یکی از مهمترین اصول درمان کمکاری تیروئید (Hypothyroidism)، پیدا کردن داروی مناسب است. درمان جایگزینی هورمون تیروئید، به بدن شما کمک میکند تا کمبود هورمونهایی را که غده تیروئید قادر به تولید آنها نیست، جبران کند.
اما نکتهی مهم این است که حتی اگر داروی مناسب را پیدا کرده باشید، نحوه و زمان مصرف این دارو نقش بسیار زیادی در اثرگذاری آن دارد. در این مقاله از تیراد، میخواهیم همه نکاتی را که باید درباره مصرف داروی تیروئید بدانید با هم مرور کنیم.
برای اینکه بهترین نتیجه را از داروی تیروئید خود بگیرید، نکات مهم از همان لحظهی دریافت دارو از داروخانه شروع میشود. چه در حال شروع داروی جدید باشید و چه برای تمدید نسخه اقدام کنید، حتماً موارد زیر را هنگام تحویل دارو بررسی کنید:
گاهی داروخانه ممکن است برند داروی شما را تغییر دهد. درحالیکه ماده مؤثره دارو یکی است، اما وجود ترکیبات جانبی متفاوت در برندهای مختلف میتواند روی جذب دارو تأثیر بگذارد.
اگر برند داروی شما تغییر کرد:
شما بهعنوان بیمار این حق را دارید که از داروخانه بخواهید دقیقاً همان دارویی را تحویل دهند که پزشک نسخه کرده است.
معمولاً چند هفته زمان میبرد تا پزشک دوز مناسب هورمون تیروئید شما را تنظیم کند. توصیه میشود حدود ۶ تا ۸ هفته بعد از شروع داروی جدید، آزمایش تیروئید بدهید تا مشخص شود دوز مصرفی مناسب است یا نیاز به تغییر دارد.
مصرف بیش از حد هورمون تیروئید میتواند علائمی مشابه پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism) ایجاد کند، مثل:
البته در صورت تنظیم درست دوز دارو، این علائم نباید ایجاد شوند.
معمولاً توصیه میشود که داروی تیروئید را صبحها، ناشتا و حداقل یک ساعت قبل از صبحانه مصرف کنید. همچنین بهتر است تا ۳ تا ۴ ساعت بعد از مصرف دارو از مصرف مکملها یا داروهای حاوی آهن یا کلسیم خودداری شود، چون جذب دارو را کاهش میدهند.
نوشیدنیهایی مثل قهوه، شیر یا آب گریپفروت هم بهتر است حداقل یک ساعت بعد از مصرف داروی تیروئید استفاده شوند.
مهمتر از صبح یا شب خوردن دارو، این است که داروی خود را هر روز در یک ساعت مشخص و ثابت مصرف کنید. فرقی ندارد داروی شما:
باشد، ثبات زمان مصرف بسیار مهم است.
تحقیقات نشان داده که مصرف لووتیروکسین در شب میتواند باعث افزایش جذب بهتر دارو و بهبود سطح هورمون تیروئید در بدن شود.
مزیت مصرف داروی تیروئید در شب این است که:
اما اگر قصد دارید زمان مصرف داروی تیروئید خود را از صبح به شب (یا برعکس) تغییر دهید، حتماً باید مجدد آزمایش تیروئید بدهید تا اگر نیاز بود، دوز داروی شما تنظیم شود.
بعضی از افراد ممکن است برای صرفهجویی یا مصرف دوز کمتر، قرص لووتیروکسین یا لیوتیرونین را نصف کنند. این کار معمولاً توصیه نمیشود؛ چرا که:
در مورد داروهای حاوی T3 مثل لیوتیرونین (Cytomel) یا داروهای ترکیبی T4/T3، گاهی تقسیم دوز میتواند مفید باشد. مثلاً:
اما این کار حتماً باید زیر نظر پزشک انجام شود.
برای جذب بهتر، داروی تیروئید را باید با یک لیوان آب ساده مصرف کنید.
در مورد لووتیروکسین مایع (مثل Tirosint-SOL) میتوانید محتویات آمپول را مستقیم در دهان بریزید یا در آب حل کرده و بلافاصله بنوشید.
نکته مهم:
شاید دیده باشید بعضی افراد توصیه میکنند قرص لووتیروکسین را:
اما برای لووتیروکسین قرصی، شواهد علمی کافی برای تأثیر بهتر این روش وجود ندارد و توصیه نمیشود.
البته بعضی از افراد درباره داروهای تیروئید طبیعی (Natural Thyroid) تجربهی شخصی خوبی از این روش گزارش دادهاند.
توصیه پایانی:
قبل از هرگونه تغییر در نحوه مصرف داروی تیروئید، حتماً با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
برای گرفتن بهترین نتیجه از داروی تیروئید، فاصلهی زمانی بین مصرف دارو و خوردن برخی غذاها، نوشیدنیها یا مکملها بسیار مهم است.
در ادامه، به نکات کلی درباره زمان مناسب مصرف داروی تیروئید در کنار مواد غذایی و مکملها اشاره شده است.
جدول زمانبندی پیشنهادی مصرف داروی تیروئید و غذاها:
| فاصلهی مناسب با مصرف داروی تیروئید | ماده غذایی یا مکمل |
| حداقل ۱ ساعت بعد از دارو | قهوه، شیر، آبمیوه (مخصوصاً گریپفروت) |
| ۳ تا ۴ ساعت بعد از دارو | مکمل آهن یا کلسیم |
| حداقل ۴ ساعت بعد از دارو | داروهای ضداسید معده |
| بهتر است حداقل ۲ ساعت فاصله داشته باشد. | غذاهای پُرفیبر یا سویا |
برخی افراد نمیتوانند داروی تیروئید را ناشتا مصرف کنند. در این حالت، نکتهی طلایی این است که همیشه به یک شکل ثابت دارو را مصرف کنی؛ یعنی یا همیشه با غذا یا همیشه بدون غذا تا نتیجه آزمایشات تیروئید شما پایدار بماند.
شرایط خاص و داروهایی که جذب داروی تیروئید را مختل میکنند
🔹 داروهای ضد رفلاکس معده (PPI) مانند پرویزک یا امپرازول میتوانند جذب لووتیروکسین را کاهش دهند. بهترین راه برای این افراد استفاده از لووتیروکسین مایع (Tirosint-SOL) است که جذب آن کمتر تحت تأثیر این داروها قرار میگیرد.
🔹 بیوتین (ویتامین B7) که معمولاً در مکملهای پوست و مو به مقدار زیاد وجود دارد، میتواند نتیجه آزمایش تیروئید را غیرواقعی نشان دهد:
انجمن تیروئید آمریکا توصیه میکند حداقل ۲ روز قبل از آزمایش تیروئید، مصرف بیوتین قطع شود تا نتیجه دقیقتر باشد.
سوالی که خیلی از بیماران دارند این است که آیا صبح روز آزمایش، داروی تیروئید خود را بخورند یا نه؟
پاسخ بستگی به نوع داروی شما دارد:
نکته مهم:
در هر حال، بهتر است همیشه:
ثابت و یکسان باشد تا نتایج آزمایشات قابل مقایسه و دقیق باشد.
دکتر حسین چگینی فلوشیپ فوق تخصصی رادیولوژی مداخله ای از دانشگاه تهران و متخصص رادیولوژی
موسس موسسه سونوگرافی و تصویربرداری تیراد
دارای گواهینامه نورورادیولوژی اروپا ESNR
عضو کمیته اینترونشن انجمن رادیولوژی ایران
نکات کلیدی کمای میکسدم (Myxedema Coma) یکی از نادرترین اما خطرناکترین عوارض کمکاری شدید و…
نکات کلیدی کمکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که غده تیروئید نتواند به اندازه کافی هورمون…
آنالیزور آنلاین آزمایش تیروئید تیراد به شما کمک میکند نتایج آزمایشهای تیروئید خود را بهتر…
نکات کلیدی میوپاتی ناشی از کمکاری تیروئید معمولاً باعث ضعف عضلات رانها و شانهها میشود.…
نکات کلیدی تیروئیدیت عفونی حاد یک عفونت نادر اما دردناک تیروئید است که معمولاً با…
نکات کلیدی اگر مبتلا به کمکاری تیروئید هستید و کاهش وزن شما متوقف شده، ممکن…
دیدن نظرات
سلام ایاگره های تیروییدی خطرناک هستند
سلام، وقت بخیر
بستگی به نوع گره دارد.