تجربه شخصی یک متخصص تغذیه با بیماری هاشیموتو

از علائم گیج‌کننده تا راه‌های بازیابی انرژی و امید

به عنوان یک متخصص تغذیه، سال‌ها با افرادی که دچار بیماری‌های خودایمنی هستند — از جمله بیماری هاشیموتو — کار کرده‌ام.

هاشیموتو رایج‌ترین نوع کم‌کاری تیروئید در ایالات متحده است. این یک بیماری خودایمنی است که به غده تیروئید آسیب می‌زند؛ غده‌ای که هورمون‌هایی برای تنظیم سوخت‌وساز بدن، رشد و بسیاری از عملکردهای دیگر ترشح می‌کند.

از طریق بیمارانم می‌دانستم که تشخیص، درمان و مدیریت بیماری هاشیموتو می‌تواند چقدر دشوار باشد.

اما تا زمانی که خودم مبتلا نشدم، نمی‌دانستم این بیماری تا چه اندازه می‌تواند بر سلامت جسمی و روانی تأثیر بگذارد.

بیشتر بخوانید: آیا بدون بیماری خودایمنی هاشیموتو ممکن است کم‌کاری تیروئید داشته باشید؟

علائم گنگ و فرساینده

در تابستان ۲۰۱۹ احساس عجیبی پیدا کردم. نمی‌توانستم بخوابم، در طول روز آن‌قدر خسته بودم که به سختی می‌توانستم کارم را تمام کنم، و هر صبح با احساس خماری بیدار می‌شدم — با این‌که در آن زمان اصلاً الکل نمی‌نوشیدم.

همچنین با تپش‌های عجیب قلب، اضطراب، مه مغزی، مشکل در تمرکز، تحمل‌ناپذیری شدید نسبت به سرما، درد مفاصل، تنگی نفس (احساس کم آوردن هوا) و بسیاری علائم مبهم دیگر روبه‌رو بودم.

در ماه‌های بعدی به چندین متخصص از جمله قلب، ریه و روماتولوژی مراجعه کردم. همه آزمایش‌ها نرمال بودند، به جز شمارش گلبول‌های سفید که پایین بود. همچنین کمی کم‌خونی داشتم.

بیشتر بخوانید: تیروئیدیت هاشیموتو

نکته‌ای مهم

برخی افراد مبتلا به بیماری هاشیموتو در آزمایش‌های آزمایشگاهی، مقادیر تیروئیدی نرمال یا فقط کمی پایین دارند. دلیلش این است که آسیب تیروئید در هاشیموتو به‌صورت متناوب رخ می‌دهد.

برخی از پزشکانی که به آن‌ها مراجعه کردم، علائم من را نادیده گرفتند و آن‌ها را به استرس و اضطراب نسبت دادند — که اتفاقاً برای افراد مبتلا به هاشیموتو بسیار رایج است.

بعد از این‌که چند پزشک به من گفتند همه‌چیز نرمال است، احساس کردم دارم عقل خود را از دست می‌دهم. شروع به تردید درباره خودم کردم.

آیا واقعاً این علائم می‌توانستند فقط ناشی از استرس و اضطراب باشند؟ نه. من بدنم را می‌شناختم و می‌دانستم که یک جای کار می‌لنگد.

بیشتر بخوانید: شعله ور شدن بیماری خود ایمنی هاشیموتو و چرخه قاعدگی

تشخیص دشوار اما حیاتی

به عنوان آخرین تلاش، با یک متخصص بیماری‌های عفونی وقت گرفتم؛ چون در منطقه‌ای از شرق لانگ آیلند زندگی می‌کنم که کنه‌ها زیاد هستند و فکر کردم شاید علائمم به دلیل بیماری لایم باشد.

این پزشک آزمایش خون کاملی انجام داد، از جمله پنل تیروئید. به‌عنوان متخصص تغذیه، دوست دارم بلافاصله پس از آماده شدن نتایج آزمایش‌ها آن‌ها را بررسی کنم. وقتی دیدم سطح T3 پایین است، با یک متخصص غدد درون‌ریز که همکاری نزدیکی با او دارم تماس گرفتم و وقت ملاقات گرفتم.

در نهایت این پزشک، پس از سونوگرافی تیروئید و آزمایش‌های خونی که کاهش سطح هورمون T3 و افزایش آنتی‌بادی TPO (تیروئید پراکسیداز) را نشان می‌داد، بیماری هاشیموتو را در من تشخیص داد.

فرایند تشخیص برای من حدود ۷ ماه طول کشید — که برای افراد مبتلا به هاشیموتو بسیار رایج است.

بعد از ماه‌ها که به من گفته می‌شد علائمم فقط در ذهنم است، از دریافت تشخیص درست بسیار احساس آرامش و آسودگی کردم. اما هم‌زمان بابت این بیماری نگران سلامت خودم شدم و از این‌که چنین تشخیصی گرفتم ناراحت بودم.

به‌جز سندرم رینود (کاهش جریان خون به انگشتان دست و پا) و آسم ناشی از ورزش در کودکی، همیشه فردی سالم و پرانرژی بودم. از سلامت خودم به‌خوبی مراقبت می‌کردم، ورزش می‌کردم، سیگار نمی‌کشیدم و حتی غذای خودم را پرورش می‌دادم.

اما خوب می‌دانستم که بیماری‌های خودایمنی — و به‌طور کلی بیماری‌های جدی — می‌توانند هر کسی را درگیر کنند؛ حتی کسانی که ظاهراً از نظر جسمی بسیار سالم هستند.

متخصص غدد من معتقد است که در مورد من، یک عفونت ویروسی عامل محرک بروز بیماری هاشیموتو بوده است. او نوعی داروی طبیعی جایگزین هورمون تیروئید را برایم تجویز کرد.

نکته‌ای مهم

گرچه پژوهشگران هنوز علت دقیق بروز هاشیموتو را نمی‌دانند، اما گمان می‌رود عوامل مختلفی از جمله زمینه ژنتیکی و محرک‌های محیطی در آن نقش داشته باشند.

آغاز درمان: دارو، تغذیه و صبر

وقتی مصرف دارو را شروع کردم، انتظار داشتم ظرف چند هفته احساس بهتری پیدا کنم. با این حال، با وجود این‌که برخی علائم مانند حساسیت شدید به سرما و درد مفاصل بهتر شده بودند، حدود یک ماه بعد همچنان حالم خوب نبود.

ماندن علائم حتی با وجود مصرف دارو نیز در میان مبتلایان به هاشیموتو پدیده‌ای رایج است.

در حالی‌که برخی افراد به دارو خوب پاسخ می‌دهند و حالشان به حالت قبل برمی‌گردد، دیگران حتی با عملکرد نرمال تیروئید در آزمایش‌ها همچنان علائم آزاردهنده‌ای را تجربه می‌کنند که کیفیت زندگی‌شان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در واقع، بسیاری از متخصصان غدد و پژوهشگران معتقدند که فقط علائم معمولاً برای ارزیابی اثربخشی درمان در نظر گرفته نمی‌شوند — بلکه مقادیر آزمایشگاهی مبنای اصلی هستند.

به همین دلیل، داروها بر اساس نتایجی مانند هورمون محرک تیروئید (TSH) تجویز و تنظیم می‌شوند.

خوشبختانه پزشک من به احساسات و علائمم توجه می‌کرد و همیشه تمایل داشت داروی جدید یا دوز متفاوتی را امتحان کند تا در نهایت درمانی پیدا شود که حال من را بهتر کند.

وقتی به او گفتم هنوز علائم آزاردهنده‌ای دارم، دوز دارو را افزایش داد. چند هفته بعد، بالاخره شروع به بهتر شدن کردم و انرژی‌ام را بازیافتم.

رژیم غذایی و مکمل‌ها: واقع‌گرا باشید

تغییرات رژیمی و مکمل‌ها می‌توانند کمک‌کننده باشند — اما معجزه نمی‌کنند

پس از شروع مصرف اولیه دارو، رژیم‌های غذایی و مکمل‌هایی را امتحان کردم که پیش‌تر به بیماران مبتلا به هاشیموتو توصیه کرده بودم. این روش‌ها برای برخی از آن‌ها بسیار مؤثر بود — اما نه برای همه.

مانند سایر توصیه‌هایی که به بیمارانم می‌کنم، این مکمل‌ها و پروتکل‌ها نیز بر پایه تحقیقات علمی هستند.

نکته مهم

وقتی قصد ایجاد تغییر در رژیم غذایی یا مصرف مکمل‌ها دارید، حتماً با یک متخصص تغذیه مشورت کنید. همچنین ضروری است که اگر مکملی را شروع کردید، پزشک معالج خود را در جریان بگذارید.

آزمایش رژیم‌های غذایی

ابتدا رژیم AIP (پروتکل خودایمنی) را امتحان کردم. بر اساس یک مطالعه علمی در سال ۲۰۱۹، این رژیم می‌تواند کیفیت زندگی را در افراد مبتلا به هاشیموتو بهبود دهد و به‌طور قابل‌توجهی نشانگرهای التهابی را کاهش دهد.

من این رژیم را به‌طور کامل رعایت کردم، اما تأثیر محسوسی بر بهبود علائمم نداشت.

راستش را بخواهید، پیش از تشخیص بیماری‌ام، سال‌ها رژیمی با تمرکز بر گیاه‌خواری به سبک پالئو داشتم. این سبک تغذیه نه‌تنها به کنترل علائم سندرم رینود من کمک کرده بود، بلکه باعث می‌شد احساس خوبی داشته باشم.

اگرچه برخی از غلات، پنیرها و حبوبات — که در رژیم AIP حذف می‌شوند — را دوباره به رژیمم اضافه کردم، همچنان از مصرف گلوتن خودداری کردم و به رژیم همیشگی خودم بازگشتم که شامل مقدار زیادی سبزیجات، میوه‌ها، چربی‌های سالم و منابع پروتئینی مثل ماهی، تخم‌مرغ و مرغ است.

از آنجا که رژیم بدون گلوتن در برخی پژوهش‌ها نشان داده است که می‌تواند عملکرد تیروئید را بهبود دهد و سطح آنتی‌بادی‌های تیروئیدی را کاهش دهد، به همه بیمارانم با هاشیموتو توصیه می‌کنم حداقل برای چند ماه این رژیم را امتحان کنند تا ببینند آیا علائم و شاخص‌های بیماری‌شان بهتر می‌شود یا نه.

آزمایش مکمل‌ها

در مورد مکمل‌ها نیز به سراغ منابع پژوهشی رفتم تا رویکردی علمی و مستند انتخاب کنم. چون در درمان بیماران مبتلا به هاشیموتو تجربه داشتم، می‌دانستم که مکمل‌های ضدالتهاب مانند روغن ماهی و برخی ریزمغذی‌ها مانند زینک (روی)، سلنیوم و منیزیم می‌توانند مفید باشند.

همچنین آگاه بودم که افراد مبتلا به هاشیموتو معمولاً دچار کمبود ویتامین‌هایی مانند B12 و D هستند.

من پیش از آن نیز مکمل‌های ویتامین D/K2، ویتامین B کمپلکس و منیزیم گلیسینات مصرف می‌کردم؛ بنابراین سلنیوم، زینک و روغن ماهی با دوز بالا را هم به برنامه‌ام اضافه کردم.

مانند تغییرات رژیمی، این مکمل‌ها نیز باعث نشدند که احساس بهتری داشته باشم.

اما برخی تغییرات مفید را نمی‌توان فقط از روی احساسات شخصی سنجید. به‌طور کلی، مصرف مکمل‌های مناسب و رعایت رژیمی ضدالتهاب و سرشار از مواد مغذی می‌تواند عملکرد تیروئید، میزان التهاب و سلامت عمومی را بهبود ببخشد.

ترکیبی از درمان دارویی، مصرف مکمل‌های خاص و پایبندی به یک رژیم مغذی باعث شد در طول زمان حال من بهتر شود. به یاد داشته باشید که مدیریت بیماری خودایمنی یک مسیر طولانی‌مدت است، نه یک درمان فوری و کوتاه‌مدت.

گوش دادن به بدن؛ نه فشار آوردن

مهم‌ترین تغییری که آموختم: به بدنم گوش دهم. روزهایی که نیاز به استراحت دارم، بدون عذاب وجدان به خودم فرصت می‌دهم. بازگشت به فعالیت‌های مورد علاقه مثل پیاده‌روی و باغبانی با آرامش و تدریج اتفاق افتاد.

چه چیزهایی برای من مؤثر بودند

یافتن دارو و دوز مناسب، پیروی از یک رژیم غذایی مغذی و مصرف مکمل‌ها به‌طور قابل‌توجهی کیفیت زندگی من را بهبود بخشید.

علاوه بر این، دادن زمان به بدنم برای بهبود نیز بسیار کلیدی بود.

وقتی تازه بیماری‌ام تشخیص داده شده بود، انرژی ورزش کردن یا پرداختن به سرگرمی‌های مورد علاقه‌ام مثل کوه‌نوردی و باغبانی را نداشتم، بنابراین به خودم اجازه استراحت دادم.

احساس گناه و ناامیدی زیادی همراه با ناتوانی در انجام کارهایی که دوست دارید، ناتوانی در ورزش یا درگیر نشدن کامل با زندگی، به‌وجود می‌آید؛ مسائلی که حتی می‌توانند به روابط شما با دوستان و خانواده لطمه بزنند.

احساس تنبلی داشتم و فکر می‌کردم باید خودم را وادار به انجام کارها کنم. اما خیلی زود فهمیدم که استراحت در زمان نیاز و مهربانی با خودم برای سلامتی‌ام بسیار مهم‌تر است.

تا زمانی‌که حال بهتری پیدا کردم، به خودم فشار نیاوردم. اکنون بیشتر انرژی‌ام برگشته و به‌ندرت علائم شدید را تجربه می‌کنم، اما هنوز روزهایی هست که می‌دانم باید استراحت کنم — و این اشکالی ندارد.

چه چیزهایی ممکن است به شما کمک کند؟

من دقیقاً می‌دانم چه چیزهایی حال من را بدتر می‌کنند: نوشیدن الکل، کم‌خوابی و قرار گرفتن در معرض استرس یا تحریک زیاد. این موارد برای بسیاری از بیمارانم با هاشیموتو نیز صدق می‌کند.

و این‌ها چیزهایی هستند که حال من و اکثر بیمارانم را بهتر می‌کنند:

• وقت‌گذرانی در فضای باز
• حرکات کششی و فعالیت‌های ترمیمی مانند یوگا
• مصرف فراوان غذاهای ضدالتهابی، به‌ویژه سبزیجات
• پیروی از رژیم غذایی مغذی
• حمام گرم با نمک اپسوم
• نوشیدن آب کافی
• پرهیز از کافئین و الکل تا حد امکان
• انجام فعالیت‌هایی برای کاهش استرس مثل باغبانی و کوه‌نوردی
• خواب کافی
• مصرف مکمل‌های خاص
• فعال ماندن
• استراحت در زمانی‌که احساس ناخوشی دارید

به‌طور کلی، پیروی از یک رژیم ضدالتهاب، کاهش استرس و سبک زندگی سالم احتمالاً برخی علائم هاشیموتو را کاهش می‌دهد.

اما مهم است که بدانید:

هیچ رژیم خاصی در حال حاضر برای درمان هاشیموتو توصیه نمی‌شود. فقط چون یک روش برای فردی مؤثر است، دلیل نمی‌شود برای همه مؤثر باشد. به همین دلیل، آزمایش شخصی بسیار مهم است.

بیشتر بخوانید: بیماری‌های خودایمنی تیروئید و چالش‌های مدیریت استرس

دریافت مراقبت مناسب، ضروری است

من خوش‌شانس هستم که متخصص غدد من یک پزشک فوق‌العاده و همچنین دوست شخصی‌ام است، کسی که در حضورش احساس راحتی می‌کنم و می‌توانم آزادانه درباره سلامتم صحبت کنم.

اما برای بسیاری از افراد این‌طور نیست.

من بیمارانی داشته‌ام که توسط پزشکان متعددی نادیده گرفته شده‌اند، تشخیص اشتباه گرفته‌اند یا به‌درستی درمان نشده‌اند. متأسفانه این اتفاق بسیار رایج است. در واقع، حدود یک‌سوم افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید، درمان مناسبی دریافت نمی‌کنند.

همان‌طور که پیش‌تر گفته شد، دیدن چندین پزشک قبل از دریافت تشخیص درست، غیرعادی نیست. حتی بعد از تشخیص هم، بسیاری از بیماران از گفتن این‌که دارویشان مؤثر نیست یا هنوز علائم دارند، به پزشک خود احساس راحتی نمی‌کنند.

ممکن است پزشکتان مجبور باشد چندین بار دوز یا نوع دارو را تغییر دهد تا شما بهبود را احساس کنید. حتماً پزشکی را انتخاب کنید که در صحبت درباره علائم و گزینه‌های درمانی با او احساس راحتی داشته باشید.

شما حق دارید درباره سلامتی‌تان سؤال بپرسید، و پزشکتان باید علائم شما را جدی بگیرد. پزشکان خوب زیادی وجود دارند. اگر با پزشک فعلی احساس راحتی نمی‌کنید، به سراغ پزشک دیگری بروید.

برخی افراد فقط با مراجعه به متخصص غدد نتیجه می‌گیرند، برخی با همکاری با متخصص تغذیه و تغییر سبک زندگی‌شان حال بهتری پیدا می‌کنند، و برخی دیگر ترجیح می‌دهند به پزشک طب عملکردی مراجعه کنند. یادتان باشد همیشه انتخاب‌هایی در اختیار دارید — از آن‌ها استفاده کنید.

همچنین اگر تصمیم دارید رژیم غذایی یا مکمل‌های خود را تغییر دهید، سعی کنید با متخصص تغذیه‌ای که در بیماری‌های خودایمنی یا کم‌کاری تیروئید تخصص دارد کار کنید. این متخصصان می‌توانند به شما کمک کنند تا بهترین برنامه را برای نیازهای خاص خودتان پیدا کنید.

مدافع سلامت خودتان باشید

شما باید مدافع سلامت خودتان باشید.

این نکته‌ای بسیار مهم است که همه‌ی افراد دارای شرایط پزشکی باید به یاد داشته باشند. هیچ‌کس به‌اندازه خودتان بدن‌تان را نمی‌شناسد. اگر حس می‌کنید مشکلی وجود دارد، پیگیری را ادامه دهید.

تسلیم نشوید. دنبال پزشکی باشید که دقیق باشد و به حرف‌های شما گوش دهد.

می‌دانم که مراجعه‌های مکرر به پزشکان، آزمودن داروهای مختلف، تغییر رژیم غذایی و مصرف مکمل‌های گوناگون می‌تواند خسته‌کننده و وقت‌گیر باشد. اما می‌دانم که همین تلاش‌ها برای بهبود سلامتی و کنترل علائم کاملاً ضروری هستند.

و در نهایت، فراموش نکنید که شما تنها نیستید. زمانی که نیاز دارید، از دوستان، خانواده و تیم درمانی خود کمک بگیرید.

ما همه اینجا هستیم تا به شما گوش دهیم و در مسیر بهبود همراه‌تان باشیم.