مقالات

همه چیز درباره کم کاری تیروئید در نوزادان

کم کاری تیروئید در نوزادان

کم کاری تیروئید در نوزادان ممکن است به شکل مادرزادی بوده باشد، در اصل این کم کاری زمانی رخ می‌دهد که نوزاد در هنگام تولد قادر به تولید هورمون تیروئید نباشد. آمار این نوزادان یک در ۳ الی ۴ هزار نفر است که البته اغلب مادام العمر و دائمی است. این‌که کم کاری تیروئید در نوزادان چه عواقبی دارد، چطور باید تشخیص داده شود، علائم آن چیست و چگونه مدیریت بیماری اتفاق می‌افتد از جمله مواردی است که در این مقاله مرکز سونوگرافی تیراد آورده شده است. بنابراین اگر نوزادی مبتلا به کم کاری تیروئید دارید حتماً این مقاله را تا آخر بخوانید.

اهمیت هورمون تیروئید در نوزادان

وجود هورمون تیروئید برای نوزادان به این دلیل که در رشد کودک تأثیر زیادی دارد و مهمتر از آن بر روی رشد مغزی کودک اثر گذار است بسیار لازم و ضروری است. کمبود این هورمون در نوزاد موجب کند ذهنی و عدم رشد او می‌شود بنابراین همین جا نقش بسیار مهم والدین در مدیریت این بیماری برای نوزاد مشخص می‌شود ولی خبر خوب اینجاست که این مسئله به دلیل وجود راه حل‌های ساده و مؤثر در روال زندگی کودک اثر نمی‌گذارد و اگر والدین با مدیریت درست نوزاد را برای درمان حمایت کنند و درمان به درستی اتفاق بیافتد، زندگی و رشد کودک روال عادی خواهد داشت.

چه عاملی یا عواملی باعث کم کاری تیروئید در نوزادان می‌شود؟

اصلاً چرا این اتفاق می‌افتد؟ کم کاری تیروئید مادرزادی در زمانی به وجود می‌آید که:

  • غده تیروئید به خوبی رشد نکند
  • در قسمت اشتباهی از گردن رشد کند و یا بسیار کوچک باشد
  • غده به خوبی رشد کرده ولی نمی‌تواند به میزان کافی هورمون تولید کند
  • هورمون محرکه تیروئید که از سمت هیپوفیز ترشح می‌شود (tsh) وجود نداشته باشد

در مواردی هم کم کاری تیروئید در زمان بارداری ایجاد می‌شود، مخصوصاً در بین نوزادانی که مادران آن‌ها تحت درمان پرکاری تیروئید بوده‌اند و داروی ضد تیروئید دریافت می‌کردند البته این نوع کم کاری اغلب موقت بوده و رفع می‌شود.

تشخیص کم کاری تیروئید مادرزادی در نوزادان

به دلیل اهمیت بالایی که این موضوع در زندگی نوزادان دارد، تشخیص زود هنگام آن بسیار مهم و حیاتی است و به همین دلیل آزمایش خون نوزادان در همان زمان تولد در یک پروسه غربالگری انجام می‌شود. به این آزمایش خون که از طریق خونی که با کمک یک تیغ کوچک در کف پای نوزاد جمع آوری می‌شود غربالگری تیروئید گفته می‌شود. همه والدین موظف هستند تا این آزمایش را در اسرع وقت انجام دهند تا اگر نوزادی دچار کم کاری است سریعاً تشخیص داده و درمان برای او شروع شود.

قبل از دو هفتگی نوزاد این آزمایش انجام می‌شود و اگر پاسخ آن نشان دهنده کم کاری تیروئید باشد (میزان هورمون tsh بالا باشد) متخصص غدد سریعاً برای درمان اقدام می‌کند. در این شرایط یک اسکن تیروئید، آزمایش خون وریدی، سونوگرافی تیروئید انجام شده و پزشک به دنبال این است که آیا تیروئید رشد کافی نداشته است؟ اصلاً این غده وجود دارد یا خیر، قادر به تولید هورمون نیست یا این‌که در جای اشتباهی قرار گرفته است؟

درمان کم کاری تیروئید در نوزادان

درمان کم کاری تیروئید مصرف میزان کافی هورمون برای نوزاد است. پس از تشخیص پزشک برای دوز مصرفی دارو مادر می‌تواند آن میزان لووتیروکسین را با چند قطره آب یا شیر مادر مخلوط و سپس با سرنگ یا قطره چکان به نوزاد بخوراند.

مصرف هورمون تیروئید به شکل روزانه برای نوزاد شرایط رشد عادی را فراهم می‌کند. در حقیقت با این کار شما هورمونی را که غده تیروئید نمی‌تواند تولید کند جایگزین می‌کنید و دیگر مشکلی وجود ندارد ولی مسئله بسیار مهم کنترل دوز مصرفی توسط مانیتورینگ مداوم است. با آزمایش خون به طور مداوم و در دوره زمانی که پزشک تشخیص داده است باید نظارت کافی بر درمان و روند کم کاری نوزاد داشته باشید، تا در صورت لزوم دوز مصرفی بیشتر و یا کمتر شود. عوارض ناشی از دوز بالا علائم پرکاری تیروئید را در برخواهد داشت و بسیار مهم است که این اتفاق رخ ندهد.

علائم احتمالی نوزاد در کمبود هورمون تیروئید:

  • پوست خشک
  • گریه‌های خشن و زیاد
  • یبوست
  • صورت پف کرده
  • هیپوترمی یا سرمازدگی
  • فتق ناف (هرنیا آمبلیکال)
  • برادیکاری یا کاهش در تپش قلب (کند تپشی)
  • عدم رشد

ممکن است کم کاری تیروئید در نوزادان به همراه زردی اتفاق بیافتد. همچنین جهش‌های ژنی در همه انواع کم کاری تیروئید ممکن است رخ دهد و این شرایط منجر به یک سری عوارض از قبیل مشکلات تنفسی، ناهنجاری‌های کلیوی و همچنین دفرمی سر نوزاد شود.

کم کاری تیروئید گذرا در نوزادان

علاوه بر کم کاری تیروئید دائم که در بالا گفته شد احتمال ایجاد کم کاری تیروئید گذرا در نوزادان نیز هست که این گروه را می‌توان به چند دسته تقسیم کرد.

گروه اول در کم کاری تیروئید گذرا

  • سطح t4 در نوزاد پائین است، ۵۰ درصد این نوزادان قبل از ۳۰ هفتگی متولد می‌شوند
  • سطح tsh در این نوزادان نرمال یا پائین است
  • طی ۴ تا ۸ هفته به طور خوکار رفع شده و نیازی به درمان نیست

گروه دوم:

سطح پائین T4 و سطح بالای TSH که تقربیاً ۲۰ درصد آمار را تشکیل می‌دهند. معمولاً یک یا دو هفته بعد از تولد ایجاد می‌شود و توصیه می‌شود که برای کودکان بر اساس جدول وزن تولد در دوره خاص مجدداً غربالگری تکرار شود.

این کم کاری ممکن است دو تا سه ماه ادامه داشته باشد و توصیه می‌شود که درمان انجام شود.

سندروم T3/T4 پائین:

  • مرتبط با بیماری‌های غیر تیروئیدی
  • درمانی لازم نیست

موسسه فوق تخصصی درمان تیروئید تیراد در تهران

تیراد موسسه درمان‌های فوق تخصصی در ایران است که خدمات سونوگرافی تیروئید و پاراتیروئید، درمان‌های کمتر تهاجمی در تیروئید از جمله آر اف و ماکروویو را تحت نظارت پزشک فوق تخصص انجام می‌دهد. گرچه والدین این گروه از نوزادان می‌بایست تحت نظارت همکاران غدد نسبت به درمان کم کاری تیروئیدشان اقدام کنند ولی در صورت نیاز به اقدامات سونوگرافی و تصویربرداری در این نوزادان می‌توانید با مرکز تیراد در تماس باشید.

مطالب پیشنهادی:

دیدن نظرات

  • سلام وقت بخیر
    دخترم الان ۱۶ روزه هستش
    و در غربالگری اول کف پا گفتن عدد تیروئیدش ۵ بوده
    در ۵ روزگی زردی ۱۶ داشت دو روز بستری شد مرخصش کردن دوباره زردیش به ۱۳ رسید بستری کردن و دکتر براش ازمایش وریدی و کف پا نوشتن که کف پا در ۱۲ روزگی مجدد گفتن عددش ۲.۹ بوده
    اما جواب آزمایشش در ۱۲ روزگی الان جوابش اومده
    T4رنج نرمال آزمایشگاه ۴.۷ تا ۱۲.۵ بوده که برای دخترم۱۰.۶ بوده
    Tsh رنج نرمال ۰.۴ تا ۵ بوده که برای دخترم ۸.۲ بوده
    نظرتون چیه آیا کم کاری تیروئید داره و قرص لازمه؟

    • سلام. براساس این نتیجه، فعلاً کم‌کاری تیروئید قطعی نیست و نمی‌توان گفت حتماً قرص لازم دارد:

      T4 برابر ۱۰٫۶ و طبیعی است.
      TSH برابر ۸٫۲ کمی بالاست، اما رنج نوشته‌شده آزمایشگاه احتمالاً رنج بزرگسالان است و تفسیر نوزاد باید براساس سن انجام شود.
      اعداد آزمایش کف پا با آزمایش وریدی مستقیماً قابل‌مقایسه نیستند.

      اقدام درست این است که همین هفته با فوق‌تخصص غدد کودکان مشورت و TSH همراه با Free T4 وریدی تکرار شود؛ بهتر است پیگیری تا بعد از یک‌ماهگی عقب نیفتد. طبق راهنماها، اگر TSH وریدی بالاتر از ۲۰ باشد یا Free T4 پایین بیاید، درمان باید سریع شروع شود. اگر TSH کمتر از ۲۰ و Free T4 طبیعی باشد، معمولاً هر ۱ تا ۲ هفته پیگیری می‌شود؛ بالا ماندن مکرر TSH بالاتر از ۱۰ نیز می‌تواند اندیکاسیون درمان باشد.

      زردی طول‌کشیده می‌تواند علل مختلفی داشته باشد و به‌تنهایی کم‌کاری را ثابت نمی‌کند، ولی دلیل دیگری برای پیگیری دقیق است. خودسرانه لووتیروکسین شروع نکنید؛ نتیجه‌ها را امروز به متخصص اطفال یا غدد کودکان نشان دهید.

  • سلام پسرم توی غربار گری اول هیچ مشکلی نداشته و در 36هفته 6روز به دنیا آمده وزن تولدش 2800و 15روزگی 3200بود 30روزگی 4800بود 41روزگی 5400هست میشه گفت کم کاری تیروئید دارع آزمایش ترویید دادم تا سه روز دیگه نمیاد به نظر شما ترویید داره یانه ..
    شیر مادر میخوره فقط ....
    خس خس سینه داره .....
    زردی در 4روزگی 13بود ...
    30روزگی 1045بود.....
    41روزگی 799بود .....
    بیلی روبین مستقیم طبیعی بود

    • سلام. از روی این اطلاعات نمی‌توان گفت نوزاد کم‌کاری تیروئید دارد. افزایش وزن او بسیار خوب است و احتمال کم‌کاری علامت‌دار را کمتر می‌کند، اما تشخیص فقط با نتیجه TSH و Free T4 و غربالگری کف پای نوزاد ممکن است؛ غربالگری دوران بارداری کم‌کاری تیروئید نوزاد را رد نمی‌کند.

      اگر منظورتان از اعداد زردی ۱۰٫۴۵ و ۷٫۹۹ است، روند کاهشی و طبیعی‌بودن بیلی‌روبین مستقیم آرامش‌بخش است و در نوزادی که فقط شیر مادر می‌خورد می‌تواند زردی شیر مادر باشد؛ بااین‌حال زردی در ۴۱روزگی باید زیر نظر متخصص اطفال پیگیری شود و شیر مادر را خودسرانه قطع نکنید.

      خس‌خس یا صدای تنفس نوزاد را نیز بهتر است امروز یا حداکثر فردا پزشک معاینه کند. اگر تنفس تند، فرورفتگی قفسه سینه، کبودی، مکث تنفسی، تب ۳۸ درجه یا بیشتر، بی‌حالی یا کاهش شیرخوردن دارد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید. نتیجه TSH و Free T4 را که آماده شد بفرستید.

  • پسرم21ماهه است و tshعدد۴.۴۸بود آیا نرمال است یا نیاز به دارو دارد؟

    • سلام وقت شما بخیر. در کودکان، تفسیر TSH باید بر اساس سن کودک، محدوده مرجع همان آزمایشگاه و همراه با Free T4 انجام شود. عدد TSH برابر ۴.۴۸ در ۲۱ ماهگی به‌تنهایی معمولاً به معنی نیاز قطعی به دارو نیست، مخصوصاً اگر Free T4 طبیعی باشد و کودک رشد و تکامل طبیعی داشته باشد. بهتر است آزمایش TSH و Free T4 را با نظر پزشک اطفال یا غدد کودکان تکرار کنید. اگر TSH در آزمایش‌های بعدی بالاتر برود، Free T4 پایین باشد یا علائمی مثل یبوست شدید، خواب‌آلودگی غیرعادی، اختلال رشد، خشکی پوست یا تأخیر تکاملی وجود داشته باشد، بررسی جدی‌تر لازم است. لطفاً بدون نظر پزشک برای کودک دارو شروع نکنید.

  • سلام دکتر دخترم‌۲۷ روزشه و امروز متوجه شدیم تیروئیدش عدد tsj ۱۲.۰۵ هست .و t4free 1.35 هست.کم کاری تیرویید داره،دکتر براش قرص تیروکسین روزی نصفی تجویز کرد که ۵ روز در هفته بدم بهش..بنظرتون دیر شده برا تشخیص یا نه؟

    • سلام وقت شما بخیر. تشخیص در ۲۷ روزگی ایده‌آل‌ترین زمان نیست، چون بهتر است کم‌کاری تیروئید نوزاد در روزهای اول تشخیص و درمان شود؛ اما هنوز هم شروع درمان بسیار مهم و کمک‌کننده است و نباید دارو را به تأخیر انداخت. با TSH حدود ۱۲ و Free T4 طبیعی، شدت مشکل ممکن است خفیف‌تر باشد، ولی تصمیم درمان با پزشک اطفال یا فوق‌تخصص غدد کودکان است. داروی لووتیروکسین را دقیقاً طبق دستور پزشک بدهید و آزمایش TSH و Free T4 را طبق زمان‌بندی پزشک، معمولاً طی چند هفته آینده، تکرار کنید. قرص را خودسرانه قطع یا کم‌وزیاد نکنید.

  • سلام وقت بخیر در غربالگری متوجه شدیم پسرم کم کاری تیروئید داره ازمایش وریدی انجام شد tsh عدد ۲۲رو نشون داد ما چهار روز بعد در ازمایشگاه دیگری چک کردیم tsh 16 بود مصرف لووتیروکسین شروع شد بعد ۱۵روز tshبه ۹.۵ رسید و پانزده روز بعد به ۷.۵ که ازمایشگاه زده تا ۱۱نرمال اما پیش دکتر بردیم گفت نرمال ما با اونا متفاوته و دوز دارو روبیشتر کرد من میخواستم بدونم الان که نوزادم دو ماهو ده روزشه و تیروئیدش تو رنج نیست تاثیری رو مغزش نذاشته؟

    • سلام وقت شما بخیر. نگرانی شما قابل درک است، اما روند پایین آمدن TSH از ۲۲ به ۹.۵ و سپس ۷.۵ نشان می‌دهد درمان اثر داشته است. در نوزادان، محدوده طبیعی TSH با بزرگسالان و حتی با رنج نوشته‌شده بعضی آزمایشگاه‌ها متفاوت است؛ بنابراین نظر پزشک کودکان/غدد کودکان برای تنظیم دوز مهم‌تر است. اینکه حتماً روی مغز اثر گذاشته یا نه را نمی‌توان با یک عدد گفت، اما شروع لووتیروکسین و پیگیری منظم بهترین کار برای محافظت از رشد مغز و تکامل نوزاد است. دارو را دقیق و منظم طبق دستور پزشک بدهید و آزمایش TSH و Free T4 را طبق برنامه تکرار کنید. دارو را خودسرانه کم، زیاد یا قطع نکنید.

  • سلام من پسرم تو پنج روزگی آزمایش ترویید داده که TSHشده ۵.۶و t3شده ۱.۶و t4شده 27.6H

    • سلام وقت شما بخیر. در آزمایش روز پنجم، TSH حدود ۵.۶ معمولاً عدد بالایی برای کم‌کاری مادرزادی تیروئید محسوب نمی‌شود، اما تفسیر دقیق حتماً باید با توجه به رنج همان آزمایشگاه، سن نوزاد، وزن تولد، نارس بودن یا نبودن و شرایط بالینی انجام شود. T4 بالا به‌تنهایی معمولاً به معنی کم‌کاری تیروئید نیست. بهتر است جواب آزمایش را به پزشک اطفال نشان دهید و اگر پزشک لازم بداند، TSH و Free T4 دوباره تکرار شود. اگر نتیجه غربالگری نوزاد غیرطبیعی اعلام شده، پیگیری را به تأخیر نیندازید.

  • سلام زایمان زود رس داشتم تو ۳۶ هفتگی و سه روز … تو چهار روزه گیش تو بیمارستان واسه زردیش دو شب بستری شد و عدد زردیش از ۱۳ اومد رو ۷ … بعد از مدتی دوباره زردیش رفت بالا و شد ۱۵ دستگاه گرفتیم و عدد زردیش اومد رو ۱۰ و دوباره بعد از چند روز رفت رو ۱۲ … آزمایش گرفتن همه چیزش اوکی بود فقط عدد TSH ۵.۶هست خواستم ببینم خطرناکه باید چیکار کنیم خیلی استرس دارم ممنون میشم جواب بدین

    • سلام وقت شما بخیر. TSH برابر ۵.۶ به‌تنهایی معمولاً عدد خطرناک یا نشانه قطعی کم‌کاری تیروئید نوزاد نیست، اما چون نوزاد شما ۳۶ هفته به دنیا آمده و زردی‌اش برگشته، بهتر است حتماً نتیجه آزمایش با Free T4 و نظر پزشک اطفال یا فوق‌تخصص غدد کودکان تفسیر شود. در نوزادان، مخصوصاً نوزادان زودرس، گاهی لازم است آزمایش تیروئید بعد از چند روز یا چند هفته دوباره تکرار شود. زردی مکرر هم باید از نظر نوع بیلی‌روبین و علت‌های دیگر توسط پزشک بررسی شود. فعلاً نگران نشوید، ولی پیگیری را عقب نیندازید.

  • سلام وقت بخیر پسرم دوماه و نیم هستش بعداز چندبار آزمایش دادن همه چی نرمال بود فقط آزمایش آخر و زنگ زدن گفتن دوباره آزمایش ببرید الان جواب و گرفتم t4. 14.67
    TSH. 1.41
    Freet4 .1.69
    میشه بگید نتیجه آزمایش چیه ممنون میشم

    • سلام وقت شما بخیر. با عددهایی که نوشته‌اید، TSH برابر ۱.۴۱ طبیعی است و معمولاً به نفع کم‌کاری تیروئید نوزاد نیست. Free T4 هم باید با رنج سنی نوزاد و رنج همان آزمایشگاه تفسیر شود، چون محدوده طبیعی در نوزادان با بزرگسالان فرق دارد. با توجه به اینکه چند بار آزمایش تکرار شده، بهتر است نتیجه را به پزشک اطفال یا فوق‌تخصص غدد کودکان نشان دهید تا بگوید نیاز به پیگیری یا تکرار آزمایش هست یا نه. فعلاً از روی این اعداد، جای نگرانی شدید دیده نمی‌شود.

  • سلام اقای دکتر
    پسرم الان ۸ روزشه و پنج روزگی ازمایش تی فور داده فقط از کف پا الان تماس گرفتن که عددش ۴/۹ لب مرزه
    من تو بارداری تیرویید داشتم همین عدد بود بعد پنجاه ناشتا لووکسین میخوردم تا اخر بارداری، که ۲/۵ شد بودم

    الان برای پسرم باید دوباره تکرار کنم ازمایش و؟
    گفتن کمبود انزیم هم داره ، درمورد کمبود انزیم یکم توضیح میدید لطفا

    • سلام، وقت بخیر
      عدد ۴.۹ در غربالگری کف پا (TSH) لب‌مرز محسوب می‌شود؛ بله، حتماً باید آزمایش وریدی TSH و Free T4 تکرار شود (این کار استاندارد است) توجه داشته باشید که سابقه کم‌کاری شما در بارداری، لزوم تکرار آزمایش نوزاد را مهم‌تر می‌کند.

      کمبود آنزیم چیست؟
      در غربالگری نوزادان، معمولاً منظور کمبود آنزیم G6PD است:
      یک اختلال ارثی خفیف شایع
      باعث حساسیت به بعضی داروها و باقلا می‌شود
      در حالت عادی مشکلی ایجاد نمی‌کند
      فقط باید از داروها و مواد خاص پرهیز شود، بنابراین باید این مورد را در زمان مراجعه به پزشک اطلاع دهید

      پس
      آزمایش تیروئید را حتماً تکرار کنید و کمبود آنزیم معمولاً قابل‌کنترل و خطرناک نیست با رعایت موارد احتیاطی.

  • سلام پسرم ۵۷ روزه هست
    زردیش خوب نشده دکتر ازمایش تیروئید داده
    که TSH 3.84
    T4 عدد 0.98
    هست، خودم هم کم کاری تیروئید دارم، عدد تی فور به رنج نرمال آزمایشگاه که ۰.۹ هست نزدیکه، باید ازمایش و دوباره تو ماه های بالاتر تکرار کنم؟ آیا خوردن ید و فولیک و تغذیه نوزاد با شیر مادر می‌تواند کمک کننده باشد؟ و زردی از روز اول روی ۶-۸-۱۰ در چرخش هست، نه بستری شد نه خوب شد و نه دارویی مصرف کرد، خیلی نگرانم

    • سلام، وقت بخیر
      الان نگران‌کننده نیست؛
      به‌دلیل T4 لبِ مرز و سابقه کم‌کاری مادر، تکرار آزمایش TSH و Free T4 طی ۴–۶ هفته آینده توصیه می‌شود. اگر افت کند یا علائم ایجاد شود، تصمیم درمانی گرفته می‌شود.
      با این اعداد تیروئید، زردی به‌احتمال زیاد از تیروئید نیست (شایع‌تر: زردی شیر مادر). اگر بیلی‌روبین مستقیم بالا نیست و رشد خوب است، معمولاً خودبه‌خود برطرف می‌شود.
      ید یا دارو به نوزاد ندهید مگر با تجویز پزشک، شیر مادر ادامه یابد؛ فولیک‌اسید مادر مشکلی ندارد اما درمان تیروئید نوزاد نیست، مگر با تجویز متخصص غدد کودکان.

جدیدترین نوشته ها

آمپول‌های لاغری و تیروئید؛ چه کسانی می‌توانند استفاده کنند و چه کسانی نباید؟

«کم‌کاری تیروئید دارم، می‌توانم آمپول لاغری بزنم؟»، «تیروئیدم را کامل برداشته‌اند، استفاده از سماگلوتاید یا…

14 ساعت گذشته

چرا داروهای ضداحتقان برای بیماران تیروئیدی خطرناک هستند؟

نکات کلیدی برخی از داروهای ضداحتقان، مانند پسودوافدرین (Pseudoephedrine)، ممکن است مشکلات قلبی را در…

1 هفته گذشته

آزمایش‌های تشخیص هاشیموتو؛ از TSH و Anti-TPO تا سونوگرافی تیروئید

نکات کلیدی بیماری هاشیموتو معمولاً با بررسی علائم و نشانه‌های بالینی، معاینه و آزمایش‌های خون…

2 هفته گذشته

۱۹ نشانه مهم مشکلات تیروئید که نباید نادیده بگیرید

بیماری‌های تیروئید از شایع‌ترین اختلالات غدد درون‌ریز هستند، اما بسیاری از افراد تا مدت‌ها از…

3 هفته گذشته

آیا کهیر می‌تواند نشانه‌ای از بیماری تیروئید باشد؟

نکات کلیدی کهیر مزمن گاهی می‌تواند با بیماری‌های خودایمنی تیروئید مانند تیروئیدیت هاشیموتو مرتبط باشد.…

4 هفته گذشته

اختلالات جنسی و بیماری‌های تیروئید؛ چه ارتباطی با هم دارند؟

نکات کلیدی بیماری‌های تیروئید می‌توانند باعث کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ در مردان و درد…

1 ماه گذشته