مقالات

تیروئید سمی چیست ؟ 12 تا از علائم تیروئید سمی که حتما باید بدانید.

تیروئید سمی چیست؟

گره تیروئید سمی به ندول یا گره هایی گفته می شود که با تولید هورمون تیروئید باعث پرکاری تیروئید شده و در اصل منشاء تولید هورمون اضافی و مازاد در بدن می شود، این تولید بیش از حد هورمون قابل کنترل در بدن نیست و باعث پرکاری می شود و عوارض پرکاری تیروئید به نحوی برای بدن خطرناک بوده و می بایست جهت درمان آن اقدام نمود، در این مقاله موسسه تصویربرداری تیراد به موضوع علائم تیروئید سمی، چرایی، عوارض و نحوه درمان گره های توکسیک خواهیم پرداخت.

گره سمی تیروئید یا همان ندول تیروئید چیست؟

گره تیروئید سمی در حقیقت به رشد غیر عادی بافت تیروئید اطلاق می شود، این بافت زمانی که به شکل یک توده جمع شده و با تولید هورمون تیروئید همراه شود به آن گره سمی تیروئید گفته می شود، یک ندول توکسیک باعث می شود تا هورمون بیش از حدی در تیروئید ترشح شود و به دنبال آن پرکاری تیروئید اتفاق بیافتد و همچنین باعث بزرگ شدن سایز تیروئید خواهد شد، به این گره ها آدنوم تیروئید هم گفته می شود و اگر تعداد آنها بیشتر از یک عدد باشد به آن گواتر مولتی ندولار می گویند.

چرا آدنوم سمی ایجاد می شود؟

به طور کلی دلایل مختلفی باعث بروز ندول ها در توده می شود، از جمله اینکه اگر مقدار ید در مواد غذایی شما کاهش یافته باشد و به میزان کافی ید دریافت نکنید تیروئید نمی تواند به میزان کافی هورمون ترشح کند و شروع به بزرگ شدن و رشد برای تولید بیشتر و جبران کمبود می کند، زیرا مجبور به کار بیشتر برا جذب بیشتر ید از رگ های خونی شما خواهد بود که البته با اضافه شدن ید به رژیم غذایی در بسیاری کشورها آمار به حد قابل توجهی کاهش پیدا کرد.

این تنها دلیل نیست، در همین سایت راجع به ندول های تیروئید مطالب بسیاری گذارده شده است، شما می توانید با مراجعه به این مطالب به طور کامل از نحوه عملکرد تیروئید و همچنین این که ندول تیروئید چیست اطلاع پیدا کنید، مقاله زیر به شما کمک می کند تا گره های تیروئید را بشناسید.

علائم تیروئید سمی

علائم گره تیروئید سمی زمانی ایجاد می شود که هورمون بیش از حد وارد خون شما شده باشد، یعنی همان علائم پرکاری تیروئید، این علائم را می توانید در مقاله پرکاری تیروئید به طور مفصل مطالعه کنید ولی به طور کل و در یک فهرست عبارتند از:

  1. اسهال
  2. کاهش وزن
  3. افزایش اشتها
  4. گرگرفتگی
  5. تحریک پذیری عصبی
  6. مشکلات خلقی
  7. خستگی
  8. تپش قلب (تاکیکاردی یا افزایش ضربان قلب ممکن است به شکل محسوس باشد.)
  9. کم خوابی و ضعف خواب
  10. عرق کردن و افزایش تعریق
  11. لرزش و ترمور
  12. گرمایی شدن (زمانی که دیگران احساس سرما می کنند بیمار احساس گرما و حرارت بالای بدن دارد.)

علاوه بر این علائم که نشان دهنده تیروئید پرکار است، بیمار در مواردی با مشکلاتی مانند برآمدگی گلو و احساس توده در گلو رو به رو می شود.

آیا ابتلا به تیروئید سمی معمول است؟ (آمار ابتلا به تیروئید سمی)

این گره ها یا آدنوم های تیروئید بین ۳ تا ۵ درصد از بیماران پرکاری تیروئید را تشکیل می دهند، این آمار در زنان بیشتر از مردان و همچنین در مناطقی که با کمبود ید مواجه هستند بیشتر از سایر مناطق است.

آیا تیروئید سمی یک بیماری ارثی است؟

در حال حاضر شواهدی مبنی بر ارثی بودن این بیماری تیرویید سمی نیست.

تشخیص تیروئید سمی (آدنوم سمی) چگونه است؟

تشخیص تیروئید سمی یا آدنوم سمی شبیه به بیماری پرکاری تیروئید است، با یک آزمایش خون سطح هورمون های موجود در خون بررسی می شود، پس از آن اگر علائمی از پرکاری تیروئید در آزمایش خون بیمار موجود بود، تیروئید از نظر وجود گره ها یا ندول ها بررسی می شود، علاوه بر تاریخچه پزشکی بیمار، معاینات بالینی نیز برای تشخیص تیروئید سمی بر روی بیمار انجام می شود، در این شرایط وجود آنتی بادی ها در خون درباره احتمال وجود بیماری گریوز بررسی می شوند و در نهایت مواردی از جمله سونوگرافی تیروئید و اسکن تیروئید انجام می شود.

با کمک سونوگرافی تیروئید بافت مورد بررسی قرار گرفته و در صورت نیاز و وجود ندول یا گره مشکوک پزشک با کمک نمونه برداری تیروئید سوزنی یا همان Fna نوع و مشخصه گره تیروئید را تشخیص داده و پس از آن پزشک روال درمانی را بر اساس تصمیم گیری خود شروع می نماید.

نمونه برداری سوزنی و نحوه انجام آن به طور کامل در مقاله زیر توضیح داده شده و می توانید فیلم گرفته شده در حین کار را نیز در این مقاله مشاهده نمائید.
اسکن جذب ید، آزمایش سی تی اسکن و نیز بررسی عملکرد ریه نیز ممکن است در مراحل تشخیص لازم بوده و انجام شود، بسته به شرایط بیمار پزشک تصمیم می گیرد که آیا نیازی به انجام چنین پروسیچرهای تکمیلی هست یا خیر.

روش درمان تیروئید سمی (آدنوم سمی)

درمان تیروئید سمی از طریق ید تراپی

یکی از راه های موثر در درمان تیرویید سمی ید رادیواکتیو است که بیمار با دریافت ید رادیواکتیو به صورت مایع و یا کپسولی باعث جذب ید در ناحیه آدنوم سمی و تخریب تدریجی آن می شود، این نوع درمان هیچ قسمتی از بدن را تحت تاثیر قرار نمی دهد و خطری ندارد، با این حال احتیاط های لازم برای مدتی انجام شده و بیمار نباید در نزدیکی کودکان و یا زنان باردار قرار بگیرد، همچنین اقدام به بارداری حداقل برای مدت شش ماه باید به تعویق بیافتد.

جراحی

یکی دیگر از روشهای درمان آدنوم سمی، جراحی است. که در آن پزشک قسمتی و یا تمامی غده تیروئید را برداشته و اگر تیروئیدکتومی به طور کامل انجام شود بیمار پس از آن به دلیل عدم وجود غده تیروئید باید تا آخر عمر، داروی مکمل هورمون تیروئید مصرف نماید.

دارو درمانی برای کنترل عملکرد تیروئید در بیماری تیروئید سمی

داروهایی از قبیل کاربی مازول به عنوان داروهای ضد تیروئید مطرح می شوند، در نظر داشته باشید که این داروها کنترل کننده علائم هستند، و در صورت قطع مجدد بیمار به پرکاری تیروئید مبتلا می گردد.

روش های نوین و بدون جراحی ندول تیروئید

یکی دیگر از روشهای درمانی تیروئید سمی استفاده از روشهای کمتر تهاجمی و بدون جراحی تیروئید است، از طریق این روش ها که چند سالی است در ایران، در پایتخت و در مرکز سونوگرافی تیراد انجام می گیرد پزشک با کمک امواج آر اف ویا امواج ماکروویو که با کمک و هدایت سونوگرافی و از طریق یک سوزن باریک به محل توده تابانیده می شود، به این ترتیب صرفا ندول از بین رفته و آسیبی به بافت پارانشیم غده تیروئید وارد نمی شود.

نکته مهم برای این بیماران اینجاست که اگر پرکاری تیروئید به دلیل ندول توکسیک و سمی باشد آر اف و ماکروویو تیروئید بسیار کمک کننده است و مانند جراحی، بیهوشی و برش پوستی اتفاق نمی افتد و نیز بر خلاف یدتراپی که مهمترین عارضه آن ایجاد هایپوتیروئیدی بعد از درمان است، این عارضه در روش کمتر تهاجمی آر اف اتفاق نمی افتد و علی الخصوص در بیماران جوان که قصد بارداری دارند بسیار کمک کننده است ولی در مواردی که علت پرکاری بیماری گریوز باشد و کل تیروئید تحت تاثیر است این درمان جایگاهی ندارد.

در مورد این درمانها در مقاله زیر و نیز در مصاحبه ای که دکتر حجت ابراهیمی نیک در شبکه سه سیما و نیز دکتر حسین چگینی در شبکه دو سیما داشتند، به طور کامل توضیح داده شده است، برای دیدن این فیلم ها به آرشیو فیلم ها مراجعه کنید.

منابع بیشتر
yourhormones

دیدن نظرات

  • سلام خسته نباشید من تو سن 14 سالگی گواتر سمی داشتم که روزی سه دفعه قرص متی مازول میخوردم روزی 6 یا 9 عدد دقیق یادم نیست یه چیز زیادی بود گفته بودن تیروئید رو باید خارج کنیم که خانواده محترم اجازه ندادن نمیدونم چرا حدودا تا 15 سالی تیروئید من پرکاری شدید همراه گواتر سمی بود بعد از چند سال من تو سن 27 سالگی باردار شدم و یکدفعه تیروئیدم ناخداگاه کم کار شدید شد که الان روزی یدونه لوتیروکسین 100 میخورم و حدودا 3 تا نودول تو گلوم هست بهم گفتن هر 6 ماه بیا چک کن میخواستم بدونم ممکنه گواتر سمیم برگرده ؟و اصلا قرصی که میخوردم چرا انقدر زیاد بوده؟

  • سلام من خانمی۴۱ ساله هستم قرص متی مازول۵ مصرف می کنم و ازمایش TSH receptor Ab 2.21 T48.1 TSH 1.65میشه برای درمان بهتر را هنماییم کنید

    • سلام، وقت بخیر
      وضعیت هورمونی فعلاً کنترل‌شده است، اما چون آنتی‌بادی هنوز مثبت است، درمان باید ادامه پیدا کند.

  • سلام من آزمایش دادم TSH 0.01 و T4 19.6 را نشون داده حالم اصلا خوب نیست بی خوابی ریزش مو تپش قلب کاهش وزن و تنگی نفس و هزار تا مشکل دیگه دارم واقعا راهی وجود داره من حالم یکم بهتر شه

    • سلام، وقت بخیر
      نشان‌دهنده‌ی پرکاری تیروئید (Hyperthyroidism) است، یعنی غده تیروئید بیش‌فعال بوده و هورمون زیادی ترشح می‌کند.

      علائم پرکاری تیروئید می‌تواند شامل تپش قلب، کاهش وزن ناخواسته، اضطراب، تعریق زیاد، لرزش دست، بی‌خوابی و احساس گرما باشد. با شروع روال درمان علائم به مرور برطرف شده و به روال عادی برمی گردید.

  • سلام من خانمی ۴۷ ساله هستم مدت چند ساله تیرویید کم کار دارم وقرص لوتیروکسین ۱۰۰ مصرف میکنم
    آزمایش tsHElisa2.8است سونو
    لوب راست تیرویید دارای ابعاد ۱۵.۱۸.۳۸ میلیمتر به حجم ۵/۶سی سی ولوب چپ ابعاد ۱۵.۲۰.۳۸ میلی وحجم ۶/۲سی سب ضخامت ایسم ۲/۶میلی
    اکوی پارانشیم هردو لوب غیر یکنواخت است
    چند کیست کلوئید به سایز بزرگترین ۳میلی بصورت پراکنده در هر دو لوب
    یافته های لوب چپ
    ندول هایپواکوبا حدود مشخص فاقد کلسیفیکاسیون به سایز ۴.۴/۵میلی در زون میانی قدامی لوب چپ روئت شد
    حداقل دوندول هایپوتاایزوکو با حدود مشخص فاقد کلسیفیکاسیون به سایز ۵و۵/۵میلی،در زون فوقانی ومدیال لوب چپ تیرویید روئت شد
    یافته لوب راست
    ندول سالید سیستیک با حدود مشخص فاقد کلسیفیکاسیون به سایز ۱۱ .۴/۵میلی در زون تحتانی قدامی ومدیال لوب راست با امتداد یه ایسم تیرویید روئت شد
    ناحیه هایپوتا ایزواکو با حدود نامشخص فاقد کلیسفیکاسیون ودارای واسکولاریته خفیف پراکنده به سایز ۷.۱۵میلی در زون تحتانی قدامی لوب راست تیرویید روئت شد

    • سلام، وقت بخیر
      وضعیت هورمونی تیروئید
      TSH = 2.8 → با توجه به اینکه قرص لووتیروکسین ۱۰۰ مصرف می‌کنید، این عدد در محدوده هدف درمانی برای کم‌کاری تیروئید قرار دارد (معمولاً بین ۰.۵ تا ۳.۵). یعنی دوز داروی شما فعلاً مناسب به نظر می‌رسد.

      یافته‌های سونوگرافی
      حجم لوب‌ها کمی بیشتر از حد طبیعی است، که می‌تواند نشانه گواتر مولتی‌ندولار باشد.
      اکوی پارانشیم غیر یکنواخت → معمولاً با بیماری‌های مزمن تیروئید مانند هاشیموتو یا گواتر ندولار دیده می‌شود.
      چند کیست کلوئید کوچک (حداکثر ۳ میلی‌متر) → خوش‌خیم و بدون نگرانی، فقط پیگیری کافی است.

      ندول‌ها:
      لوب چپ:
      ندول‌های کوچک ۴ تا ۵.۵ میلی‌متر، هایپوایکو یا هیپوتاایزوایکو، بدون کلسیفیکاسیون → احتمال بدخیمی بسیار پایین.
      لوب راست:
      ندول سالید–سیستیک ۱۱×۴.۵ میلی‌متر، بدون کلسیفیکاسیون → خوش‌خیم، ولی به دلیل اندازه بالای ۱ سانتی‌متر نیاز به پیگیری منظم سونوگرافی دارد.
      ناحیه ۷×۱۵ میلی‌متر با حدود نامشخص و واسکولاریته خفیف → لازم است تی‌آی‌رَدز (TI-RADS) بندی دقیق انجام شود. اگر به سطح TR4 یا بالاتر برسد، ممکن است بیوپسی (FNA) توصیه شود.

      نکات مثبت
      هیچ نشانه‌ای از کلسیفیکاسیون مشکوک یا لنفادنوپاتی پاتولوژیک گزارش نشده.
      اغلب ندول‌ها کوچک و بدون علائم تهاجمی هستند.

  • با سلام
    مدت ۲۰ سال قرص لووتیروکسین صد میکروگرم مصرف میکنم، آزمایش هورمون تیروئید ۱۸ بود دکتر غدد قرص را دو برابر کرد بعداز یکماه ترشح سفید ویسکوزیته از پایین حلق داشتم. کامل قرص قطع کردم ترشح هم از بین رفت آزمایش اخیر شد ۷۳.با شروع قرص خوردن دوباره ترشحات پیدا شدند.
    ام آر آی رنگی نشان داد empty cella hypophysisدارم. ترشح برون ریز عادی و از تیروئید است ؟ احساس برآمدگی گلو دارم.

    • سلام، وقت بخیر
      بدون مشورت پزشک، قطع کامل لووتیروکسین خطرناک است و باعث کم‌کاری شدید (TSH بالا) می‌شود.
      نیاز به ارزیابی مجدد هورمون‌های تیروئیدی و هیپوفیز (TSH، FT4، ACTH، Cortisol، Prolactin) دارید.
      بررسی علائم گلو توسط متخصص گوش‌حلق‌وبینی و احتمالاً تست رفلاکس معده پیشنهاد می‌شود.
      شاید نیاز به تنظیم دوز تدریجی یا تغییر فرم دارو (مثلاً قرص با دوز پایین‌تر یا فرم مایع) باشد.

      ترشح سفید و ویسکوز از حلق معمولاً از تیروئید نیست و بیشتر به رفلاکس معده، تحریک مخاط گلو یا عفونت خفیف مربوط است، نه ترشحات غدد تیروئید.
      Empty Sella می‌تواند بر عملکرد هیپوفیز اثر بگذارد و باعث اختلال در هورمون‌های تیروئیدی و سایر هورمون‌ها شود.
      احساس برآمدگی گلو ممکن است ناشی از التهاب تیروئید، بزرگی غده یا اثرات تغییر دوز دارو باشد.

      تمام موارد نیاز به بررسی بیشتر دارد تا بتوان نظری قطعی داشت.

  • سلام ابجی من تیروئید کم کار داره ولی تمام علائم تیروئید سمی داره توی فصل تابستان توی اوج گرمی احساس سرما میکنه ودائما زیر پتو و لباسهای گرم میپوشه دکتر هم رفته ولی درمان نشده

  • با سلام و خسته نباشید
    من تا الان در مورد این چیزها دقیق نمی‌دانستم ولی دیشب یکدفعه کل بدنم سوزش گرفت و گردنم که سمت لنفاوی چپم میشه ورم کرد ، البته وزن خیلی کم کردم در مدت کوتاه لطفاً راهنمایی کنید

  • سلام. tsh0/005. ft3652. ft4 21قبلا کم کاری داشتم وحدود دوسال قرص لووتیروکسین ۱۰۰ روزی یک عدد می‌خوردم. الان نتیجه آزمایش این طور هست. تپش نامنظم قلب ولرز وافت وزن دارم. سن ۵۱ ومرد هستم رانمایی لطفا

    • سلام، وقت بخیر
      شما دچار پرکاری تیروئید ثانویه به مصرف بیش از حد لووتیروکسین شده‌اید. علائم شما (تپش قلب، لرز، کاهش وزن) با نتایج آزمایش هماهنگ است.

      اقدام فوری: مصرف لووتیروکسین را قطع کنید و در اسرع وقت به پزشک غدد مراجعه کنید برای تنظیم مجدد دوز.
      تأخیر در اصلاح دوز می‌تواند خطرات قلبی ایجاد کند.

  • سلام ۲۳ سالمه بچه بودم تیروئید داشتم ولی تیروئیدم خوب شده بود ولی این ازمایش خون دادم گفت تیروئید دارم پیش متخصص غدد رفتم گفت گره تیروئید داره شاید عمل بخواد داروم داد گفت سونو کن بیا چکار کنم

    • سلام، وقت بخیر
      روال درمانی که پزشک درخواست داده است را منظم انجام دهید.

جدیدترین نوشته ها

آیا کهیر می‌تواند نشانه‌ای از بیماری تیروئید باشد؟

نکات کلیدی کهیر مزمن گاهی می‌تواند با بیماری‌های خودایمنی تیروئید مانند تیروئیدیت هاشیموتو مرتبط باشد.…

7 روز گذشته

اختلالات جنسی و بیماری‌های تیروئید؛ چه ارتباطی با هم دارند؟

نکات کلیدی بیماری‌های تیروئید می‌توانند باعث کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ در مردان و درد…

2 هفته گذشته

کمای میکسدم چیست؟ خطرناک‌ترین عارضه کم‌کاری شدید تیروئید

نکات کلیدی کمای میکسدم (Myxedema Coma) یکی از نادرترین اما خطرناک‌ترین عوارض کم‌کاری شدید و…

3 هفته گذشته

کم‌کاری تیروئید؛ علائم، عوامل خطر و اهمیت مراقبت‌های درمانی

نکات کلیدی کم‌کاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید نتواند به اندازه کافی هورمون…

4 هفته گذشته

تفسیر آنلاین آزمایش تیروئید | آنالیز هوشمند نتایج TSH، T3 و T4

آنالیزور آنلاین آزمایش تیروئید تیراد به شما کمک می‌کند نتایج آزمایش‌های تیروئید خود را بهتر…

1 ماه گذشته

آیا مشکلات تیروئید می‌توانند باعث ضعف و درد عضلانی شوند؟

نکات کلیدی میوپاتی ناشی از کم‌کاری تیروئید معمولاً باعث ضعف عضلات ران‌ها و شانه‌ها می‌شود.…

2 ماه گذشته