تأثیر عملکرد تیروئید بر پریودی

مشکلات تیروئیدی می‌تونن روی پریودی تأثیر بذارن و باعث بی‌نظمی بشن. دلیلش اینه که تیروئید، که یه غده کوچیک و پروانه‌ای شکل در جلوی گردنه، مستقیماً روی تخمدان‌ها تأثیر داره و غیرمستقیم با یه پروتئین به نام SHBG ارتباط داره. این پروتئین به هورمون‌های جنسی می‌چسبه و کمک می‌کنه که توی بدن جابه‌جا بشن.

اگه پریودی نامنظمی داری یا علائم غیرعادی توی دوره‌های پریودت مشاهده می‌کنی، بد نیست از پزشکت بخوای که عملکرد تیروئیدت رو بررسی کنه.

کم‌کاری تیروئید در برابر پرکاری تیروئید

بی‌نظمی‌های پریودی ممکنه به‌خاطر کم‌کاری یا پرکاری تیروئید باشه. علائمی که تجربه می‌کنی، بستگی داره که کدوم نوع مشکل تیروئیدی رو داشته باشی.

کم‌کاری تیروئید (Hypothyroidism)

کم‌کاری تیروئید یعنی بدن به‌اندازه کافی هورمون تیروئید تولید نمی‌کنه. این مشکل می‌تونه چند نوع بی‌نظمی پریودی ایجاد کنه:

• خونریزی شدید پریودی: این یکی از شایع‌ترین علائم در افرادیه که کم‌کاری تیروئید دارن.
• پریودی‌های مکرر و طولانی: دوره‌های پریودی ممکنه بیشتر از حد معمول طول بکشن یا زودتر از موعد دوباره اتفاق بیفتن.
• چرخه‌های نامنظم: ممکنه بعضی دوره‌ها رو رد کنی یا پریودت کمتر از حد معمول بشه.
• قطع پریودی: در بعضی افراد، کم‌کاری تیروئید می‌تونه باعث بشه که پریودت به‌طور کامل قطع بشه (آمنوره).
• ناباروری و سقط جنین: درمان نشدن کم‌کاری تیروئید می‌تونه باردار شدن رو سخت کنه و احتمال سقط جنین رو افزایش بده.
• عوارض بارداری: مشکلاتی مثل پره‌اکلامپسی (فشار خون بالا در بارداری)، زایمان زودرس، مرده‌زایی و خونریزی بعد از زایمان.

برای درمان کم‌کاری تیروئید، معمولاً از قرص لووتیروکسین (Levoxyl) استفاده می‌شه که هورمون تیروئید رو جایگزین می‌کنه. این دارو می‌تونه بی‌نظمی‌های پریودی رو بهتر کنه، حتی در افرادی که تیروئیدشون در حد نرمال کار می‌کنه. البته، بعضی افراد حتی با مصرف دارو همچنان ممکنه پریودهای نامنظم داشته باشن.

پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism)

پرکاری تیروئید یعنی بدن هورمون تیروئید زیادی تولید می‌کنه، که این هم می‌تونه باعث بی‌نظمی در پریودی بشه.

علائم رایج پرکاری تیروئید که روی پریودی اثر می‌ذارن شامل موارد زیره:

• پریودهای کم یا قطع‌شده: این رایج‌ترین علامتیه که در موارد شدید پرکاری تیروئید دیده می‌شه.
• پریودهای سبک و کوتاه: خونریزی کمتر از حد معمول و دوره‌های کوتاه‌تر از چیزی که عادیه.
• کاهش باروری: اگه تخمک‌گذاری به‌درستی انجام نشه، احتمال باردار شدن کم‌تر می‌شه.
• افزایش احتمال سقط جنین: پرکاری تیروئید درمان‌نشده در دوران بارداری می‌تونه احتمال سقط جنین رو بیشتر کنه.
• دیگر مشکلات بارداری: مشکلاتی مثل تهوع صبحگاهی شدیدتر، مرده‌زایی، فشار خون بالا و حتی نارسایی قلبی در مادر و جنین.

برای درمان پرکاری تیروئید معمولاً از داروهای ضدتیروئید استفاده می‌شه که تولید هورمون رو تنظیم می‌کنن و می‌تونن مشکلات پریودی و باروری رو کاهش بدن.

یه روش دیگه برای کنترل پرکاری تیروئید، درمان با ید رادیواکتیو (RAI) هست که تیروئید رو کوچک‌تر می‌کنه. اما این روش برای دوران بارداری مناسب نیست.

پس، مشکلات تیروئیدی می‌تونن روی دوره‌های پریودی تأثیر زیادی بذارن. اگه تغییرات غیرعادی توی پریودیت دیدی، بهتره با یه پزشک مشورت کنی و عملکرد تیروئیدت رو بررسی کنی.

بیشتر بخوانید: مشکلات تیروئید بعد از بارداری و تیروئیدیت پس از زایمان

خونریزی شدید پریودی

طبق تعریف کالج آمریکایی متخصصان زنان و زایمان (ACOG)، خونریزی شدید پریودی زمانی اتفاق می‌افته که یکی از شرایط زیر وجود داشته باشه:

• خونریزی‌ای که بیشتر از هفت روز طول بکشه.
• خونریزی‌ای که باعث بشه هر ساعت یک یا چند پد یا تامپون کاملاً خیس بشه، آن هم برای چند ساعت متوالی.
• نیاز به استفاده هم‌زمان از چندین پد برای کنترل خونریزی.
• نیاز به تعویض پد یا تامپون در طول شب.
• وجود لخته‌های خونی به اندازه‌ی یک سکه ۲۵ سنتی یا بزرگ‌تر در جریان پریودی.

البته، کم‌کاری تیروئید یکی از علت‌های احتمالی خونریزی شدید پریودیه، اما عوامل دیگه‌ای هم ممکنه باعث این مشکل بشن، مثل:

• عفونت
• عوارض جانبی داروها
• اختلالات خونریزی‌دهنده
• فیبروم رحم (توده‌های غیرسرطانی در رحم)
• سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)
• سرطان رحم یا دهانه‌ی رحم

اگه دچار خونریزی شدید پریودی هستی، حتماً به متخصص زنان مراجعه کن. پزشک برای تشخیص علت ممکنه چند آزمایش انجام بده، مثل:

• معاینه لگن
• سونوگرافی ترانس‌واژینال: تصویربرداری که با وارد کردن یک پروب مخصوص به واژن انجام می‌شه تا تصاویر دقیقی از اندام‌های تولیدمثل روی نمایشگر نمایش داده بشه.
• آزمایش خون برای اندازه‌گیری هورمون محرک تیروئید (TSH)
• قطع یا کاهش تعداد دفعات پریودی

کم‌کاری و پرکاری تیروئید هر دو می‌تونن باعث قطع پریودی (آمنوره) یا پریودی‌های نامنظم و کم‌تعداد (الیگومنوره) بشن.

در افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید، سطح بالای هورمون آزادکننده‌ی تیروئید (TRH) می‌تونه باعث افزایش ترشح پرولاکتین از غده هیپوفیز بشه. پرولاکتین بیش از حد می‌تونه تخمدان‌ها رو از تولید استروژن بازداره و در نتیجه، مشکلاتی مثل این ایجاد بشه:

• کاهش تعداد دفعات پریودی
• قطع کامل پریودی
• ترشح غیرعادی شیر از سینه‌ها (گالاکتوره)
• گرگرفتگی
• خشکی واژن
• ناباروری

در افراد مبتلا به پرکاری تیروئید، سطح بالای هورمون تیروئید باعث افزایش SHBG می‌شه. این پروتئین می‌تونه تخمک‌گذاری رو متوقف کنه و به‌طور غیرمستقیم باعث مشکلات باروری بشه.

بیشتر بخوانید: کم کاری تیروئید در بارداری و عوارض تیروئید در بارداری بر جنین

کاهش باروری

چون کمبود هورمون تیروئید می‌تونه تخمک‌گذاری رو مختل کنه، مشکلات تیروئیدی ممکنه باعث سخت شدن بارداری بشن. علاوه بر این، پرکاری تیروئید می‌تونه باعث یائسگی زودرس بشه، یعنی یائسگی که قبل از ۴۰ سالگی اتفاق می‌افته.

همچنین، افرادی که دچار کم‌کاری یا پرکاری تیروئید هستن و باردار می‌شن، احتمال سقط جنین بیشتری دارن.

برای افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید: درمان با لووتیروکسین می‌تونه باروری رو بهبود بده و خطر سقط جنین رو کاهش بده.

برای افراد مبتلا به پرکاری تیروئید: معمولاً در نیمه‌ی دوم بارداری از داروهای ضدتیروئید استفاده می‌شه. اما چون این داروها از جفت عبور می‌کنن، باید مصرفشون تحت نظر دقیق پزشک باشه.

بیشتر بخوانید: درمان سرطان تیروئید با ید رادیواکتیو پیش از اقدام به بارداری

یادداشتی از تیراد

مشکلات تیروئیدی می‌تونن هم روی پریودی و هم باروری تأثیر بذارن. علائم ممکنه شامل پریودهای سنگین و مکرر یا دوره‌های نامنظم و قطع‌شده باشه. دلیلش اینه که هورمون‌های تیروئید روی تولید هورمون‌های جنسی اثر دارن.

البته، تغییر در چرخه پریودی ممکنه اولین نشونه‌ی یک مشکل تیروئیدی باشه، اما علل دیگه‌ای هم برای این بی‌نظمی‌ها وجود داره. به همین خاطر، اگه تغییرات غیرعادی توی پریودیت دیدی، بهترین کار اینه که با پزشک مشورت کنی تا علت دقیق مشخص بشه.

بیشتر بخوانید: میزان نرمال تیروئید در بارداری چند است؟