نکات کلیدی
سریع پیدا کنید
- بیماریهای تیروئید میتوانند باعث کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ در مردان و درد هنگام رابطه جنسی در زنان شوند.
- در بسیاری از بیماران، درمان صحیح بیماری تیروئید به بهبود مشکلات جنسی کمک میکند.
- در صورت نیاز، برخی داروها مانند سیلدنافیل (ویاگرا) میتوانند برای درمان اختلال نعوظ استفاده شوند و معمولاً با درمانهای تیروئید تداخل قابلتوجهی ندارند.
بیماری تیروئید چگونه بر سلامت جنسی تأثیر میگذارد؟
غده تیروئید با ترشح هورمونهای تیروئیدی، عملکرد تقریباً تمام سلولها، اندامها و سیستمهای بدن را تنظیم میکند. به همین دلیل، اختلال در عملکرد این غده تنها به تغییر وزن یا خستگی محدود نمیشود و میتواند بر سلامت و عملکرد جنسی نیز تأثیر بگذارد.
در افراد مبتلا به کمکاری یا پرکاری تیروئید، علائمی مانند خستگی، کاهش انرژی، افسردگی، اضطراب و تغییرات هورمونی ممکن است باعث کاهش میل جنسی یا اختلال در عملکرد جنسی شوند.
با این حال، اثر بیماری تیروئید در زنان و مردان تا حدودی متفاوت است.
📌 بیشتر بخوانید: ارتباط بین تیروئید کم کار درمان نشده و اختلال نعوظ
تأثیر بیماری تیروئید بر سلامت جنسی زنان
اختلالات تیروئید میتوانند جنبههای مختلف سلامت جنسی زنان را تحت تأثیر قرار دهند.
کاهش میل جنسی
یکی از شایعترین مشکلات در زنان مبتلا به کمکاری تیروئید، کاهش میل جنسی است.
انجمن متخصصان زنان و زایمان آمریکا (ACOG) نیز کاهش میل جنسی را یکی از علائم شایع کمکاری تیروئید معرفی کرده است.
اختلال کمفعالی میل جنسی (HSDD)
در برخی زنان، کاهش میل جنسی به حدی شدید است که به اختلالی به نام Hypoactive Sexual Desire Disorder (HSDD) منجر میشود.
در این اختلال:
- تمایل یا خیالپردازی جنسی به میزان قابلتوجهی کاهش مییابد.
- فرد علاقه کمی به برقراری رابطه جنسی دارد.
- این وضعیت باعث ناراحتی فرد یا ایجاد مشکل در روابط عاطفی میشود.
این اختلال با کاهش ساده میل جنسی تفاوت دارد و نیازمند ارزیابی پزشکی است.
📌 بیشتر بخوانید: ۱۰ علامت مشکلات تیروئید در مردان
درد هنگام رابطه جنسی
کمکاری تیروئید میتواند باعث خشکی واژن شود.
کاهش ترشحات طبیعی واژن ممکن است در هنگام رابطه جنسی باعث:
- درد
- سوزش
- احساس ناراحتی
شود و کیفیت زندگی جنسی را تحت تأثیر قرار دهد.
📌 بیشتر بخوانید: علائم پرکاری تیروئید در زنان باردار
تأثیر بیماری تیروئید بر سلامت جنسی مردان
بیماریهای تیروئید میتوانند عملکرد جنسی مردان را نیز تحت تأثیر قرار دهند.
اختلال نعوظ (Erectile Dysfunction)
اختلال نعوظ به معنای ناتوانی در ایجاد یا حفظ نعوظ مناسب برای رابطه جنسی است.
این مشکل میتواند هم در کمکاری تیروئید و هم در پرکاری تیروئید دیده شود.
مطالعات نشان میدهد حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد مردان مبتلا به بیماریهای تیروئید درجاتی از اختلال نعوظ را تجربه میکنند.
اختلال در انزال
اختلالات تیروئید میتوانند بر زمان انزال نیز اثر بگذارند.
- در کمکاری تیروئید احتمال تأخیر در انزال بیشتر است.
- در پرکاری تیروئید احتمال انزال زودرس افزایش مییابد.
کاهش میل جنسی
همانند زنان، مردان مبتلا به اختلالات تیروئید نیز ممکن است کاهش میل جنسی را تجربه کنند.
این مشکل میتواند در هر دو حالت کمکاری و پرکاری تیروئید رخ دهد و معمولاً با درمان مناسب بیماری زمینهای بهبود پیدا میکند.
چگونه مشکلات جنسی مرتبط با تیروئید تشخیص داده میشوند؟
اگر دچار مشکلاتی مانند:
- کاهش میل جنسی
- اختلال نعوظ
- درد هنگام رابطه جنسی
- یا سایر اختلالات عملکرد جنسی
هستید، پزشک ممکن است بررسی عملکرد تیروئید را نیز توصیه کند.
این ارزیابی معمولاً شامل آزمایش خون برای اندازهگیری هورمونهای تیروئید (مانند TSH و Free T4) است.
نکته مهم
یک مطالعه در سال ۲۰۱۸ نشان داد بسیاری از مردانی که برای اختلال نعوظ مراجعه کرده بودند، به کمکاری تحتبالینی تیروئید نیز مبتلا بودند.
به همین دلیل، پژوهشگران توصیه میکنند در مردان مبتلا به اختلال نعوظ، عملکرد تیروئید نیز بررسی شود.
در حال حاضر هنوز مشخص نیست چه درصدی از مشکلات جنسی در جمعیت عمومی به اختلالات تیروئید مرتبط است، اما شواهد نشان میدهد این ارتباط بیشتر از چیزی است که پیشتر تصور میشد.
نکته برای مخاطبان تیراد: اگر کاهش میل جنسی یا اختلال در عملکرد جنسی همراه با علائمی مانند خستگی، تغییر وزن، تپش قلب، عدم تحمل سرما یا گرما، ریزش مو یا تغییرات خلقی دارید، بهتر است علاوه بر بررسی علل دیگر، عملکرد تیروئید نیز توسط پزشک ارزیابی شود.
📌 بیشتر بخوانید: آیا تیروئید باعث ناباروری میشود؟
درمان اختلالات جنسی ناشی از بیماریهای تیروئید
درمان مشکلات جنسی مرتبط با بیماریهای تیروئید به علت زمینهای آن بستگی دارد. در بسیاری از بیماران، با درمان مناسب اختلال تیروئید، عملکرد جنسی نیز بهبود پیدا میکند. در برخی موارد نیز علاوه بر کنترل بیماری تیروئید، لازم است اختلال جنسی بهصورت اختصاصی درمان شود.
تنظیم داروهای تیروئید
در بیماران مبتلا به کمکاری تیروئید، دو داروی اصلی برای جایگزینی هورمون تیروئید استفاده میشود:
- لووتیروکسین (Levothyroxine)؛ فرم مصنوعی هورمون T4
- لیوتیرونین (Liothyronine)؛ فرم مصنوعی هورمون T3
لووتیروکسین با نامهای تجاری مانند Synthroid و Tirosint و لیوتیرونین با نام Cytomel نیز در دسترس هستند.
مطالعات نشان دادهاند که در مردان مبتلا به کمکاری تیروئید، درمان با این داروها میتواند باعث بهبود اختلال نعوظ، افزایش میل جنسی و بهبود عملکرد جنسی شود.
همچنین اگر فردی از قبل داروی تیروئید مصرف میکند اما همچنان دچار مشکلات جنسی است، ممکن است تنظیم دوز دارو یا بازنگری در برنامه درمانی، به بهبود علائم کمک کند.
📌 بیشتر بخوانید: بیماری گریوز چگونه درمان میشود؟
درمان اختلال نعوظ
اگر اختلال نعوظ پس از درمان مناسب بیماری تیروئید همچنان ادامه داشته باشد، پزشک ممکن است داروهای مخصوص درمان اختلال نعوظ را تجویز کند.
از جمله رایجترین این داروها:
- سیلدنافیل (Viagra)
- تادالافیل (Cialis)
- واردنافیل (Vardenafil)
خبر خوب این است که این داروها معمولاً با داروهای تیروئید تداخل قابلتوجهی ندارند، البته مصرف آنها باید تحت نظر پزشک و با توجه به وضعیت قلبی و سایر بیماریهای فرد انجام شود.
درمان خشکی واژن
در زنان مبتلا به کمکاری تیروئید، کاهش ترشحات طبیعی واژن ممکن است باعث خشکی و درد هنگام رابطه جنسی شود.
برای درمان این مشکل، بسته به شرایط بیمار، پزشک ممکن است یکی از گزینههای زیر را پیشنهاد کند:
- اوسپمیفن (Osphena)؛ داروی هورمونی که برای زنان یائسه و خشکی واژن تجویز میشود و در افراد مبتلا به بیماریهای تیروئید نیز قابل استفاده است.
- لوبریکانتها یا روانکنندههای واژینال که بدون نسخه در دسترس هستند و میتوانند هنگام رابطه جنسی خشکی واژن را کاهش دهند.
اگر در حال مصرف لووتیروکسین هستید و همچنان مشکلات جنسی دارید، بهتر است موضوع را با پزشک یا متخصص غدد در میان بگذارید تا در صورت نیاز، دوز دارو یا برنامه درمانی شما بررسی شود.
چگونه با مشکلات جنسی ناشی از بیماری تیروئید کنار بیاییم؟
سلامت جنسی بخش مهمی از کیفیت زندگی، سلامت روان و روابط عاطفی است. مشکلات جنسی ناشی از بیماریهای تیروئید ممکن است باعث نگرانی، کاهش اعتمادبهنفس یا ایجاد تنش در روابط شود، اما خوشبختانه در بسیاری از موارد قابل درمان هستند.
علاوه بر درمان پزشکی، رعایت چند نکته میتواند به بهبود شرایط کمک کند.
با شریک زندگی خود صادقانه صحبت کنید.
ارتباط مؤثر یکی از مهمترین عوامل حفظ یک رابطه سالم است. درباره نگرانیها، احساسات و نیازهای خود صحبت کنید و برای یافتن راهحل، همراه یکدیگر باشید.
روشهای مختلف را امتحان کنید.
گاهی تغییر وضعیت بدن هنگام رابطه یا استفاده از وسایل کمکجنسی استاندارد (مانند ویبراتور، در صورت تمایل زوجین) میتواند به کاهش درد یا بهبود تحریک جنسی کمک کند.
از متخصص کمک بگیرید.
اگر مشکلات جنسی ادامهدار باشند یا بر کیفیت زندگی و روابط شما تأثیر بگذارند، مراجعه به متخصص سلامت جنسی، روانشناس یا مشاور زوجدرمانی میتواند بسیار کمککننده باشد.
📌 بیشتر بخوانید: آزمایشهای تیروئید و تفسیر TSH
جمعبندی
هورمونهای تیروئید نقش مهمی در عملکرد طبیعی دستگاه تولیدمثل، میل جنسی و پاسخ جنسی دارند. به همین دلیل، کمکاری و پرکاری تیروئید هر دو میتوانند باعث مشکلاتی مانند:
- کاهش میل جنسی
- اختلال نعوظ
- اختلال در انزال
- خشکی واژن
- درد هنگام رابطه جنسی
شوند.
خبر امیدوارکننده این است که در بسیاری از بیماران، با تشخیص و درمان صحیح بیماری تیروئید، این مشکلات بهتدریج بهبود پیدا میکنند.
اگر مشکلات جنسی همراه با علائمی مانند خستگی، تغییر وزن، ریزش مو، تپش قلب، حساسیت به سرما یا گرما یا اختلالات قاعدگی دارید، بهتر است علاوه بر بررسیهای معمول، عملکرد تیروئید نیز ارزیابی شود.
📌 بیشتر بخوانید: آیا هپاتیت C از طریق رابطه جنسی دهانی قابل انتقال است؟
سوالات متداول بیماران
۱. آیا کمکاری تیروئید باعث کاهش میل جنسی میشود؟
بله. کاهش میل جنسی یکی از علائم شایع کمکاری تیروئید در زنان و مردان است و معمولاً با درمان مناسب تیروئید بهبود پیدا میکند.
۲. آیا بیماری تیروئید میتواند باعث اختلال نعوظ شود؟
بله. هم کمکاری و هم پرکاری تیروئید میتوانند خطر اختلال نعوظ را افزایش دهند. در بسیاری از بیماران، با کنترل بیماری تیروئید عملکرد جنسی نیز بهتر میشود.
۳. آیا داروهای اختلال نعوظ با داروهای تیروئید تداخل دارند؟
داروهایی مانند سیلدنافیل، تادالافیل و واردنافیل معمولاً تداخل مهمی با داروهای تیروئید ندارند، اما مصرف آنها باید با تجویز پزشک انجام شود.
۴. آیا خشکی واژن میتواند ناشی از کمکاری تیروئید باشد؟
بله. کاهش هورمونهای تیروئید میتواند باعث کاهش ترشحات واژن و ایجاد خشکی و درد هنگام رابطه جنسی شود.
۵. اگر با وجود مصرف داروی تیروئید همچنان مشکل جنسی داشته باشم، چه کار باید بکنم؟
در این شرایط بهتر است با پزشک یا متخصص غدد مشورت کنید تا عملکرد تیروئید، دوز دارو و سایر عوامل مؤثر بر سلامت جنسی بررسی شوند.
📌 بیشتر بخوانید: ندول تیروئید و روش درمان RFA
دکتر حجت ابراهیمی نیک
فلوشیپ فوق تخصصی رادیولوژی مداخله ای، متخصص رادیولوژی
عضو هیئت مدیره موسسه سونوگرافی تیراد
طی دوره های آموزشی در کشورهای چین، کره جنوبی، آلمان و ایتالیا در زمینه درمان بیماریهای تیروئید با کمک روشهای کمتر تهاجمی
اولین پزشک ایرانی که موفق به درمان توه های تیروئیدی به روش آر اف در ایران شدند.
