مقالات

11 علامت مهم که هشدار کم کاری تیروئید در کودکان را می دهد!

بیماری های تیروئید در کودکان

بیماری‌های تیروئید به طور معمول در بزرگ‌سالان اتفاق می افتد ولیکن این به معنی این نیست که اطفال دچار بیماری تیروئید نمی‌شوند بلکه نوزادان، کودکان، نوجوانان، جوانان و بزرگ‌سالان همه در معرض بیماری‌های تیروئید هستند. تنها تفاوت اینجاست که کودکان احتمال کمتری در ابتلا داشته و همچنین به این دلیل که کودکان به شکل طبیعی در طول مراحل رشدشان مواردی مانند تغییرات الگوی خواب، تغییرات خلقی، تغییر در اشتها و انرژی را تجربه می‌کنند تشخیص این بیماری در کودکان سخت‌تر است و از اهمیت بیشتری برخوردار است، موضوع این مقاله درباره مشکلات تیروئید در کودکان است.

علائم کم کاری تیروئید در کودکان:

نوزادان تازه متولد شده:

کم کاری تیروئید در هر سنی رخ می دهد، اما علائم آن در کودکان متفاوت است. در نوزادان، علائم در چند هفته یا ماه‌های اول پس از تولد ظاهر می شود. علائم خفیف هستند و ممکن است توسط والدین و پزشکان فراموش شوند. علائم کم کاری تیروئید در کودکان عبارتند از:

  • زرد شدن پوست و سفیدی چشم
  • یبوست
  • تغذیه نامناسب
  • سردی پوست
  • کاهش گریه
  • تنفس با صدای بلند
  • بیشتر خوابیدن/کاهش فعالیت
  • نقطه نرم و بزرگ روی سر
  • زبان بزرگ و غیر عادی

کودکان نوپا و بچه های مقطع دبستان:

مشکلات مرتبط با کم کاری تیروئید در اوایل کودکی بسته به سن کودک متفاوت است. شرایط تیروئید در کودکان خردسال ممکن است به صورت زیر ظاهر شود:

  • کوتاهی قد
  • اندام کوتاه تر از حد متوسط
  • دندان‌های دائمی که بعدا رشد می‌کنند.
  • بلوغ دیرهنگام
  • کند شدن رشد ذهنی
  • ضربان قلب کندتر از حد متوسط
  • شکنندگی موها
  • صورت پف کرده

این‌ها شایع ترین علائم تیروئید بزرگسالان است که در کودکان ظاهر می شود:

  • خستگی
  • یبوست
  • پوست خشک

نوجوانان

کم کاری تیروئید در نوجوانان بیشتر در دختران رخ می دهد تا پسران و بیشتر به دلیل بیماری خود ایمنی، تیروئیدیت هاشیموتو است. نوجوانان با سابقه خانوادگی بیماری‌های خود ایمنی، مانند تیروئیدیت هاشیموتو، بیماری گریوز یا دیابت نوع ۱ در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری تیروئید هستند. کودکان مبتلا به اختلالات ژنتیکی مانند سندروم داون نیز بیشتر در معرض بیماری تیروئید هستند.

علائم در نوجوانان شبیه علائم بزرگسالان است. اما، علائم می توانند مبهم باشند و تشخیص آنها دشوار است. نوجوانان مبتلا به کم کاری تیروئید اغلب علائم جسمی زیر را تجربه می کنند:

  • افزایش وزن
  • کند شدن رشد
  • کوتاهی قد
  • جوانتر از سن به نظر می رسند.
  • کند شدن رشد سینه
  • شروع به پریود شدن
  • خونریزی شدید یا نامنظم قاعدگی
  • افزایش اندازه بیضه در پسران
  • بلوغ دیررس
  • پوست خشک
  • موها و ناخن های شکننده
  • یبوست
  • پف صورت، صدای خشن، تیروئید بزرگتر
  • غده
  • درد و سفتی عضلات و مفاصل

نوجوانان مبتلا به کم کاری تیروئید نیز ممکن است تغییراتی در رفتار خود داشته باشند که کمتر آشکار است. آن علائم عبارتند از:

  • خستگی
  • فراموشی
  • مشکلات خلقی یا رفتاری
  • مشکلات در عملکرد مدرسه
  • حالت افسردگی
  • مشکل در تمرکز

چرا کودکان مبتلا به بیماری تیروئید می شوند؟

بیماری تیروئید شبیه به سرماخوردگی نیست که واگیر داشته باشد و یا از کسی به کسی منتقل شود، ولی وراثت ممکن است در آن نقش داشته باشد. یعنی کودکانی که در خانواده شان، مادر، پدر، مادربزرگ و یا دیگر افراد دچار بیماری تیروئید بوده باشند ممکن است به آن مبتلا شوند.

برخی از کودکان با کم کاری تیروئید در هنگام تولد با نقص در غده تیروئید به دنیا می‌آیند، در این کودکان غده تیروئید کامل نشده است و همین باعث کم کاری تیروئید در آنها می‌شود، گاهی نیز بیماری تیروئید در این کودکان به این دلیل است که با وجود تکمیل رشد غده باز هم این غده نمی‌تواند به اندازه کافی هورمون ترشح کند.

نبود و کمبود ید هم یکی از دلایلی است که کودک را به کم کاری تیروئید مبتلا می کند که البته به دلیل اضافه شدن ید به نمک غذا این مسئله کمتر از قبل وجود دارد.

نوع بیماری تیروئید در کودکان

در زمان تولد از تمامی کودکان با کمک تست غربالگری، آزمایش گرفته می شود تا شرایط کودک مشخص شود. با اینکه هر دو بیماری پرکاری و کم کاری تیروئید در کودکان ممکن است اتفاق بیافتد و هر کدام به نوبه خود به کودک و رشد او آسیب می رسانند، ولیکن کم کاری تیروئید شایع تر از پرکاری آن است.

هر دو بیماری پرکاری و کم کاری تیروئید می‌توانند در حافظه، قدرت یادگیری و روحیه و خلق و خوی کودک اثر بگذارند.

هاشیموتو (کم کاری تیروئید) شایع‌ترین بیماری تیروئید در اطفال است.

تیروئید هاشیموتو

هاشیموتو بیماری است که در آن سیستم ایمنی بدن به غده تیروئید حمله می کند و باعث می شود تا تیروئید هورمون تولید نکند و تیروئید کم کار شود.

با توجه به اینکه علائم کم کاری تیروئید به آرامی مشخص می شود و نیز اینکه این بیماری در هر سنی ممکن است اتفاق بیافتد، تشخیص بیماری کمی سخت خواهد بود، والدین باید مراقب روند رشد و فعالیت کودک شان باشند و اگر با این علائم مواجه شدند کودک را برای بررسی به پزشک ارجاع دهند.

  1. اولین علائمی که در کودک به طور معمول اتفاق می افتد تاخیر در رشد است، کودک از نظر رشد نسبت به سایر هم سن هایش عقب است.
  2. کودک دچار گواتر یا همان بزرگی تیروئید می شود.
  3. خستگی یا بی حالی
  4. خشکی پوست
  5. حساس شدن نسبت به سرما
  6. تمرکز ندارد یا تمرکز کم دارد.
  7. یبوست
  8. ورم بدن و یا افزایش وزن
  9. بدن به سادگی کبود می شود.
  10. استخوان‌های شکننده دارد.
  11. بیشتر از معمول می خوابد.

بسیاری از کودکان با کم کاری تیروئید به لحاظ قد از سن خودشان کمتر هستند، در چنین شرایطی والدین باید به کودکان‌شان کمک کنند تا دچار مشکلات بیشتر نشوند.

تشخیص کم کاری تیروئید در کودکان

یک آزمایش ساده خون برای اندازه گیری هورمون‌های تیروئید و TSH برای تشخیص کم کاری تیروئید کافی است.

درمان کم کاری تیروئید

درمان این بیماری در کودکان نیز مانند بزرگ‌سالان مصرف هورمون تیروئید به عنوان داروی مکمل است، ضمنا باید به شکل دوره ای سطح هورمون ها آزمایش شود تا در صورت نیاز دوز مصرفی عوض شود.

کودکانی که دچار کم کاری تیروئید هستند ممکن است در مدرسه دچار مشکل شوند، معلمان بایست حد تمرکز و دقت کودک را بسنجند، آنها با توجه به واکنش کودک ساده‌تر می‌توانند متوجه کم کاری در کودک شوند، شروع درمان هیپوتیروئید باعث می‌شود علائم از بین بروند ولی اگر کودک به مدت طولانی دچار هیپوتیروئیدی باشد و رشد کافی نکند، ممکن است در طول درمان نیز جبران رشد ناقص کودک نشود و کودک همچنان نسبت به هم سن هایش از رشد عقب بماند.

صحبتی با والدین

بسیاری از والدین زمانی که متوجه بیماری تیروئید در کودک‌شان می شوند دچار این عذاب وجدان و احساس بد هستند که چطور زودتر متوجه مشکل کودک‌شان نشده اند ولی باید گفت علائم این بیماری به راحتی با سیر رشد کودک به اشتباه گرفته می شوند و تشخیص آن به سادگی نیست ولی در زمانی که متوجه موضوع کم کاری تیروئید شدید نقش شما بسیار مهم خواهد بود.

بهتر است به کودک آموزش دهید تا در رابطه با شرایط سلامت خودش بیشتر بداند و اینکه بتواند علائم پایین بودن و یا بالا بودن هورمون تیروئید را تشخیص دهد، این کار می تواند باعث شود مدیریت بهتری در رابطه با درمان و مصرف دارو صورت پذیرد، در مقاله بعد به علائم و درمان پرکاری تیروئید در کودکان می پردازیم.

مطالب پیشنهادی:

تاثیرات تیروئید در بارداری چیست

آیا تیروئید باعث ناباروری می شود

درمان توده های تیروئید بدون جراحی

آر اف تیروئید روش درمان ندول‌های تیروئید بدون بستری

دیدن نظرات

  • سلام آقای دکتر.پسرمن نه سالشه از نظر قدووزن عادی نیست یعنی وزنش بیست ویک وقدش هم کوتاه است.وقتی هیجانی میشه یاگریه می‌کنه زیرگلویش قسمت راستش بادمیکنه .تاحالا آزمایش ندادم .ولی امکان بودن گواتروجودداره؟

    • سلام، وقت بخیر
      بله، امکان گواتر یا مشکل تیروئید وجود دارد؛ بیرون‌زدگی زیر گلو هنگام گریه/هیجان می‌تواند نشانه بزرگی تیروئید باشد.
      قد کوتاه و وزن کم هم می‌تواند با اختلال تیروئید مرتبط باشد، ولی قطعی نیست.

      نیاز به انجام آزمایش TSH و Free T4
      سونوگرافی تیروئید است تا در صورت اختلال رشد، ارزیابی توسط فوق‌تخصص غدد کودکان انجام شود.

      احتمال گواتر هست؛ بررسی لازم است ولی بدون آزمایش نمی‌شود رد یا تأیید کرد.

  • عرض سلام وخسته نباشید
    جناب دکتر من وهمسرم هر دو جراحی تیرویید داشتیم وغده تیرویید به طور کامل جراحی شده و در ضمن همسرم هم هاشیموتو داشتند
    در حال حاضر پسر ۱۵ماهه داریم با وزن ۱۱کیلو و قد ۸۰س که هنوز نمیتواند راه برودجهت بررسی ازمایش خون داده شده و tsh۶/۴۴ وt4۱۰۸ وویتامین د ۵۳ بوده
    عکس رادیولوژی جهت بررسی کم کاری تیرویید از زانو گرفته شد وتشکیل استخوان نرمال گزارش شده وسن استخوان ده ماهه گزارش گردید وپزشک اطفال تزریق ویتامین د ۳۰۰۰۰۰تجویز کردند
    از نظر شما پسرم ممکن دچار کم کاری تیرویید ویا اختلالات تیروئیدی باشد؟

    • سلام، وقت بخیر
      TSH = 6.44 برای سن ۱۵ ماهگی کمی از حد نرمال بالاتر است،
      اما T4 = 108 در محدوده نرمال است.
      یعنی اگر بخواهیم علمی بگوییم، بیشتر شبیه «کم‌کاری خفیف / تحت‌بالینی تیروئید» است، نه کم‌کاری شدید.
      رادیولوژی زانو و تشکیل استخوان‌ها نرمال گزارش شده و فقط سن استخوانی حدود ۱۰ ماه گفته شده که یعنی تاخیر خفیف، نه چیزی شبیه کم‌کاری شدید و خطرناک.
      وزن ۱۱ کیلو و قد ۸۰ سانت در ۱۵ ماهگی تقریباً داخل محدوده قابل‌قبول رشد است، پس فعلاً رشد قد و وزن نگران‌کننده نیست.
      دیر راه رفتن می‌تواند کاملاً طبیعی باشد و همیشه به معنی مشکل تیروئید نیست؛ بخشی از بچه‌های سالم هم تا ۱۶–۱۸ ماهگی تازه راه می‌افتند.

  • سلام خسته نباشیدپسرم ۴سال و۱۰ ماهشه ازمایش Tsh 9.58وT4 8.4 ایامشکلی داره ؟

    • سلام، وقت بخیر
      نتایج آزمایش نشان می‌دهد که مقدار TSH (۹.۵۸) بالاتر از محدوده نرمال برای سن کودکان هست و مقدار T4 (۸.۴) در محدوده پایین یا نزدیک به پایین حد طبیعی قرار داره. این ترکیب معمولاً نشونه‌ی کم‌کاری تیروئید (Hypothyroidism) است
      این نتایج باید حتماً توسط پزشک متخصص غدد کودکان بررسی بشه.
      ممکنه پزشک بخواد آزمایش Free T4 و آنتی‌بادی‌های تیروئیدی (Anti-TPO, Anti-Tg) رو هم برای تشخیص علت انجام بده.
      اگر کم‌کاری تیروئید تأیید بشه، معمولاً درمان با قرص لووتیروکسین شروع می‌شه تا عملکرد تیروئید به حالت طبیعی برگرده.
      درمان و پیگیری در کودکان بسیار مهمه، چون هورمون تیروئید نقش حیاتی در رشد مغزی، قدی و هوشی داره.

  • سلام وقت به خیر پسرم ۲ سال و ۱ ماهشه ۲ ماهی هست برای دفعش به مشکل خورده و میگه درد دارم درصورتیکه مدفوع سفتی نداره و گاهی تا هفته ای یکبار میرسه مدفوع نکردنش ، آزمایش بردمش همه چیز نرماله فقط ویتامین دی ۲۵.۲ هست و کراتینین ۰.۶۳ و tsh ۴.۲۷ هست که زیرش نوشته , tsh in early morning fasting state were higher than tsh levels measured later in the same day

    • سلام، وقت بخیر
      در کودکان، TSH در صبح معمولاً کمی بالاتر است (به همین دلیل زیر جواب نوشته شده). مقدار ۴.۲۷ به تنهایی نشانه‌ی بیماری تیروئید نیست، مخصوصاً اگر T3 و T4 طبیعی باشند. اما اگر علائم بالینی (مثل یبوست مزمن، خواب‌آلودگی، خستگی، رشد کند یا پوست خشک) وجود داشته باشد، پزشک ممکن است بررسی بیشتر یا تکرار آزمایش را توصیه کند. در حال حاضر عدد TSH پسر شما به تنهایی نگران‌کننده نیست، ولی با یبوست مزمن باید زیر نظر پزشک اطفال یا غدد کودکان قرار گیرد تا در صورت لزوم بررسی‌های بیشتر انجام شود.

      با توجه به اینکه مدفوع سفت نیست اما کودک:
      تأخیر در اجابت مزاج دارد (تا هفته‌ای یک بار)
      و از درد موقع دفع شکایت دارد
      احتمالاً دچار یبوست عملکردی (functional constipation) شده است. این حالت معمولاً به دلیل تجربه‌ی یک دفع دردناک در گذشته، کودک از دفع اجتناب می‌کند و همین باعث تشدید مشکل می‌شود (یک چرخه معیوب).

      علل شایع:
      کمبود آب یا فیبر در رژیم غذایی
      کمبود فعالیت بدنی
      تجربه‌ی دردناک قبلی و نگه داشتن مدفوع
      کمبود ویتامین D هم ممکن است نقش کمکی داشته باشد

  • سلام وقتتون بخیر
    پسرم ۶ سالشه TSH ۲.۵ هستش
    T4 هم 1.55
    خیلی نگرانم

    • سلام، وقت بخیر
      TSH = 2.5 برای کودک ۶ ساله، این عدد داخل محدوده نرمال است (معمولاً ۰.۵ تا ۴.۵).
      T4 = 1.55 این هم در محدوده طبیعی (حدود ۰.۸ تا ۲) است

      عملکرد تیروئید پسرتون طبیعی هست و جای نگرانی نداره. فقط در صورتی نیاز به پیگیری هست که علائمی مثل کندی رشد، خستگی زیاد، اضافه‌وزن غیرعادی، یبوست یا مشکلات یادگیری دیده بشه.

  • با سلام
    دخترم 7 سالشه و اضافه وزن داره و از نظر قد هیچ مشکلی نداره و TSH/ 7.0 هست
    نظر جناب دکتر چیه؟

    • سلام، وقت بخیر
      مقدار TSH = 7.0 در کودک ۷ ساله بالاتر از محدوده نرمال سنی (معمولاً ۰.۵ تا ۵ mIU/L) است و می‌تواند نشانه کم‌کاری تیروئید تحت‌بالینی یا بالینی باشد، به‌ویژه وقتی اضافه وزن هم وجود دارد.

      تکرار آزمایش‌ها TSH، Free T4 و در صورت امکان آنتی‌بادی‌های تیروئید (Anti-TPO، Anti-TG) برای بررسی هاشیماتو.
      بررسی علائم: خواب‌آلودگی، خستگی، یبوست، خشکی پوست، ریزش مو، کندی رشد یا افزایش وزن بدون دلیل.
      ارزیابی بالینی: معاینه غده تیروئید برای بزرگی یا ندول.
      مشاوره فوق تخصص غدد کودکان: برای تصمیم‌گیری در مورد نیاز به شروع داروی لووتیروکسین یا فقط پیگیری دوره‌ای.
      اصلاح سبک زندگی: حتی در صورت شروع دارو، رعایت تغذیه سالم و فعالیت بدنی منظم مهم است.

  • سلام پسرم ۸ساله است وازبدوتولدخیلی بدغذا وکوتاه قدبود کلا نسبت به هم سن وسالاش خیلی کوتاهه انگاربچه ۴ساله است وخیلی هم کم وزن .پیش دکتربردم گفت که ارثی چون پدرش قدکوتاهه به نظرتون مشکلی داره؟البته ازبدوتولدهم یبوست داشت لطفاراهنمایی کنیدباتشکر

    • سلام، وقت بخیر
      بدون بررسی نتایج آزمایشگاهی نمیتوان نظری داشت.

  • سلام وقت بخیر پسرم ۸سالشه و از پنج سالگی با توقف رشد متوجه کم کاری تیروئید ش شدم tsh۱۰۵که واقعا خیلی بالا بود و حتی دوبار ازمایش دادم ولی الان که ۸ساله است tsh35شده و هنوز خیلی بالا است دکتر متخصص غدد چیزی در مورد هاشیمو نگفته ولی به دلیل سرماخوردگی و سرگیجه پسرم رو پیش متحصص اطفال بردم و آزمایش تیرویید رو نشونشون دادم ایشان گفتند احتمالا هاشیمو باشه چون t4تا بحال نرمال بوده و tshبالاست و در صمن پوست خیلی خشک مخصوصا در فصل سرما داره و دستشویی نسبتا زیاد میره و صبح ها برای مدرسه خیای سخت بیدار میشه ولی به نظرم هوش درسی خوبی داره فقط گاهی بی دقتی میکنه ولی در کل هوش بالایی داره تشخیص شما چیست ؟لطف نیکنید من را راهنمایی کنید ممنون به نظرتون دکترش رو عوض کنم؟

    • سلام، وقت بخیر
      با توجه به توضیحات شما، احتمال کم‌کاری تیروئید مزمن از نوع هاشیموتو در پسرتان خیلی زیاد است، حتی اگر پزشک غدد تا الان رسماً نگفته باشد.
      دلایل:
      TSH بسیار بالا (۱۰۵ و الان ۳۵) یعنی کم‌کاری شدید یا مزمن.
      T4 همیشه نرمال می‌تواند نشان‌دهنده هاشیموتو در مراحل اولیه یا پایدار باشد (کم‌کاری جبرانی یا تحت‌بالینی).

      علائمی مثل:
      پوست خشک
      سخت بیدار شدن صبح
      ادرار زیاد
      بی‌حوصلگی یا بی‌دقتی گاه‌به‌گاه
      همگی با کم‌کاری تیروئید سازگارند.

      اقدام مهم:
      از پزشک غدد بخواهید آزمایش آنتی‌بادی ضد تیروئید (TPOAb و TGAb) را برای تشخیص قطعی هاشیموتو انجام دهد.
      همچنین بررسی دقیق دوز لووتیروکسین ضروری است، چون هنوز TSH خیلی بالاست و ممکن است دوز کافی نباشد.

      نگرانی‌تان کاملاً قابل درک است ولی با درمان صحیح، آینده پسر بسیار خوب خواهد بود. اگر درمان درست و به‌موقع انجام شود، هوش و رشد پسر کاملاً قابل حفظ است.

جدیدترین نوشته ها

کمای میکسدم چیست؟ خطرناک‌ترین عارضه کم‌کاری شدید تیروئید

نکات کلیدی کمای میکسدم (Myxedema Coma) یکی از نادرترین اما خطرناک‌ترین عوارض کم‌کاری شدید و…

4 ساعت گذشته

کم‌کاری تیروئید؛ علائم، عوامل خطر و اهمیت مراقبت‌های درمانی

نکات کلیدی کم‌کاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید نتواند به اندازه کافی هورمون…

1 هفته گذشته

تفسیر آنلاین آزمایش تیروئید | آنالیز هوشمند نتایج TSH، T3 و T4

آنالیزور آنلاین آزمایش تیروئید تیراد به شما کمک می‌کند نتایج آزمایش‌های تیروئید خود را بهتر…

2 هفته گذشته

آیا مشکلات تیروئید می‌توانند باعث ضعف و درد عضلانی شوند؟

نکات کلیدی میوپاتی ناشی از کم‌کاری تیروئید معمولاً باعث ضعف عضلات ران‌ها و شانه‌ها می‌شود.…

4 هفته گذشته

آنچه باید درباره تیروئیدیت عفونی حاد بدانید

نکات کلیدی تیروئیدیت عفونی حاد یک عفونت نادر اما دردناک تیروئید است که معمولاً با…

2 ماه گذشته

چگونه با توقف کاهش وزن در کم‌کاری تیروئید مقابله کنیم؟

نکات کلیدی اگر مبتلا به کم‌کاری تیروئید هستید و کاهش وزن شما متوقف شده، ممکن…

5 ماه گذشته