با توجه به این که بارداری تأثیرات شدیدی که بر روی هورمونهای بدن ایجاد میکند میتواند موجب اختلال در عملکرد غده تیروئید شود، حتی اگر شما قبلاً هیچ مشکلی نداشتهاید و تیروئیدتان سالم بوده است، بارداری میتواند کارکرد آن را تغییر دهد. این مشکلات همزمان با دوره بارداری میتواند شروع شود و با وجود اثراتی که بر روی جنین میگذارد، بررسی عملکرد تیروئید در زمان بارداری بسیار مهم است. درمان تیروئید در این شرایط میبایست تحت نظارت کامل پزشک انجام شده و تمامی علائم کنترل شود. از این بابت تصویربرداری پزشکی تیراد این مقاله را برای بررسی علائم پرکاری تیروئید در زنان باردار آماده کرده است.
وقتی تیروئید بیش از حد هورمون t3 یا t4 تولید میکند به این وضعیت پرکاری تیروئید گفته میشود، این مسئله منجر به تولید میزان کم tsh میشود. این هورمون به عنوان محرک تولید هورمون تیروئید، از هیپوتالاموس ترشح شده و وظیفه کنترل ترشح هورمونهای تیروئید را به عهده دارد.
افزایش هورمون تیروئید باعث افزایش سطح سوخت و ساز در بدن شده و میزان متابولیسم را تغییر میدهد. متابولیسم میزان انرژی را در سطح بدن شما کنترل میکند و پرکاری تیروئید عاملی است که مصرف انرژی را با افزایش سطح متابولیسم بالا میبرد. اغلب پرکاری تیروئید در سن ۲۰ تا ۴۰ سال و در سالهای باروری در زنان خودنمایی میکند.
خوشبختانه، پرکاری تیروئید در بارداری امری شایع نیست ولی وجود این بیماری میتواند برای مادر و جنین خطرآفرین باشد. در حقیقت به این دلیل که علائم پرکاری تیروئید در زنان باردار مشابه علائم بارداری از جمله خستگی، احساس گرما یا اضطراب است ممکن است متوجه آن نشوید ولی به دلیل خطراتی که این بیماری برای جنین و مادر ایجاد میکنند محتاط بودن نسبت به آن بسیار مهم است. پرکاری تیروئید در صورتی که کنترل نشود، در زنان باردار میتواند منجر به سقط جنین، زایمان زودرس، فشار خون بالا، یک نوزاد کم وزن و نارس و دیگر مشکلات شود.
یکی از شایعترین علل پرکاری تیروئید بیماری گریوز است. گریوز یک بیماری خود ایمنی است که در آن سیستم ایمنی با فعالیت بیش از حد و حمله به تیروئید سبب افزایش عملکرد آن شده و باعث پرکاری تیروئید و افزایش حجم آن میشود. اکثر زنان قبل از بارداری متوجه این بیماری شده و قبل از بارداری به درمان آن میپردازند.
در شرایطی که مادر باردار دچار حالت تهوع و استفراغ شدید است و یا دو قلو باردار است، ممکن است دچار پرکاری تیروئید موقت شود که به آن تیروتوکسیکوز گذرای حاملگی هم گفته میشود. این حالتی است که به دلیل افزایش سطح HCG یا همان هورمون گونادوتروپین (human chorionic gonadotropin) بهوجود میآید. تیروتوکسیکوز گذرا در بین هفتههای ۱۴ تا ۱۸ بارداری از بین خواهد رفت و به همین دلیل نیازی به استفاده از داروهای ضد تیروئید و درمان آن نیست.
برخی مواقع وجود ندولها (گرههای کوچک تیروئید) باعث ایجاد پرکاری تیروئید میشود. در واقع این ندولها شروع به تولید هورمون تیروئید میکنند که در کنار هورمون تولید شده در غده تیروئید باعث افزایش سطح هورمون و پرکاری تیروئید هستند. درمان ندول تیروئید و گرهها در این شرایط امکان پذیر است. درباره درمان تیروئید و ندولها مقالههای زیادی در این سایت آورده شده است، بنابراین اگر به ندول تیروئید مبتلا شدهاید نگران نباشید و با پزشک خود مطرح کنید.
تیروئید همچنین پس از زایمان نیز میتواند پرکار شود. برخی از زنان در یک سال پس از زایمان دچار شرایط التهاب تیروئید و یا بیماری تیروئیدیت پس از زایمان میشوند که باعث پرکاری تیروئید در آنها میشود. این حالت پس از چند ماه و یا چند هفته بدون درمان از بین میرود و نیازی به نگرانی در این رابطه نیست.
در برخی مواقع نیز التهاب باعث کم کاری تیروئید می شود که در اینصورت هورمون به اندازه کافی تولید نمیشود. در اکثر شرایط این کم کاری تیروئید به خودی خود از بین میرود.
همانطور که گفته شد در اغلب موارد زنان قبل از دوره بارداری متوجه پرکاری تیروئید میشوند. پزشک برای تشخیص پرکاری تیروئید به چند روش اقدام مینماید.
وجود برآمدگی در تیروئید و یا بزرگ شدن آن نشانهای از وجود یک بیماری و مشکل در تیروئید است. پزشک با معاینه فیزیکی غده تیروئید بررسی میکند که آیا ندول و یا تودهای در تیروئید هست یا خیر و نیز بررسی میکند که آیا تیروئید در اندازه طبیعی است یا نه.
این آزمایش مطرح میکند که آیا تیروئید به درستی کار میکند و یا اینکه اختلالی در غده وجود دارد، همچنین بررسی سایر غدد درونریز در مواردی که پزشک به تأثیر دیگر غدد در پرکاری تیروئید مشکوک است انجام میشود، در مورد این بیماری سطح tsh پائین و سطح t4 بالا مطرح میشود.
آزمایش دیگری که برای بررسی تیروئید پرکار انجام میشود تست جذب ید رادیواکتیو است که البته در زنان باردار نباید انجام شود. این آزمایش میزان جذب ید را در تیروئید مورد بررسی قرار میدهد. تیروئید برای تولید هورمون از ید استفاده میکند و این میتواند سنجشی برای تشخیص بیماری پرکاری تیروئید باشد.
مهم است که علت پرکاری تیروئید به درستی بررسی و یافت شود تا درمان آن نیز به درستی انجام شود.
در دوران حاملگی اگر عامل ایجاد پرکاری تیروئید بیماری گریوز بوده باشد در این حالت ترجیح درمان برای پرکاری تیروئید استفاده از داروهای ضدتیروئید است. این داروها باعث جلوگیری از تولید بیش از حد هورمون تیروئید میشوند. این درحالی است که تیروئیدیت موقت بارداری نیازی به درمان ندارد و اگر پرکاری موقت بوده باشد پزشک اقدام درمانی انجام نمیدهد.
درباره زنانی که مبتلا به ندول تیروئید و یا گرههای تیروئید هستند استفاده از داروهای ضد تیروئید مطرح میشود، گرچه در اینباره میتوان از روشهای به روزتر و مؤثر دنیا به نام آر اف تیروئید و یا ماکروویو نیز استفاده کرد. این روشها به این دلیل که هیچ اشعهای و یا مواد مضری وارد بدن مادر نمیکنند، تأثیری هم بر روی جنین نخواهد داشت و میتواند به عنوان یک گزینه درمانی خوب مطرح شود.
درباره درمان علائم پرکاری تیروئید در زنان باردار و نیز در سایر افراد در مقالهی دیگری خواهیم پرداخت. موسسه تصویربرداری تیراد به عنوان اولین مرکز فوق تخصصی در درمان بیماریهای تیروئید به روشهای کمتر تهاجمی، روشهایی با حداقل عوارض و نیز حداکثر کارایی در خدمت تمامی هموطنان است. مقاله روشهای درمان پرکاری تیروئید را از اینجا باز کنید.
منابع بیشتر:
دکتر حجت ابراهیمی نیک
فلوشیپ فوق تخصصی رادیولوژی مداخله ای، متخصص رادیولوژی
عضو هیئت مدیره موسسه سونوگرافی تیراد
طی دوره های آموزشی در کشورهای چین، کره جنوبی، آلمان و ایتالیا در زمینه درمان بیماریهای تیروئید با کمک روشهای کمتر تهاجمی
اولین پزشک ایرانی که موفق به درمان توه های تیروئیدی به روش آر اف در ایران شدند.
نکات کلیدی کهیر مزمن گاهی میتواند با بیماریهای خودایمنی تیروئید مانند تیروئیدیت هاشیموتو مرتبط باشد.…
نکات کلیدی بیماریهای تیروئید میتوانند باعث کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ در مردان و درد…
نکات کلیدی کمای میکسدم (Myxedema Coma) یکی از نادرترین اما خطرناکترین عوارض کمکاری شدید و…
نکات کلیدی کمکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که غده تیروئید نتواند به اندازه کافی هورمون…
آنالیزور آنلاین آزمایش تیروئید تیراد به شما کمک میکند نتایج آزمایشهای تیروئید خود را بهتر…
نکات کلیدی میوپاتی ناشی از کمکاری تیروئید معمولاً باعث ضعف عضلات رانها و شانهها میشود.…
دیدن نظرات
با سلام من هفته هفتم بارداری هستم و t3 شده ۱/۳۹ و T4عدد9/93 و عدد TSH شده ۰/۰۹که پایین تر از نرماله در صورتیکه من چند ماه پیش کم کاری تیرویید داشتم و دکتر غدد گفته بود روزی یک عدد لووتیروکسین بخورم الان که انقد پایین اومده ممکنه که بخاطر مصرف زیاد دارو (روزی یک عدد) کم کاری من تبدیل به پرکاری شده باشه ؟ و اینکه آیا برای جنین خطری داره؟ خیلی استرس گرفتم
سلام، وقت بخیر
TSH = 0.09 (پایین) با T3 و T4 نرمال در هفته ۷ بارداری معمولاً بهعلت تغییرات طبیعی بارداری (اثر hCG) است. این وضعیت به معنی پرکاری واقعی نیست و الزاماً بهخاطر «زیاد بودن دوز لووتیروکسین» هم نیست. برای جنین خطرناک نیست وقتی T4 نرمال باشد (که هست).
پس
فعلاً استرس نداشته باشید.
دوز دارو خودسرانه قطع یا کم نشود؛ معمولاً فقط پایش نزدیک لازم است.
Free T4 و TSH هر ۲–۴ هفته کنترل شود؛ اگر Free T4 بالا رفت، پزشک دوز را تنظیم میکند.
این یافتهها در اوایل بارداری شایع و معمولاً بیخطر هستند؛ با پایش منظم، خطری برای جنین ایجاد نمیشود.
سلام وقتتون بخیر من هفته ۲۱ بارداری هستم در سه ماهه اول میزان tsh ۳/۸۸ بود ک بعد تکرار ازمایش خودبخود پایین اومد الان ک هفته پیش مجدد تکرار کردم میزان tsh ۲/۴۲ بود اما میزان t4 223 و هنوز به پزشک مراجعه نکردم چون در آزمایشای قبلی دکتر گفت دارو مصرف نکنم با توجه به ازمایش جدید دارو نیازه؟؟
سلام، وقت بخیر
در دوران بارداری، به دلیل اثر هورمون hCG و تغییرات هورمونی جفت، مقادیر T4 کل (Total T4) معمولاً بالاتر از حد نرمال خانمهای غیر باردار دیده میشود. به همین دلیل متخصصان به جای تکیه صرف بر T4 کل، معمولاً Free T4 (FT4) را بررسی میکنند.
افزایش T4 کل در بارداری (بهویژه همراه با TSH نرمال) طبیعی محسوب میشود و اغلب نشانه پرکاری تیروئید نیست.
با توجه به اینکه TSH در محدوده طبیعی سهماهه دوم است و بالا نیست، جای نگرانی جدی وجود ندارد. مقدار بالای T4 کل احتمالاً ناشی از تغییرات طبیعی بارداری است.
اگر پزشکتان بخواهد دقیقتر بررسی کند، معمولاً درخواست Free T4 یا Free T4 Index میدهد تا وضعیت واقعی هورمون فعال تیروئید مشخص شود.
سلام من هفته ۸ بارداری هستم جواب آزمایش t3 2.1 و t4 12.6 هست و tsh 7.4 هست من پرکاری تیروئید دارم؟یا کم کاری؟ میشه راهنمایی بفرمایید
سلام، وقت بخیر
این وضعیت به معنی کمکاری تیروئید تحت بالینی یا آشکار در بارداری است، چون TSH بالاست و در بارداری حتی بالا بودن خفیف هم اهمیت دارد.
کمکاری تیروئید درماننشده در بارداری میتواند بر رشد مغزی و جسمی جنین اثر منفی بگذارد. درمان استاندارد، مصرف لووتیروکسین (یوتیروکسین) است. دوز دقیق باید توسط پزشک تعیین شود (بسته به شرایط).
توصیه فوری:
سریعاً با متخصص زنان یا غدد مشورت کنید و درمان را شروع کنید. پس از شروع دارو، آزمایش TSH هر ۴ هفته تا پایان هفته ۲۰ بارداری باید تکرار شود تا دوز دارو تنظیم گردد.
هدف درمان در سهماهه اول: TSH کمتر از ۲.۵
مراجعه به پزشک و شروع روال درمانی را با اولویت بالا پیگیری کنید تا سلامت جنین به خطر نیفتد.
سلام خسته نباشیدهفته6بارداری هستمTSH4.85هست دکتربرام یوتیروکس۵۰ برام نوشته . چکارکنم
سلام، وقت بخیر
در بارداری، محدودهی طبیعی TSH پایینتر از حالت عادی است (معمولاً در سهماهه اول باید زیر ۲.۵ باشد). TSH شما = 4.85 → بالاتر از حد نرمال برای هفته ششم بارداری است.
به همین دلیل پزشک برایتان یوتیروکس ۵۰ میکروگرم تجویز کرده است تا سطح هورمون تیروئید اصلاح شود. اقدام پزشک کاملاً درست است. مصرف یوتیروکس در این شرایط نهتنها برای شما، بلکه برای سلامت جنین هم ضروری است.
چرا این درمان مهم است؟
هورمون تیروئید در اوایل بارداری برای رشد مغز و سیستم عصبی جنین حیاتی است.
کنترل نکردن کمکاری میتواند باعث سقط، مشکلات رشد جنین یا عوارض بارداری شود.
دارو را هر روز صبح ناشتا با یک لیوان آب بخورید و حداقل ۳۰–۶۰ دقیقه بعد صبحانه میل کنید.
همزمان با داروهای حاوی آهن یا کلسیم (مثل مکملهای بارداری) مصرف نکنید؛ فاصله ۴ ساعت رعایت کنید.
آزمایش TSH و Free T4 را هر ۴–۶ هفته در طول بارداری تکرار کنید تا دوز دارو تنظیم شود. دارو را بدون نظر پزشک قطع یا کم نکنید.
سلام تیروئیدمن در13هفته گی0,1بوددکترگفت لب مرزپرکاریه بعدیه ماه آزمایش مجدد0,78بودجوابش ولی داروندادن گفتن نیاز به داروفعلانداره واینکه داروهای پرکاری عوارض داره واسه جنین من خیلی نگرانم
سلام، وقت بخیر
شما در آستانه پرکاری خفیف موقتی بارداری بودید که بهطور طبیعی کنترل شده و بهبود یافته است
در این شرایط، پزشک شما درست تصمیم گرفته که دارو ندهد چون:
داروهای پرکاری مثل پروپیلتیواوراسیل (PTU) یا متیمازول، در دوران بارداری بهویژه سهماهه اول، ممکن است عوارض جنینی داشته باشند
اگر پرکاری خفیف و بدون علامت باشد و هورمونها در حال بهبود باشند، بهتر است فقط پیگیری شود
TSH شما اکنون نرمال است (0.78) و نیاز به درمان ندارد
پزشک شما تصمیم درست و محافظهکارانهای گرفته
فقط کافی است که در ماههای آینده تحت پیگیری بمانید (هر ۴ تا ۶ هفته آزمایش TSH/FT4 تکرار شود)
سلام وقت بخیر 🩷
هفته 9بارداری هستم ، آزمایش TSH= 0.25 هست،
آیا این عدد پرکاری تیروئید محسوب میشه؟دارو باید بخورم؟🙏
بخاطر هماتوم استراحت مطلقم و دکتر نمیتونم برم فعلا
سلام، وقت بخیر
مقدار TSH = 0.25 در هفته ۹ بارداری نشاندهنده پرکاری تیروئید نیست و در محدوده طبیعی برای سهماهه اول بارداری قرار دارد.
در هفته ششم بارداری tsh سه بود و دکتر دوز دارو رو زیاد کرد الان هفته ی دهم آزمایش دادم شده ۰٫۱۱ خیلی نگرانم چه باید کرد؟ آسیبی به جنین وارد شده؟
سلام، وقت بخیر
نگران نباشید، در هفته دهم بارداری، TSH = 0.11 هنوز در محدوده قابلقبول برای سهماهه اول بارداری است.
حدود ۰.۱ تا ۲.۵
بنابراین TSH شما لب مرز پایین است، ولی هنوز طبیعی محسوب میشود.
این وضعیت خطرناک نیست، بهویژه اگر T4 آزاد (Free T4) نرمال باشد.
ببخشید یه سوال دیگه هم دارم، من چند ماه پیش یه سقط فراموش شده داشتم بدون هیچ علائمی
الان که دوباره باردارم خیلی استرس دارم، آیا سونو زیاد تو بارداری برای چک ضربا قلب ضرر داره؟
سلام، وقت بخیر
خیر، سونوگرافیهای معمول در دوران بارداری، از جمله برای چک کردن ضربان قلب جنین، هیچ ضرری برای جنین یا مادر ندارد.
چرا سونو بیخطر است؟
سونو از امواج صوتی بیضرر (نه اشعه ایکس) استفاده میکند.
در بارداریهای طبیعی، حتی تا ۱۰–۱۲ بار سونوگرافی هم بیخطر شناخته شده است.
بررسی ضربان قلب جنین یکی از رایجترین و ایمنترین کاربردهای سونو است.
سلام، من هفته هشتم بارداری هستم TSH=0.42 پرکاری تیروئید محسوب میشه؟
سلام، وقت بخیر
در هفته هشتم بارداری، مقدار TSH = 0.42 کاملاً نرمال و سالم است.
سلام تی اس اچ من ۲۵ صدم هستش ومن میخام باردار بشم باید چکار کنم
سلام، وقت بخیر
مقدار TSH شما برابر با ۰.۲۵ است که کمی پایینتر از حد طبیعی است (حد نرمال TSH برای بارداری معمولاً بین ۰.۵ تا ۲.۵ در سه ماهه اول در نظر گرفته میشود).
این مقدار معمولا نشاندهندهی تمایل به پرکاری خفیف تیروئید باشد.
اگر قصد بارداری دارید، وضعیت تیروئید باید متعادل باشد چون هم پرکاری و هم کمکاری تیروئید میتوانند بر بارداری و سلامت جنین تأثیر منفی بگذارند؛ بنابراین حتماً با پزشک غدد مشورت کنید.