومی را به بیماران خود پیشنهاد دهند: درمان هدفمند، سریع و بدون جراحی.
چالشهای درمانی گذشته و ضرورت نوآوری
همه این موارد باعث شد که نیاز به یک روش درمانی جدید احساس شود. RFA با ویژگیهایی چون عدم نیاز به بیهوشی، انجام در مطب یا کلینیک، مدت زمان کوتاه و درصد موفقیت بالا، توانسته است این شکاف درمانی را پر کند.
RTC به وضعیتی گفته میشود که سرطان تیروئید پس از درمان اولیه (جراحی یا ید رادیواکتیو) دوباره در غده تیروئید یا غدد لنفاوی گردن ظاهر میشود. این نوع عود معمولاً با نتایج آزمایشگاهی مثل افزایش Tg یا یافتههای تصویربرداری قابل تشخیص است.
بازگشت سرطان همیشه با نگرانی همراه است، زیرا نشاندهنده مقاومت احتمالی تومور و نیاز به مداخلات مجدد است.
موانع درمانی در روشهای قدیمی
درمان مجدد RTC اغلب پیچیده و پرخطر است:
اینجاست که روش RFA مانند یک چراغ امید وارد صحنه میشود. بدون باز کردن دوباره محل جراحی، میتوان توده عودکننده را با دقت بالا و بدون نیاز به بستری شدن، از بین برد.
RFA یا «رادیوفرکوئنسی ابلیشن» یک روش درمانی غیرتهاجمی و پیشرفته است که در آن از امواج رادیویی با فرکانس بالا برای گرمکردن و تخریب بافت سرطانی استفاده میشود. این روش پیشتر در درمان تومورهای کبد، کلیه، ریه و حتی استخوان استفاده میشد، اما اکنون با تایید رسمی ATA، به دنیای درمان سرطان تیروئید نیز وارد شده است.
مکانیزم عملکرد به این شکل است:
این فرآیند با راهنمایی سونوگرافی دقیق انجام میشود، تا اطمینان حاصل شود که تنها بافت مورد نظر تحت تاثیر قرار میگیرد، بدون آسیب به نواحی حساس مجاور مانند نای یا عصبهای صوتی.
یکی از دلایل اصلی تایید RFA توسط انجمن تیروئید آمریکا، لیست بلندبالای مزایای آن نسبت به روشهای سنتی مانند جراحی یا پرتودرمانی است. برخی از مهمترین مزایا عبارتند از:
در واقع، RFA بهعنوان ترکیبی از اثربخشی جراحی و راحتی درمانهای غیرتهاجمی، جایگاه ویژهای در درمان سرطان تیروئید پیدا کرده است.
📌 بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از RFA ندول تیروئید
طبق دستورالعمل رسمی ATA، RFA نباید بهصورت عمومی برای همه بیماران با سرطان تیروئید تجویز شود. این روش، برای بیماران خاصی که شرایط زیر را دارند، مناسب و توصیه شده است:
انتخاب بیمار مناسب، نیاز به بررسی دقیق تصویربرداری، بیوپسی و مشاوره با فوق تخصص غدد یا جراح تیروئید دارد.
برخی شرایط هستند که ممکن است مانع انجام RFA شوند:
با این حال، حتی در برخی از این موارد نیز، با تکنولوژیهای پیشرفته و تیم درمانی مجرب، میتوان اقدام به انجام RFA کرد.
نقش کلیدی مقاله دکتر Matthew D. Ringel
تایید رسمی RFA در ژورنال ATA سال ۲۰۲۵، نتیجه سالها تحقیق، بررسیهای بالینی و مطالعات جهانی است. در این مقاله علمی که توسط دکتر متیو رینگل و تیم تحقیقاتی وی منتشر شده، RFA بهعنوان یک گزینه درمانی موثر در بیماران منتخب با PTMC و RTC مطرح شده است.
نکات کلیدی این مقاله:
این مقاله در Volume 35, Issue 8 ژورنال ATA به چاپ رسیده و اکنون بهعنوان مرجع درمانی در بسیاری از کلینیکها و بیمارستانهای دنیا پذیرفته شده است.
با تایید ATA، انتظار میرود که در نسخههای بعدی دستورالعمل درمانی سرطان تیروئید، RFA بهصورت رسمی بهعنوان خط اول یا دوم درمانی برای PTMC و RTC معرفی شود. این خبر، تحولی بزرگ در مدیریت این بیماری بهشمار میرود و میتواند باعث کاهش چشمگیر عملهای جراحی غیرضروری شود.
| ویژگیها | RFA | جراحی تیروئید | ید رادیواکتیو (RAI) |
|---|---|---|---|
| نیاز به بیهوشی | فقط موضعی | عمومی | ندارد |
| مدت زمان بستری | بدون بستری | ۱ تا ۲ روز | گاهی بستری نیاز است |
| درد و ناراحتی پس از درمان | بسیار کم | متوسط تا زیاد | کم |
| احتمال عوارض جانبی | پایین | بالا در برخی موارد | متوسط |
| باقیماندن عملکرد تیروئید | بله | بستگی دارد | معمولا نه |
| امکان تکرار درمان | بله | معمولاً خیر | بله |
| هزینه درمان | متوسط تا کم | بالا | بالا |
با نگاهی به این جدول میتوان بهوضوح دید که RFA در بسیاری از موارد میتواند گزینهای بهینه، کمخطر و اثربخش باشد، بهویژه برای بیماران مسن یا کسانی که ریسک جراحی برایشان بالاست.
برخی از معتبرترین متخصصین غدد درونریز و جراحان تیروئید در سراسر دنیا، RFA را انقلابی در درمان سرطانهای کمخطر تیروئید میدانند. نظرات آنها اغلب حول محورهای زیر میچرخد:
دکتر “جین هوان لی”، یکی از پیشگامان RFA در کره جنوبی، بیان کرده:
“ما دیگر نیازی نداریم همه بیماران را تحت جراحی قرار دهیم. RFA برای برخی بیماران، قطعا بهتر از جراحی است.”
📌 بیشتر بخوانید: سیستم غدد درون ریز و سرطان ها و تومورهای آن
بیمارانی که با روش RFA درمان شدهاند، معمولاً این نکات را بهعنوان نقاط قوت مطرح کردهاند:
تجربه یکی از بیماران در ایران که با RFA درمان شده:
“فکر میکردم باید زیر تیغ جراحی بروم، اما دکترم گفت که با RFA میتونم بدون بستری تومور رو درمان کنم. فقط ۳۰ دقیقه طول کشید و بعد از چند روز دیگه حتی یادم رفت سرطان داشتم.”
وضعیت کنونی RFA در کلینیکها و بیمارستانهای ایران
با تایید رسمی روش RFA توسط انجمن تیروئید آمریکا، بسیاری از مراکز درمانی معتبر در ایران نیز اقدامات گستردهای را برای فراهمسازی زیرساختهای این روش درمانی آغاز کردهاند. در حال حاضر، در شهرهایی مانند تهران موسسه تیراد، مشهد، شیراز، تبریز و اصفهان، برخی از کلینیکهای فوق تخصصی غدد و مراکز تصویربرداری پیشرفته شروع به اجرای این روش کردهاند.
تجهیزات موردنیاز برای RFA شامل:
مراکز زیر، پیشگامان این روش در ایران هستند:
📌 بیشتر بخوانید: پرکاری تیروئید با آر اف درمان می شود؟ چرا تیروئید پرکار می شود؟
این روند، نویدبخش آیندهای روشن در درمان سرطان تیروئید در ایران است؛ جایی که بیماران دیگر مجبور به تحمل ریسکهای عمل جراحی سنگین یا هزینههای درمانی خارج از کشور نخواهند بود.
آیا RFA درد دارد؟
در اکثر موارد، درد بسیار خفیف و قابل تحمل است. چون این روش با بیحسی موضعی انجام میشود، بیمار دردی احساس نمیکند. تنها احساس خفیف گرما یا فشار ممکن است حس شود. در پایان کار، اغلب بیماران تنها نیاز به مسکن ساده مثل استامینوفن دارند.
آیا امکان بازگشت تومور پس از RFA وجود دارد؟
درصد بازگشت تومور در بیمارانی که بهدرستی انتخاب شدهاند، بسیار پایین (زیر ۵٪) گزارش شده است. البته باید با پیگیری دقیق توسط پزشک، سونوگرافیهای دورهای و آزمایشهای Tg همراه باشد تا در صورت بروز عود، بهموقع درمان مجدد انجام گیرد.
آیا انجام RFA نیاز به بستری شدن دارد؟
خیر. RFA یک روش سرپایی است. بیمار پس از حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه درمان، به منزل بازمیگردد. در موارد خاص، ممکن است چند ساعت در کلینیک برای بررسی علائم تحت نظر بماند.
آیا RFA قابل انجام برای همهی انواع سرطان تیروئید است؟
خیر. این روش فقط برای موارد انتخابشده از نوع PTC کوچک (میکروکارسینوم) یا موارد خاص RTC کاربرد دارد. برای انواع پیشرفته یا گسترده، روشهای ترکیبی یا جراحی توصیه میشود.
روش RFA فقط یک تکنیک جدید نیست؛ بلکه نشانهای از یک تحول بنیادین در نگاه پزشکی به مدیریت سرطان تیروئید است. سالها پزشکان بین دو انتخاب اصلی برای تودههای کوچک سرطانی گرفتار بودند: جراحی پرعارضه یا نظارت غیرفعال با اضطراب بالا. اما اکنون گزینهای سوم وارد میدان شده که میتواند زندگی بیماران را متحول کند.
در آینده، RFA ممکن است به استاندارد طلایی درمان برای مواردی از سرطان تیروئید تبدیل شود. تحقیقات آینده احتمالاً کاربرد آن را در:
هم توسعه خواهد داد.
با پیشرفت در فناوریهای تصویربرداری، طراحی سوزنهای دقیقتر و نرمافزارهای هدایت گرمایی، RFA در آینده حتی از این هم دقیقتر و کمخطرتر خواهد شد.
برای بیماران
برای پزشکان
RFA بهعنوان مکمل نه جایگزین درمانهای دیگر، وارد میدان شده تا دامنه انتخابهای درمانی را گسترش دهد.
درمان سرطان تیروئید اکنون وارد عصری جدید و درخشان شده است. با تایید رسمی روش رادیوفرکوئنسی ابلیشن (RFA) توسط انجمن تیروئید آمریکا، پزشکان و بیماران دیگر تنها بین جراحی یا نظارت انتخاب نمیکنند، بلکه گزینهای ایمن، مؤثر و غیرتهاجمی در اختیار دارند که میتواند در بسیاری از موارد نتیجهای معادل یا حتی بهتر از جراحی ارائه دهد.
این نوآوری میتواند بار مالی، فیزیکی و روانی بیماران را کاهش دهد، امید به زندگی را افزایش دهد و کیفیت درمان را در سطح جهانی ارتقا بخشد. اکنون زمان آن رسیده که پزشکان و بیماران در ایران نیز بهطور گسترده از این دستاورد مهم بهرهمند شوند.
📌 بیشتر بخوانید: زندگی پس از جراحی سرطان تیروئید
پرسشهای متداول
۱. آیا RFA جایگزین کامل جراحی تیروئید شده است؟
خیر، RFA تنها در موارد خاصی مثل PTMC و برخی RTCها کاربرد دارد و جایگزین کامل جراحی نیست.
۲. هزینه درمان RFA در ایران چقدر است؟
بسته به مرکز درمانی، نوع توده و تجهیزات، هزینه بین ۵۰ تا ۷۰ میلیون تومان متغیر است، که نسبت به جراحی بسیار کمتر است.
۳. چقدر طول میکشد تا اثر کامل RFA مشخص شود؟
معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه پس از درمان، توده کاملاً از بین رفته یا غیرقابل تشخیص میشود.
۴. آیا بعد از RFA نیاز به داروی خاصی هست؟
در بیشتر موارد نیازی به داروی خاص نیست، مگر در مواردی که پزشک تشخیص دهد.
۵. آیا RFA فقط در تهران انجام میشود؟
خیر، در شهرهایی مثل مشهد، شیراز، تبریز و اصفهان نیز مراکز مجهز به RFA فعالیت میکنند.
📌 بیشتر بخوانید: درمان با ید رادیواکتیو برای سرطان تیروئید: درمان سرپایی
دکتر حسین چگینی فلوشیپ فوق تخصصی رادیولوژی مداخله ای از دانشگاه تهران و متخصص رادیولوژی
موسس موسسه سونوگرافی و تصویربرداری تیراد
دارای گواهینامه نورورادیولوژی اروپا ESNR
عضو کمیته اینترونشن انجمن رادیولوژی ایران
نکات کلیدی کمای میکسدم (Myxedema Coma) یکی از نادرترین اما خطرناکترین عوارض کمکاری شدید و…
نکات کلیدی کمکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که غده تیروئید نتواند به اندازه کافی هورمون…
آنالیزور آنلاین آزمایش تیروئید تیراد به شما کمک میکند نتایج آزمایشهای تیروئید خود را بهتر…
نکات کلیدی میوپاتی ناشی از کمکاری تیروئید معمولاً باعث ضعف عضلات رانها و شانهها میشود.…
نکات کلیدی تیروئیدیت عفونی حاد یک عفونت نادر اما دردناک تیروئید است که معمولاً با…
نکات کلیدی اگر مبتلا به کمکاری تیروئید هستید و کاهش وزن شما متوقف شده، ممکن…