آیا بدون بیماری خودایمنی هاشیموتو ممکن است کم‌کاری تیروئید داشته باشید؟

وقتی شما دچار کم‌کاری تیروئید هستید اما بیماری خودایمنی هاشیموتو را ندارید، چه اتفاقی می‌افتد؟‍

اگر مبتلا به کم‌کاری تیروئید هستید، احتمالاً اولین سوالی که در ذهن دارید این است: چه چیزی باعث کم‌کاری تیروئید من شده است؟ در ایالات متحده، پزشک شما اغلب آزمایش آنتی‌بادی ضد پراکسیداز تیروئیدی (TPO) را انجام می‌دهد تا بررسی کند آیا شما دچار بیماری خودایمنی هاشیموتو، که یکی از علل رایج کم‌کاری تیروئید در مردم آمریکا است، هستید یا خیر.

افزایش آنتی‌بادی‌ها نشان‌دهنده این است که سیستم ایمنی بدن به تیروئید حمله می‌کند. در طول زمان، در هنگام ابتلا به بیماری خودایمنی هاشیموتو، تیروئید ممکن است هورمون تیروئید کافی تولید نکند.

تخمین زده می‌شود که بیش از ۳۰ میلیون آمریکایی به بیماری کم‌کاری تیروئید دچار هستند، اما درصد دقیق افرادی که به علت بیماری خودایمنی هاشیموتو، دچار کم‌کاری تیروئید شده‌اند معلوم نیست. بااین‌حال مشخص است که هاشیموتو بیشترین علت کم‌کاری تیروئید در ایالات‌متحده است.

اگر کم‌کاری تیروئید برای شما تشخیص داده شده باشد، اما آزمایش‌های آنتی‌بادی شواهدی از بیماری خودایمنی هاشیموتو را نشان ندهد، چه؟ چه چیزی باعث کم‌کاری تیروئید شما شده است؟ در ادامه، نگاهی به این‌ موضوع که چگونه ممکن است بدون اینکه تست بیماری هاشیموتو مثبت باشد، کم‌کاری تیروئید داشته باشید، داریم.

هنوز هم ممکن است بیماری خودایمنی هاشیموتو داشته باشید؟

اولا، حتی اگر تست شما افزایش سطح آنتی‌بادی‌های تیروئید را نشان ندهد، ممکن است همچنان مبتلا به بیماری خودایمنی هاشیموتو باشید. تحقیقات نشان داده‌است که حدود ۱۰ درصد از بیماران مبتلا به هاشیموتو دارای آنتی‌بادی منفی هستند. علاوه‌براین، حدود ۵ درصد از بیمارانی که بر اساس علائم بالینی مبتلا به هاشیموتو تشخیص داده‌شدند یا توسط سونوگرافی یا بیوپسی تأیید شده‌اند، هیچ آنتی‌بادی تیروئیدی قابل اندازه‌گیری‌ ندارند.

بعضی از پزشکان به عنوان یک راه‌حل، درحالی‌که هیچ علت واضح دیگری وجود ندارد، توصیه می‌کنند که بیماران هنوز هم باید دستورالعمل‌های درمان بیماری خودایمنی هاشیموتو را دنبال کنند. ترکیب رژیم ضدالتهابی، ایجاد تغییر در شیوه زندگی و تمرکز بر بهبود سلامت ایمنی ممکن است مفید باشد و اگر بیماری هاشیموتوی پنهان دارید، ممکن است به شما کمک کند.

کمبود ید

ید یک ماده معدنی است که برای تولید و سنتز هورمون‌های تیروئید لازم است. اگر ید کافی در رژیم غذایی خود نداشته باشید، غدد تیروئید شما قادر به تولید کافی هورمون نخواهد بود و دچار کم‌کاری تیروئید خواهید شد. مصرف نمک یددار به کاهش کمبود ید در آمریکا کمک کرده است، اما افرادی که رژیم غذایی کم‌نمک یا بدون نمک دنبال می‌کنند، گاهاً ممکن است دچار کمبود این ماده معدنی ضروری شوند.

قبل از اینکه با ید جایگزین یا افزایش چشم‌گیر مصرف ید از طریق غذا شروع کنید، خوب است سطح ید خود را آزمایش کنید. سه روش برای آزمایش سطح ید شما وجود دارد:

قبل از اینکه شروع به مصرف ید از طریق غذا کنید، بهتر است میزان ید بدن خود را آزمایش کنید. سه روش برای تست سطح ید شما وجود دارد:

• آزمایش ادرار سریع و آسان است اما ممکن است به اندازه آزمایش‌های دیگر دقیق نباشد. شما می‌توانید در چند دقیقه نتیجه را بدست آورید و این آزمایش میزان ید در ادرار شما را اندازه‌گیری می‌کند.
• آزمایش خون ساده و دقیق است، اما برای بدست آوردن نتیجه آزمایش چند روز زمان می‌برد.
• آزمایش بارگذاری ید روش دقیق‌تری برای اندازه‌گیری سطح ید است. شما یک دوز ید به صورت مکمل می‌خورید، سپس ادرار خود را در مدت ۲۴ ساعت جمع‌آوری می‌کنید. سپس میزان یدی که دفع می‌کنید اندازه‌گیری می‌شود. این آزمایش زمان‌برتر است و نیاز به زمان بیشتری دارد تا نتایج را بگیرید.

توجه: ممکن است بشنوید که برخی افراد توصیه می‌کنند که با استفاده از مایع ید روی پوست خود آزمایش کنید و ببینید چقدر سریع جذب می‌شود. این تست روش دقیقی برای ارزیابی میزان ید موجود در بدن شما نیست.

کم‌کاری تیروئید مادرزادی:

بعضی از نوزادان با نقص یا عدم وجود غده‌تیروئید یا همراه با اختلال ژنتیکی به دنیا می‌آیند که بر سنتز یا عملکرد هورمون‌های تیروئید تأثیر می‌گذارد. کم‌کاری تیروئید از بدو تولد به عنوان کم‌کاری تیروئید مادرزادی شناخته می‌شود. بیشتر نوزادان بلافاصله پس از تولد، در طی آزمایش‌های لازم برای کم‌کاری تیروئید مادرزادی مورد آزمایش قرار می‌گیرند.

درحالی‌که در بیشتر موارد، علائم کم‌کاری تیروئید مادرزادی سریع آشکار می‌شود، ممکن است در صورت عدم انجام آزمایشات غربالگری نوزاد، کم‌کاری تیروئید مادرزادی داشته باشید و از آن اطلاع نداشته باشید. با این حال، این وضعیت نادر است.

جراحی تیروئید یا پرتودرمانی با ید (RAI)

اگر برای درمان سرطان تیروئید یا گواتر، بخشی یا تمام غده‌تیروئید شما با جراحی برداشته شود، این امر می‌تواند منجر به کم‌کاری تیروئید شود. پرتودرمانی با ید (RAI) اغلب برای درمان بیماری گریوز و پرکاری تیروئید انجام می‌شود، همچنین می‌تواند منجر به کم‌کاری تیروئید شود.

بیماران تیروئیدی باید در مورد خطرات کم‌کاری تیروئید پس از جراحی یا RAI آگاه شوند، اما مواردی وجود دارد که بیماران از این احتمال آگاه نیستند و به کم‌کاری تیروئید مبتلا می‌شوند.

نکته‌ای که باید به آن توجه شود این است که اگر عمل جراحی برای حذف بخشی از غده‌تیروئید شما انجام شود یا درمان RAI برای گریوز یا پرکاری تیروئید انجام شود، باید خود را به دقت برای علائم کم‌کاری تیروئید تحت نظر داشته باشید. همچنین برای مشاهده هرگونه تغییر در عملکرد تیروئید خود باید به طور مرتب آزمایشات تیروئید را انجام دهید.

پرتو‌درمانی سر و گردن:

پرتودرمانی در ناحیه سر و گردن می‌تواند به غده تیروئید آسیب برساند و بر عملکرد آن تأثیر بگذارد. کم‌کاری تیروئید ناشی از آن معمولا ظرف یک سال پس از درمان آشکار می‌شود. به طور مشخص به این نکات دقت نمایید:

• پرتودرمانی برای درمان سرطان سر و گردن معمولا می‌تواند باعث کم‌کاری تیروئید به عنوان یک اثر دیررس شود. مطالعات نشان داده‌اند که کم‌کاری تیروئید یک اثر دیررس مکرر پس از رادیوتراپی قطعی برای سرطان سر و گردن است.
• پرتودرمانی برای غدد لنفاوی تحتانی گردن: پرتودرمانی برای غدد لنفاوی پایین گردن در بیماران مبتلا به سرطان سینه و لنفوم نیز می‌تواند منجر به کم‌کاری تیروئید شود.

داروها و بیماری خودایمنی هاشیموتو

برخی از داروها می‌توانند با تولید یا عملکرد هورمون‌های تیروئید تداخل داشته باشند و در نتیجه موجب کم‌کاری تیروئید شوند. این داروها شامل موارد زیر است:

• گلوکوکورتیکوئیدها، آگونیست‌های دوپامین، آنالوگ‌های سوماتوستاتین و رتینوئیدها: این داروها ترشح TSH را متوقف می‌کنند.
• لیتیوم، داروهای ضدافسردگی سه حلقه‌ای، مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs)، داروهای ضد صرع، ریفامپین، متفورمین و آمیودارون: این داروها عمدتاً بر عملکرد تیروئید تأثیر می‌گذارند.
• بتا بلوکرها و کورتیکواستروئیدها: این داروها تبدیل T4 به T3 را متوقف می‌کنند و کمترین تداخل با عملکرد تیروئید را دارند.
• داروها و مکمل‌های حاوی ید: این داروها می‌توانند اثرات کم‌کاری تیروئید را از طریق پدیده‌ای به نام اثر Wolff-Chaikoff ایجاد کنند، که به موجب آن، مصرف دوز زیادی از ید، سنتز هورمون تیروئید را بدون توجه به سطح سرم TSH متوقف می‌کند. رایج‌ترین این داروها آمیودارون است که برای درمان ناهنجاری‌های ریتم قلب مانند فیبریلاسیون دهلیزی استفاده می‌شود.
• گلوکوکورتیکوئیدها: این دسته دارویی ترشح TRH را متوقف می‌کند، سرم TSH و عملکرد تیروئید را کاهش می‌دهد.
• لیتیوم: داروی لیتیوم که به عنوان درمانی برای اختلال دوقطبی استفاده می‌شود، می‌تواند در نیمی از بیمارانی که تحت درمان طولانی‌مدت هستند باعث ابتلا به عارضه کم‌کاری تیروئید شود.
• متیمازول: این داروی مهارکننده تیروئید که با نام تجاری تاپازول شناخته می‌شود، برای درمان پرکاری تیروئید استفاده می‌شود، ترشح هورمون تیروئید را کم می‌کند و می‌تواند موجب ابتلا به کم‌کاری تیروئید شود.

اختلال غده هیپوفیز

غده هیپوفیز یک غده کوچک در مغز است که کنترل ترشح هورمون تحریک‌کننده تیروئید (TSH) را دارد؛ این هورمون تیروئید را تحریک می‌کند تا هورمون‌های تیروئید تولید کند. اگر غده هیپوفیز به دلیل تومور، عفونت، آسیب سر، تشعشع، آسیب یا جراحی آسیب ببیند، ممکن است قادر به تولید TSH نباشد یا به اندازه کافی هورمون تولید نکند، که می‌تواند به کم‌کاری تیروئید منجر شود.

بارداری

بعضی از زنان ممکن است در طول دوران بارداری یا پس از بارداری به علت وجود تغییرات در سیستم ایمنی یا سطوح هورمونی دچار کم‌کاری تیروئید شوند.

تیروئیدیت

التهاب تیروئید، یا همان تیروئیدیت، می‌تواند یکی از علل کم‌کاری تیروئید باشد. تیروئیدیت باکتریایی یا ویروسی و نه خودایمنی می‌تواند باعث نوسانات در عملکرد تیروئید شود، که منجر به کاهش فعالیت تیروئید و بیماری مداوم تیروئید می‌شود.

یادداشتی از تیراد در رابطه با بیماری خودایمنی هاشیموتو

با همکاری یک پزشک متخصص تیروئید، شما می‌توانید علت کم‌کاری تیروئید خود را تشخیص دهید و کشف کنید که آیا در اثر بیماری خودایمنی هاشیموتو است یا خیر و برنامه‌ای موثر برای درمان و حفظ سلامتی خود ترتیب دهید. اولین گام در تشخیص علت اصلی کم‌کاری تیروئید، چک کردن آنتی‌بادی‌های تیروئید است. شما می‌توانید به سونوگرافی تیراد مراجعه کرده تا با برنامه‌ای مناسب برای جایگزینی هورمون تیروئید و برنامه درمانی بهداشتی به کاهش علائم کم‌کاری تیروئید و بهبود عملکرد تیروئید، سطوح هورمون تیروئید و سلامتی کلی شما کمک نماییم.