نکات کلیدی:
بیماری گریوز (Graves’ Disease) یک بیماری خودایمنی تیروئید است. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به غده تیروئید حمله میکند و باعث میشود این غده که شکلی شبیه پروانه دارد و در جلوی گردن قرار گرفته است، بیش از حد طبیعی هورمون تیروئید تولید کند.
نتیجه این اختلال، بروز پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism) است.
بیماری گریوز شایعترین علت پرکاری تیروئید محسوب میشود.
📌 بیشتر بخوانید: چه بخوریم وقتی به بیماری گریوز مبتلا هستیم؟
درمان بیماری گریوز به شرایط بیمار، شدت بیماری، سن، وجود عوارض چشمی و ترجیح بیمار بستگی دارد. بهطور کلی، گزینههای درمانی اصلی شامل موارد زیر هستند:
علاوه بر اینها، برخی روشهای مکمل و جایگزین (در کنار درمان اصلی پزشکی) میتوانند به کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی بیمار کمک کنند، اما جایگزین درمان علمی نیستند.
📌 بیشتر بخوانید: گریوز و افسردگی و درک علائم این دو بیماری در کنار هم
برای کنترل علائم و کاهش تولید بیشازحد هورمون تیروئید در بیماری گریوز، پزشکان از داروهای ضدتیروئید استفاده میکنند. این داروها مستقیماً عملکرد غده تیروئید را مهار میکنند.
داروهای رایج ضدتیروئید شامل:
این داروها با جلوگیری از تولید بیشازحد هورمون تیروئید، به کاهش علائمی مانند تپش قلب، لرزش، اضطراب و کاهش وزن کمک میکنند.
📌 بیشتر بخوانید: چگونه با توقف کاهش وزن در کمکاری تیروئید مقابله کنیم؟
از آنجا که گریوز یک بیماری خودایمنی است، در برخی بیماران ممکن است داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی نیز تجویز شود.
ید رادیواکتیو یکی از روشهای رایج درمان بیماری گریوز است که با استفاده از پرتو، سلولهای تیروئیدی بیشفعال را تخریب میکند.
روند انجام درمان:
در اغلب بیماران، این درمان تنها یکبار انجام میشود.
اگر علائم تا ۶ ماه یا بیشتر باقی بمانند، ممکن است نیاز به دوز دوم باشد.
📌 بیشتر بخوانید: ۳ راه آسان برای درمان بیماری چشم تیروئید
پس از درمان، مقدار کمی از ید رادیواکتیو ممکن است در مایعات بدن (ادرار، بزاق، عرق) باقی بماند و برای کودکان، زنان باردار و حتی حیوانات خانگی مضر باشد.
توصیههای ایمنی:
تیروئیدکتومی شامل برداشت کامل غده تیروئید توسط جراح است. پس از این جراحی، بدن دیگر قادر به تولید هورمون تیروئید نخواهد بود و بیمار دچار کمکاری دائمی تیروئید میشود.
در این شرایط، مصرف مادامالعمر لووتیروکسین (Synthroid) ضروری است.
بررسیهای قبل از جراحی:
روشهای انجام جراحی:
عوارض احتمالی جراحی تیروئید:
در مرکز تخصصی تیراد، همواره تلاش میشود پیش از انتخاب روشهای تهاجمی مانند جراحی یا ید رادیواکتیو، گزینههای کمتهاجمیتر (در صورت امکان و انتخاب مناسب بیمار) بررسی شوند تا عملکرد طبیعی تیروئید حفظ شود.
کنترل علائم چشمی در خانه
علائم چشمی بیماری گریوز مانند خشکی، سوزش و تورم اطراف چشم در بسیاری از بیماران با روشهای ساده خانگی قابل کنترل است:
این اقدامات جایگزین درمان پزشکی نیستند، اما میتوانند کیفیت زندگی بیمار را بهطور قابلتوجهی بهبود دهند.
بیماری گریوز میتواند باعث اختلال در هضم غذا، کاهش یا افزایش وزن و حساسیت متابولیک شود. انتخاب صحیح مواد غذایی میتواند به کاهش علائم کمک کند.
رژیم کمید (بهویژه قبل یا بعد از ید رادیواکتیو)
برای افزایش اثربخشی درمان با ید رادیواکتیو، رعایت رژیم کمید بسیار مهم است. غذاهای زیر کمید محسوب میشوند:
مواردی که بهتر است محدود شوند:
📌 بیشتر بخوانید: آیا ترشی برای کم کاری تیروئید مضر است؟
مکملهای غذایی مفید در بیماری گریوز
برخی مکملها ممکن است به کاهش علائم یا بهبود وضعیت عمومی بیماران کمک کنند، اما مصرف آنها باید حتماً با نظر پزشک باشد:
نکته بسیار مهم
قبل از مصرف هر نوع مکمل:
در برخی بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید، بهویژه زمانی که منبع پرکاری ندول فعال تیروئید باشد یا بیمار تمایلی به ید رادیواکتیو یا جراحی نداشته باشد، روشهای کمتهاجمی مانند RFA (رادیوفرکوئنسی ابلیشن) میتوانند گزینهای مؤثر، ایمن و بدون تخریب کامل تیروئید باشند.
این رویکرد در مرکز تخصصی تیراد برای بیماران منتخب، با ارزیابی دقیق انجام میشود.
📌 بیشتر بخوانید: علائم پایین بودن TSH (هورمون محرک تیروئید) چیست؟
جمعبندی نهایی
بیماری گریوز یک بیماری خودایمنی شایع و قابلدرمان است. انتخاب روش درمانی مناسب به شدت بیماری، وضعیت چشمی، سن، شرایط بیمار و ترجیح فرد بستگی دارد.
پیگیری منظم و درمان شخصیسازیشده، کلید کنترل موفق بیماری گریوز است.
📌 بیشتر بخوانید: بیماری تیروئید و خشکی دهان: چه ارتباطی دارند؟
۱. آیا بیماری گریوز کاملاً درمان میشود؟
در بسیاری از بیماران بله، اما برخی نیاز به درمان طولانیمدت یا پیگیری مادامالعمر دارند.
۲. آیا همه بیماران گریوز باید ید رادیواکتیو بگیرند؟
خیر. انتخاب درمان به شرایط بیمار بستگی دارد و همیشه ید رادیواکتیو بهترین گزینه نیست.
۳. آیا گریوز باعث مشکلات چشمی دائمی میشود؟
در اغلب موارد خیر، بهویژه اگر درمان بهموقع انجام شود. سیگار خطر درگیری چشمی را افزایش میدهد.
۴. آیا امکان درمان بدون جراحی وجود دارد؟
بله. دارو، ید رادیواکتیو و در برخی موارد RFA میتوانند بدون جراحی بیماری را کنترل کنند.
۵. آیا سبک زندگی و تغذیه واقعاً مؤثر است؟
بله، بهعنوان درمان کمکی میتواند علائم را کاهش دهد و پاسخ به درمان اصلی را بهتر کند.
دکتر حسین چگینی فلوشیپ فوق تخصصی رادیولوژی مداخله ای از دانشگاه تهران و متخصص رادیولوژی
موسس موسسه سونوگرافی و تصویربرداری تیراد
دارای گواهینامه نورورادیولوژی اروپا ESNR
عضو کمیته اینترونشن انجمن رادیولوژی ایران
بیماریهای تیروئید از شایعترین اختلالات غدد درونریز هستند، اما بسیاری از افراد تا مدتها از…
نکات کلیدی کهیر مزمن گاهی میتواند با بیماریهای خودایمنی تیروئید مانند تیروئیدیت هاشیموتو مرتبط باشد.…
نکات کلیدی بیماریهای تیروئید میتوانند باعث کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ در مردان و درد…
نکات کلیدی کمای میکسدم (Myxedema Coma) یکی از نادرترین اما خطرناکترین عوارض کمکاری شدید و…
نکات کلیدی کمکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که غده تیروئید نتواند به اندازه کافی هورمون…
آنالیزور آنلاین آزمایش تیروئید تیراد به شما کمک میکند نتایج آزمایشهای تیروئید خود را بهتر…