پاراتیروئید چیست؟ غدد پاراتیروئید درست پشت غده تیروئید در گردن قرار دارند. غدد پاراتیروئید (صورتی روشن) هورمون پاراتیروئید تولید می کنند که سطح کلسیم را در خون افزایش می دهد. غدد پاراتیروئید غده های کوچکی به اندازه نخود هستند که در گردن و درست پشت غده تیروئید پروانه ای شکل قرار دارند.
غدد پاراتیروئید چهار غده بسیار ریز به اندازه یک دانه برنج هستند (حدود ۳۰ میلی گرم وزن و قطر ۳-۴ میلیمتر) که در گردن قرار گرفتهاند، این غدد با ترشح هورمونی به نام PTH (هورمون پاراتیروئید) سطح کلسیم بدن را کنترل می کنند، این غده با روشهای زیر باعث افزایش سطح کلسیم خون می شود، از آنجایی که غدد پاراتیروئید همکاری متقابلی را با غده تیروئید در بدن ایفا می کنند، مرکز سونوگرافی و تصویربرداری تیراد این مطلب را به موضوع پاراتیروئید و بیماریهای آن اختصاص داده است.
برداشتن غدد پاراتیروئید نوعی جراحی برای برداشتن این غدد است. به آن پاراتیروئیدکتومی نیز گفته می شود. اگر سطح کلسیم زیادی در خون وجود داشته باشد، ممکن است این جراحی انجام شود. این وضعیتی است که به آن Hypercalcemia گفته می شود. این در نتیجه فعالیت بیش از حد غدد پاراتیروئید است.
هایپرکلسیمی زمانی رخ می دهد که سطح کلسیم خون به طور غیرمعمول بالا باشد. مشهورترین دلیل هایپرکلسیمی تولید بیش از حد PTH در حداقل یک اندام پاراتیروئید است. این نوعی از هییپرپاراتیروئیدیسم است که هییپرپاراتیروئیدیسم ضروری نامیده می شود. هییپرپاراتیروئیدیسم اولیه در زنان دو برابر اساسی تر از مردان است. بسیاری از افرادی که تشخیص داده می شوند پرکاری تیروئید اولیه دارند بیش از ۴۵ سال سن دارند. میانگین سن، حدود ۶۵ سال است.
غدد پاراتیروئید عملکردی شبیه به ترموستات خانه دارند، سطح کلسیم نرمال در خون برای عملکرد سالم قلب، سیستم عصبی، کلیه ها و استخوان ها بسیار لازم است به این دلیل زمانی که سطح کلسیم در خون کم می شود، پاراتیروئید با ترشح هورمون و شکستن بافت استخوانی باعث افزایش سطح کلسیم و رساندن آن به سطح نرمال در خون می شوند، از سمت دیگر افزایش سطح کلسیم در خون با احتمال ته نشینی و ایجاد لخته باعث خطر خواهد بود که در این صورت پاراتیروئید تولید هورمون را کاهش می دهد.
با اینکه ۹۹ درصد از کلسیم موجود در بدن در بافت استخوانی و دندانها جمع شده است ولی همان درصد باقی مانده نقش بسیار مهمی را ایفا می کند، در کنار اینکه عدم وجود کلسیم کافی باعث پوکی استخوان، شکننده شدن استخوان، تخریب زودرس دندان و دردهای استخوانی و مفاصل می شود نقشهای دیگر کلسیم بسیار مهم هستند از جمله:
غده پاراتیروئید (غدد پاراتیروئید) به طور معمول در پشت غده تیروئید در گردن قرار گرفته اند، در دوران جنینی و زمانی که جنین در رحم مادر قرار گرفته است این غدد از ناحیه سر به سمت پائین گردن و در پشت غده تیروئید حرکت می کنند و در همان قسمت باقی می مانند ولی جالب است بدانید همیشه اینطور نیست و در برخی شرایط غدد پاراتیروئید در جای دیگری از قبیل قفسه سینه و یا در نقاط دیگری از بدن قرار میگیرند که به آن اکتوپیک گفته می شود.
یافتن غدد پاراتیروئید در حالت اکتوپیک یکی از چالشهایی است که جراحان غدد و متخصصین غدد درون ریز با آن مواجه هستند و در اندیکاسیون های مورد استفاده آنها در یافتن غدد اختلاف نظر هایی وجود دارد.
زمانی که بدن شما با سطوح بالایی از کلسیم مواجه است و در عین حال سطح هورمون پاراتیروئیدی نیز در بدن بالاست، به این شرایط هایپرپاراتیروئیدی و یا پرکاری پاراتیروئید گفته می شود، در اصل پاراتیروئید نمی تواند نقش کنترل کننده خوبی را ایفا کند و در نتیجه بیمار شاهد عوارض بیماری خواهد بود.
در بیماری پرکاری پاراتیروئید اولیه، عملکرد این غدد همواره در سطح بالا قرار دارد و باعث می شود تا کلسیم در بافت استخوانی تجزیه و وارد خون شود، همین امر باعث پوکی استخوان و شکنندگی آن میباشد، با وجود این مسئله افزایش سطح کلسیم در خون را شاهد خواهیم بود و از سوی دیگر به این دلیل که کلیه ها مسئول تصفیه خون هستند بنابراین کلیسم بیشتری را جذب و احتمال سنگ کلیه و مشکلات ناشی از آن را افرایش میدهند، همینطور مسئله با افزایش کلسیم در دستگاه گوارش موجب یبوست خواهد شد.
در اکثر بیماران هایپرپاراتیروئیدی یکی از غدد درگیر و دچار پرکاری می شود که به آن آدنوم واحد گفته می شود، در بین بیماران ۱۰ درصد با پرکاری دو یا سه عدد از چهار غده پاراتیروئید درگیر پرکاری می شوند و به آن آدنوم دوگانه و یا سه گانه گفته می شود و تنها ۱۰ درصد با هایپرپلازی چهارگانه یعنی پرکاری پاراتیروئید در چهار غده مواجه هستند.
در این بیماری در کل آمار بیماران مربوطه ۸۵ درصد مرتبط با آدنوم ناشی از تودههای خوشخیم، ۱۴ درصد مربوط به هایپرپلازی چهار غدد و ۱ درصد مرتبط با توده های بدخیم در پاراتیروئید است.
این بیماری با افزایش سن احتمال بیشتری خواهد داشت، در حقیقت افراد بالای ۴۵ سال تا سن ۶۵ سالگی بیشترین شیوع بیماری را در بین دیگر افراد دارند.
پرکاری هایپرتیروئید شایعترین علت افزایش سطح کلسیم در خون است و در موارد کمتری بیماران با دلایلی از قبیل رژیم غذایی نامناسب، سرطان و هایپرپاراتیروئیدی ثانویه دچار افزایش سطح کلسیم می شوند.
با اینکه آمار بیماران ناشی از سرطان در پاراتیروئید بسیار پائین و همانطور که گفته شد آماری در حدود یک درصد از کل است، به هر شکل برخی علائم از جمله سطح بسیار بالای کلیسم در خون (بیشتر از ۱۳ یا ۱۴ میلی گرم در دسی لیتر) و سطح بسیار بالای PTH (هورمون پاراتیروئید) در حد بیش از ۵ برابر حد نرمال می تواند خبر از سرطان پاراتیروئید بدهد.
مرکز تصویربرداری پزشکی تیراد به عنوان یک مرکز فوق تخصصی در زمینه درمان تودههای تیروئید و پاراتیروئید با استفاده از روشهای کمتر تهاجمی و بدون عمل جراحی مطابق با بهروزترین درمانهای موجود در دنیا فعالیت نموده و پاسخ گوی سوالات شما هست، برای دریافت پاسخ در رابطه با روشهای درمانی کمتر تهاجمی و بدون جراحی میتوانید با شماره های موسسه در ارتباط باشید.
برای اینکه به چگونگی تشخیص و درمان توده های تیروئید و پاراتیروئید بدون جراحی پی ببرید می توانید به قسمت خدمات در همین سایت مراجعه کنید.
منبع:
دکتر حجت ابراهیمی نیک
فلوشیپ فوق تخصصی رادیولوژی مداخله ای، متخصص رادیولوژی
عضو هیئت مدیره موسسه سونوگرافی تیراد
طی دوره های آموزشی در کشورهای چین، کره جنوبی، آلمان و ایتالیا در زمینه درمان بیماریهای تیروئید با کمک روشهای کمتر تهاجمی
اولین پزشک ایرانی که موفق به درمان توه های تیروئیدی به روش آر اف در ایران شدند.
نکات کلیدی کمای میکسدم (Myxedema Coma) یکی از نادرترین اما خطرناکترین عوارض کمکاری شدید و…
نکات کلیدی کمکاری تیروئید زمانی رخ میدهد که غده تیروئید نتواند به اندازه کافی هورمون…
آنالیزور آنلاین آزمایش تیروئید تیراد به شما کمک میکند نتایج آزمایشهای تیروئید خود را بهتر…
نکات کلیدی میوپاتی ناشی از کمکاری تیروئید معمولاً باعث ضعف عضلات رانها و شانهها میشود.…
نکات کلیدی تیروئیدیت عفونی حاد یک عفونت نادر اما دردناک تیروئید است که معمولاً با…
نکات کلیدی اگر مبتلا به کمکاری تیروئید هستید و کاهش وزن شما متوقف شده، ممکن…
دیدن نظرات
سلام
زهرا هستم ۳۵ ساله pth172 و کلسیم۱۰.۶
هیچ مشکلی فعلا ندارم
عمل پاراتیرویید برای من توصیه میشود؟
سونو گرافی بزرگی پاراتیرویید را تایید کرده است
سلام، وقت بخیر
این یافتهها به نفع هایپرپاراتیروئیدیسم اولیه است.
در سن ۳۵ سال، جراحی پاراتیروئید معمولاً توصیه میشود حتی اگر علامت واضح نداشته باشید.
سلام دکتر جان من آزمایش دادم جوابش اومده میگن پارا تیروئید داری زحمت میشه نگاه کنید
اگه دارم چی کار کنم ممنون میشم راهنماییم کنید...
سلام خانمم ادنوم پارا تیروئید داره دکترش گفت باید جراحی بشه ولی چون موقعیت نداریم فعلآ گفتم چند ماه دیگه جراحی بشن دکتر قرص سینا کلست براش نوشتن قبل کلسیم 10,5وPth 220 بود ولی الان با قرص سینا کلست کلسیم شده 9,5 pth350 شده دلیلش چیه واسکن هسته ای انجام دادیم گفتن سمت چپه دکتر میشه اراف انجام داد ممنون مرسی جوابم بدید
سلام، وقت بخیر
کاهش کلسیم و افزایش PTH با سیناکلست طبیعی و قابل انتظار است.
درمان قطعی آدنوم پاراتیروئید جراحی است، نه دارو.
RFA فقط در موارد خاص و با امکانات محدود در کشور انجام میشود.
اگر امکان جراحی زودتر فراهم شود، بهتر است انجام شود تا از عوارض طولانیمدت جلوگیری شود.
سلام وقت بخیر
من امروز جواب ازمایشم رو گرفتم و تیروییدم الان 0.01
T4=14.1
Anti top
40.4
VD
23.0
تقریبا از ۱۶ سالگی کم کاری تیرویید دارم
میخواستم ببینم پارا تیرویید دارم که الان ۵ ساله کلیه هام سنگ میسازن ی سایز و یک اندازه
تقریبا ۴ بازار سنگ شکن کردم ولی همچنان سنگ دارم و اینکه گلوم حالت خفگی داره یک ماهی هست
خسته نباشید پاراتیرویید همسرم در ازمایش ۱۰ کلسیم ۹و ویتامین دی ۳۲ علتش چیه ؟
یک ماه ونیم پیش عمل جراحی تعویض مفصل زانو داشتن و هموگلوبین و هموت خون هم ۱۰ و ۲۶ هست
سلام، وقت بخیر
PTH (هورمون پاراتیروئید) = 10 pg/mL → پایین (حد نرمال معمولاً حدود 15 تا 65 است)
کلسیم = 9 mg/dL → نرمال
ویتامین D = 32 ng/mL → کفِ نرمال
هموگلوبین = 10 و هماتوکریت = 26% → کمخونی خفیف تا متوسط (معمولاً به دنبال عمل جراحی)
علت احتمالی پایین بودن PTH:
سرکوب موقت عملکرد پاراتیروئید به دلیل جراحی یا استرس بدن بعد از عمل
سطح نسبتاً نرمال ویتامین D و کلسیم ممکن است باعث شود بدن نیازی به ترشح زیاد PTH نبیند
خستگی بعد از عمل یا التهاب موقت هم میتواند روی محور کلسیم-PTH اثر بگذارد
توصیه:
اگر علائم کرختی، گزگز، اسپاسم عضلانی یا ضعف وجود ندارد، فعلاً نگرانکننده نیست
بهتر است آزمایشها در ۳ تا ۶ هفته آینده تکرار شود تا مشخص شود وضعیت پایدار است یا خیر
تغذیه مناسب (بهویژه آهن، کلسیم، ویتامین D و پروتئین) در این دوران بسیار مهم است
با سلام پاراتیرویید ۱۰ در ازمایش با کلسیم ۹۰۳ و ویتامین دی ۴۶ مشکل چیه
سلام، وقت بخیر
سطح پایین PTH همراه با کلسیم طبیعی و ویتامین D مناسب میتواند نشانه کنترل خوب تعادل کلسیم در بدن باشد، یا در برخی موارد نشاندهنده کاهش عملکرد پاراتیروئید (هایپوپاراتیروئیدیسم خفیف یا تحتبالینی) باشد.
اگر فرد سابقه جراحی گردن، تیروئید یا پاراتیروئید داشته، یا داروی خاصی مصرف میکند، این کاهش PTH میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
باسلام خدمت دکتر عزیز :من ۶۴ سالمه و دچار پوکی استخوان شدید در ناحیه لگن و استخوان ران هستم .با تشخیص دو دکتر روماتولوژ روزانه سبنو پار تزریق میکنم.سبنو پار هورمون پاراتیرویید میباشد و مسئول تنظیم سطح کلسیم خون هستش و اینو از استخوان میگیره ،واین خودش باعث پوکی استخوان میشه،از دکتر میخوام که علت تجویز این سینوپار برای بنده چی بوده؟متشکرم
سلام، وقت بخیر
تزریق روزانه و کوتاهاثر سبنوپار برخلاف افزایش مزمن هورمون، اثر آنابولیک دارد (استخوانسازی را بیشتر از تخریب فعال میکند)
چرا برای شما تجویز شده؟
با توجه به:
سن بالای ۶۴ سال
پوکی استخوان شدید در لگن و ران
احتمال بالا برای شکستگی لگن یا استخوان ران
پزشک شما تصمیم گرفته که:
از دارویی استفاده کند که مستقیماً استخوان جدید بسازد، نه فقط جلوی تخریب را بگیرد ⟶ مثل سبنوپار
سبنوپار یکی از قویترین داروهای استخوانساز است
پزشک برای شما آن را انتخاب کرده چون:
پوکی استخوان شما شدید است
احتمال شکستگی زیاد است
احتمالاً درمانهای دیگر (مثل آلندرونیت، ریزدرونات، ویتامین D و کلسیم) کافی نبودهاند
با سلام وقت بخیر می خواستم بپرسم آدنوم پاراتیروئید که فقط یک غدد درگیر است با دارو درمانی میشه کنترل کرد یا حتما بایستی جراحی شود چون سن بیمار ۷۰ ساله است و ناراحتی روحی دارد میخواستم بپرسم با مصرف دارو قابل کنترل است؟ نزدیک یک سال دارو سیناکلست مصرف میکنند میزان کلسیم خون در حد نرمال است. اگر راهنمایی بفرمایید ممنون میشم.
سلام، وقت بخیر
بله، در بعضی بیماران، بهویژه افراد مسن یا با شرایط خاص، درمان دارویی میتواند جایگزین جراحی شود.
چون فقط یک غده درگیر است و با سیناکلست کلسیم خون در حد نرمال کنترل شده و شرایط روحی خاص دارد، درمان دارویی فعلاً قابل قبول و قابل ادامه است
سلام خسته نباشید.مادرم ۶۱سالشونه،سابقه آنوریسم مغزی واستنت گذاری دارن،پاراتیروئیدشون بالا بود وکلسیم خون بالا میرفت.۴۰۲/۱عملRFانجام دادین براشون.حال عمومیو خوب بود،ولی از بهمن ۴۰۳ کم کم علائم قبل از عمل دیده میشد.الانم هم یه هفته ای بود علائمش داشت بیشتر میشد،دیروز آزمایش دادیم،چون ۱۰ اردیبهشت وقت ویزیت دادین،قراره بیاد .تو آزمایشpth77/7-ca9/5-phosphor3/49هست.میشه راهنمایی کنید چکار میتونیم بکنیم،تمرکز حواسشون داره از بین میره.هفته قبل به دلیل مشکلات زنانه،متخصص زنان براشون مژسترول استات۴۰ تجویز کردن،ممکنه ضرر داشته باشه؟تورو خدا راهنمایی کنید،درمانده شدیم😔
سلام، وقت بخیر
PTH: 77.7 pg/mL در اکثر آزمایشگاهها، حد نرمال حدود 10 تا 65 هست → افزایش خفیف دارد
کلسیم (Ca): 9.5 mg/dL در محدوده طبیعی (8.5 تا 10.5) → نرمال
فسفر (Phosphor): 3.49 mg/dL در محدوده نرمال
افزایش PTH با کلسیم نرمال ممکنه در این شرایط دیده بشه:
هایپرپاراتیروئیدی اولیه عود کرده ولی هنوز کلسیم بالا نرفته.
هایپرپاراتیروئیدی ثانویه به دلایلی مثل کمبود ویتامین D یا مشکلات کلیوی (اگرچه فسفر نرماله، پس کمتر محتمله).
پاراتیروئید باقیمانده فعال شده یا یک غدهی دیگر هشیار شده (گاهی چند غده نقش دارن و با RF فقط یکی مهار میشه).
علائم عصبی و کاهش تمرکز هم از علائم افزایش PTH یا نوسانهای خفیف در سطح کلسیم هست.
سلام خسته نباشید مادرم ۶۴ سالشه با سبقه کنسر سینه .الان بیوپسی تیروئید انجام داده و دکترش گفت عمل کنه بهتره ولی پی تی اچ ۳۰۴ هستش خواستم بدونم باید چکار کرد که پایین بیاد
سلام، وقت بخیر
بالا بودن سطح PTH (هورمون پاراتیروئید) تا حد ۳۰۴ در کنار سابقهی کنسر سینه و بیوپسی تیروئید، میتونه نشونهی هایپرپاراتیروئیدیسم اولیه یا ثانویه باشه. حتماً باید جدی گرفته بشه چون ممکنه به:
افزایش کلسیم خون،
پوکی استخوان،
سنگ کلیه و
گاهی حتی تودهی پاراتیروئید (آدنوم) مربوط باشه.
بررسی سطح کلسیم خون و فسفر:
اگر کلسیم خون بالا باشه → احتمال هایپرپاراتیروئیدیسم اولیه (مثلاً به خاطر تومور خوشخیم پاراتیروئید).
اگر کلسیم نرمال یا پایین باشه → احتمال ثانویه مثلاً به دلیل کمبود ویتامین D یا نارسایی کلیه.
تست ویتامین D و عملکرد کلیهها (کراتینین و BUN) هم باید انجام بشه.
اسکن Sestamibi یا MRI گردن میتونه محل دقیق غده پاراتیروئید مشکلدار رو مشخص کنه.
اگر همزمان با توده تیروئید، غده پاراتیروئید هم مشکلدار باشه، در حین عمل تیروئید، ممکنه بخشی از پاراتیروئید هم برداشته بشه.
برای تنظیم وضعیت جسمی نیاز به شروع روال درمانی مناسب است.