غده تیروئید، غدهای پروانهایشکل است که در جلوی گردن شما قرار دارد. این غده هورمونهایی حیاتی برای عملکرد بدن تولید میکند. یکی از آنزیمهای اصلی تولیدشده توسط تیروئید، پراکسیداز تیروئید Thyroid Peroxidase یا به اختصار TPO نام دارد.
غده تیروئید از این آنزیم در کنار ید استفاده میکند تا دو هورمون مهم تیروئیدی را بسازد:
این هورمونها نقش مهمی در تنظیم عملکردهای حیاتی بدن دارند، از جمله:
آنتیبادیها، پروتئینهایی هستند که بهطور طبیعی توسط سیستم ایمنی بدن ساخته میشوند تا از بدن در برابر باکتریها، ویروسها و سموم دفاع کنند. در یک بدن سالم، سیستم ایمنی آنتیبادیها را برای حمله به عوامل بیگانه میسازد، نه به اجزای خود بدن.
اما در برخی افراد که دچار بیماریهای خودایمنی هستند، سیستم ایمنی دچار اشتباه میشود و به اجزای سالم بدن حمله میکند. در این موارد، بدن آنتیبادیهایی علیه آنزیم TPO تولید میکند و آن را به اشتباه یک عامل مهاجم تلقی میکند. این آنتیبادیها به تیروئید حمله میکنند و میتوانند موجب التهاب و اختلال در عملکرد تیروئید شوند.
📌 بیشتر بخوانید: آنتیبادیهای مثبت تیروئید به چه معنا هستند؟
آزمایش TPO برای تشخیص اختلالات خودایمنی تیروئید مانند بیماری هاشیموتو یا گریوز بسیار مهم است. در این شرایط، حضور آنتیبادی ضد TPO نشان میدهد که سیستم ایمنی بدن در حال حمله به غده تیروئید است.
TPO آنزیمی در غده تیروئید است که به ساخت هورمونهای تیروئیدی کمک میکند.
آنتیبادیهایی هستند که به اشتباه به آنزیم TPO حمله میکنند و معمولاً نشانهای از بیماری خودایمنی تیروئید هستند.
افرادی با علائم کمکاری یا پرکاری تیروئید، سابقه خانوادگی بیماری تیروئید، یا زنان باردار با ریسک بالای مشکلات تیروئیدی.
هدف اصلی آزمایش آنتیبادی ضد پراکسیداز تیروئید (TPO) تشخیص بیماری تیروئیدیت هاشیموتو است؛ یک بیماری خودایمنی که در آن سیستم ایمنی بدن به تیروئید حمله میکند.
علائم رایج تیروئیدیت هاشیموتو عبارتاند از:
اگر پزشک شما مشکوک به اختلالات تیروئید باشد، ممکن است علاوه بر آزمایش TPO، آزمایشهای دیگری نیز تجویز کند، مانند:
آزمایش آنتیبادی TPO یک آزمایش ساده و بیخطر است. مانند هر آزمایش خون معمولی، ممکن است کمی درد یا کبودی در محل ورود سوزن احساس شود. این کبودی معمولاً با گذاشتن باند بهمدت توصیهشده کاهش مییابد و ظرف یکی دو روز از بین میرود.
نکات مهم:
📌 مطلب مرتبط: عوامل مؤثر بر نتایج آزمایشهای تیروئید؛ هر آنچه باید بدانید
از آنجا که این آزمایش معمولاً همراه با دیگر تستهای تیروئیدی انجام میشود، ممکن است پزشک از شما بخواهد مصرف داروهایی که بر سطح هورمون تیروئید تأثیر میگذارند را موقتاً متوقف کنید. این داروها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
حتماً تمام داروها، مکملها و حتی داروهای بدون نسخهای که مصرف میکنید را به پزشک اطلاع دهید.
📌 مطلب مرتبط: آزمایشهای تیروئید؛ راهنمای کامل برای تشخیص و پیگیری بیماریهای تیروئیدی
دیگر توصیهها:
توجه: پوشش بیمهای برای این آزمایش ممکن است بین شرکتهای بیمه متفاوت باشد. بنابراین، بهتر است قبل از انجام آزمایش از شرکت بیمه خود درباره نیاز به تأیید اولیه سؤال کنید.
📌 مطلب مرتبط: برای آزمایش تیروئید ناشتا باید بود؟ جواب آزمایش تیروئید چه می گوید؟
معمولاً تکنسین آزمایشگاه از شما میخواهد که روی صندلی بنشینید و یک دست را روی تکیهگاه قرار دهید. سپس با بستن یک نوار کشی به دور بازوی شما، جریان خون را موقتاً محدود میکند تا راحتتر رگ را پیدا کند. پس از آن، محل مورد نظر با پد الکلی ضدعفونی میشود.
سپس سوزن وارد رگ میشود و لولهای به آن متصل میگردد تا خون به مقدار لازم جمعآوری شود. پس از اتمام خونگیری، نوار کشی برداشته شده، سوزن خارج میشود و یک چسب زخم یا باند روی محل قرار میگیرد.
این فرآیند معمولاً فقط چند دقیقه طول میکشد و درد آن بسیار خفیف است.
پس از پایان آزمایش، اگر نیاز به مراقبت یا اقدام خاصی باشد، پزشک به شما اطلاع خواهد داد. برای مثال، اگر قبل از آزمایش باید ناشتا میبودید یا دارویی را قطع کردهاید، پزشک مشخص میکند که چه زمانی میتوانید به روال عادی بازگردید.
در غیر این صورت، معمولاً بلافاصله میتوانید فعالیتهای روزمره خود را از سر بگیرید. جواب آزمایش TPO معمولاً طی یکی دو روز آماده میشود.
اگر هیچ آنتیبادیای در خون شما یافت نشود، نتیجه آزمایش منفی و طبیعی در نظر گرفته میشود و نشاندهنده عدم وجود بیماری خودایمنی تیروئید است.
📌 مطلب مرتبط: بیماری های خود ایمنی: انواع، علامت و نشانه ها، علت بیماری و موارد دیگر
در صورتی که آنتیبادی ضد TPO در خون شما وجود داشته باشد، نتیجه آزمایش مثبت محسوب میشود. این نتیجه ممکن است نشاندهنده وجود یک بیماری خودایمنی مانند تیروئیدیت هاشیموتو باشد.
با این حال، باید بدانید که وجود آنتیبادی TPO به تنهایی نمیتواند تشخیص قطعی ایجاد کند.
تحقیقات نشان میدهد که حدود ۸٪ از مردان و ۱۴.۶٪ از زنان ممکن است حتی با تیروئید کاملاً طبیعی، نتیجه مثبت در این آزمایش داشته باشند. بنابراین این آزمایش تنها در کنار بررسیهای دیگر مثل TSH و Free T4 معنیدار خواهد بود.
در برخی موارد خاص که عملکرد تیروئید شما از نظر بالینی طبیعی است اما TSH بالا رفته، برخی پزشکان پیشنهاد میکنند که آزمایش TPO انجام نشود. چرا؟ چون ممکن است باعث شود تصور اشتباهی از وجود بیماری خودایمنی داشته باشید و مسیر درمان اشتباهی طی شود.
یادداشتی از تیراد
آزمایش آنتیبادی TPO یکی از ابزارهای مهم در تشخیص بیماریهای خودایمنی تیروئید، بهویژه تیروئیدیت هاشیموتو است. اما تفسیر آن باید همیشه در کنار سایر نتایج آزمایشگاهی، علائم بالینی و تاریخچه پزشکی فرد انجام شود.
پزشک شما با ترکیب تمام این اطلاعات میتواند بهترین تشخیص را بدهد و در صورت نیاز، درمان مناسب را آغاز کند.
📌 مطلب مرتبط: آیا بدون بیماری خودایمنی هاشیموتو ممکن است کمکاری تیروئید داشته باشید؟
سخن پایانی
اگر نتیجه آزمایش آنتیبادی TPO شما مثبت بود، طبیعی است که کمی نگران شوید. اما فراموش نکنید که دلایل متعددی برای مثبت بودن این آزمایش وجود دارد و درمانهای متنوعی نیز در دسترس هستند.
مهمترین نکته این است که در کنار خود یک پزشک قابل اعتماد داشته باشید. پزشک معتمد میتواند تمام سوالات و نگرانیهای شما را با حوصله پاسخ دهد و کمک کند تا با دید باز و آگاهی، بهترین تصمیم را برای سلامت خود بگیرید.
آزمایش آنتیبادی تیروئید پراکسیداز (TPO) برای کمک به تشخیص بیماری خودایمنی تیروئید مانند هاشیموتو انجام میشود. این بیماری باعث حمله سیستم ایمنی به غده تیروئید و اختلال در عملکرد آن شده و در نهایت ممکن است منجر به کمکاری تیروئید شود.
در افرادی که دچار بیماری خودایمنی تیروئید هستند، این آنتیبادی به اشتباه به آنزیم مهمی که در تولید هورمونهای تیروئید نقش دارد حمله میکند. این حمله منجر به کاهش تولید هورمونهای تیروئید و در نهایت هیپوتیروئیدی (کمکاری تیروئید) میشود.
آزمایش آنتیبادی TPO در مطب پزشک یا آزمایشگاه انجام میشود و نیاز به نمونه خون دارد. پزشک یا تکنسین با بستن یک نوار کشی به بازو، رگ را مشخص میکند، محل نمونهگیری را با الکل ضدعفونی کرده و سوزن را وارد رگ میکند. پس از گرفتن مقدار کافی خون، سوزن خارج شده و نوار برداشته میشود.
دکتر حسین چگینی فلوشیپ فوق تخصصی رادیولوژی مداخله ای از دانشگاه تهران و متخصص رادیولوژی
موسس موسسه سونوگرافی و تصویربرداری تیراد
دارای گواهینامه نورورادیولوژی اروپا ESNR
عضو کمیته اینترونشن انجمن رادیولوژی ایران
«کمکاری تیروئید دارم، میتوانم آمپول لاغری بزنم؟»، «تیروئیدم را کامل برداشتهاند، استفاده از سماگلوتاید یا…
نکات کلیدی برخی از داروهای ضداحتقان، مانند پسودوافدرین (Pseudoephedrine)، ممکن است مشکلات قلبی را در…
نکات کلیدی بیماری هاشیموتو معمولاً با بررسی علائم و نشانههای بالینی، معاینه و آزمایشهای خون…
بیماریهای تیروئید از شایعترین اختلالات غدد درونریز هستند، اما بسیاری از افراد تا مدتها از…
نکات کلیدی کهیر مزمن گاهی میتواند با بیماریهای خودایمنی تیروئید مانند تیروئیدیت هاشیموتو مرتبط باشد.…
نکات کلیدی بیماریهای تیروئید میتوانند باعث کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ در مردان و درد…